برگردان به زبان ساده
خدای جل جلاله برای اسمعیل
ز باغ خلد فرستاد فدیه سوی خلیل
هوش مصنوعی: خداوند برای اسماعیل، از بهشت هدیهای فرستاد تا جانشینی برای ابراهیم، خلیل الله باشد.
ولی ببار ولیعهد شه که طعنه زند
بباغ خلد و صبا اندر او چو جبرائیل
هوش مصنوعی: بگذار که ولیعهد پادشاه بیفتد، زیرا که او مانند جبرائیل در باغ بهشت پرواز میکند و به دیگران طعنه میزند.
مرا فرستاد ایزد برای قربانی
بخاکپای، که هستم سلیل اسماعیل
هوش مصنوعی: خداوند مرا فرستاده است تا قربانی شوم، زیرا من مانند اسماعیل هستم که به عنوان قربانی آماده شده بود.
خدایگانا شاها منم که جان و تنم
ببار تست فدا و براه تست سبیل
هوش مصنوعی: ای خدای بزرگ! من کسی هستم که جان و تنم فدای توست و در راه تو قدم میزنم.
بریز خون من اندر رکاب خویش که کس
نخواهد از تو دیت بل نپرسد از تو دلیل
هوش مصنوعی: در خودت زندگی و احساس من را بریز که هیچکس نه دیهام را میخواهد و نه دلیلی از تو میپرسد.
فدائی تو نباشد قتیل بل باشند
کسان که جان نفشاندند و زنده اند قتیل
هوش مصنوعی: اگر کسی جان خود را برای تو ندهد، فدای تو نیست. کسانی که حتی جانشان را برای تو نهادند، کشته نمیشوند، اما کسانی که جانشان را فدای تو نکردهاند، همچنان زنده ماندهاند.
اگر بمانم جودت بود حبیب و معین
وگر بمیرم فضلت شود ولی و وکیل
هوش مصنوعی: اگر در این دنیا بمانم، مهربانی و کمک تو همراهم خواهد بود و اگر از دنیا بروم، فضیلت تو به عنوان سرپرست و ولی من ادامه خواهد داشت.
یکی رواق است ایران زمین که اندر وی
تو نوربخش چراغی و دین حق قندیل
هوش مصنوعی: ایران سرزمین پرشکوهی است که در آن تو مانند نورافشانی هستی که چراغی روشن و دینی راستین را به دیگران نشان میدهد.
کسیکه از تو گراید همی بجای دگر
بود مخالف قرآن و مؤمن انجیل
هوش مصنوعی: کسی که به تو تمایل پیدا کند، در واقع به جای دیگری میرود و این کارش با قرآن مخالف است و نمیتواند یک مؤمن به انجیل باشد.
ز درگه تو بجای دگر شدن باشد
بجوی و چشمه شدن از کنار دجله و نیل
هوش مصنوعی: از درگاه تو باید به دنبال مسیری دیگر بود و از کنار رودخانههای دجله و نیل، به جویی و چشمهای تبدیل شد.
کجا دو دست تو بخشد یکیست سنگ و گهر
کجا که عزم تو جنبد یکی است پشه و پیل
هوش مصنوعی: کجا میتوان دو دست تو را دید که در یک مکان سنگ و جواهر قرار دارد؟ وقتی که اراده و عزم تو به حرکت درآید، از نظر بزرگی و کوچکی، پشه و فیل برابری میکنند.
خصائل تو در اوراق فخر هر تاریخ
شمایل تو در آفاق صدر هر تمثیل
هوش مصنوعی: ویژگیهای تو در صفحات تاریخ به عنوان افتخار ثبت شده است و تصویر تو در جهان به عنوان الگوی هر تمثیل و داستان معرفی شده است.
زکوة و خمس ندانم کرا رسی که نماند
ز همت تو نه مسکین بجانه ابن سبیل
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که من نمیدانم زکات و خمس به چه کسی میرسد، زیرا از تلاش و همت تو هیچ چیزی برای کسی که نیازمند است و کسی که در راه مانده است باقی نمیماند.
شود بسوی تو هر جا غریب خسته دلیست
که هم پناه غریبی و هم شفای علیل
هوش مصنوعی: هرجا که کسی دلش شکسته و خسته باشد، به سمت تو میآید، زیرا تو هم پناهی برای غریبان و هم درمانی برای بیماران هستی.
ترا سزد که تفاخر کنی بجمع شهان
چنانکه کعبه تفاخر کند بقدس خلیل
هوش مصنوعی: شایسته است که تو به بزرگی خود افتخار کنی پیش شاهان، مانند اینکه کعبه به مقام و ارزش خود در برابر قدس ابراهیم افتخار میکند.
بدشمنانت بارد بلا ز چرخ چنانک
بقوم ابرهه بارید از آسمان سجیل
هوش مصنوعی: خداوند دشمنانت را به بلای آسمانی مبتلا کند، همانطور که باران سنگین بر قومی که به ابراهه بودند، نازل شد.
فضای دهر تهی ماند از بداندیشت
چنانکه بیت مقدس ز آل اسرائیل
هوش مصنوعی: زمانه از تفکرات منفی و بداندیش خالی است، همانطور که بیت مقدس از نسل اسرائیل خالی بوده است.