برگردان به زبان ساده
و هو محمد کنیه ابواحسین، از اهل شیراز است به ارگان بوده و عالم بوده باصول. او را زبان بود مشهور در علوم حقایق. شاگرد شبلی٭ بود، و شبلی قدروی بزرگ میداشته. استاد بوعبداللّه خفیف بود، میان او و بوعبداللّه خفیف معارضات در مسایل پر گند. در سنه ثلث و خمسین و ثلثمائه برفته، با شیخ بوعلی کاتب بهم، و شیخ بوزرعهٔ طبری ویرا بشسته، وی گفت: نه ادبست که از یار خود پرسی که گوئی و کو بودی و درچهٔ؟ و هم او گفت: که صحبت اهل بدعت اعراض آرد از حق،
هوش مصنوعی: محمد، که کنیهاش ابواحسین است، اهل شیراز و دارای مقام علمی برجستهای در اصول دین بود. او به خاطر تسلطش بر علوم حقایق شناخته شده بود. شاگرد شبلی بود و به احترام شبلی، او را بزرگ میشمرد. استادش بوعبدالله خفیف بود و بین آنها در برخی مسائل اختلافاتی وجود داشت. در سال ۳۵۳ هجری، با شیخ بوعلی کاتب و شیخ بوزرعه طبری دیدار کرد. در این دیدار، شیخ بوزرعه گفت که نیکو نیست از دوستان خود بپرسی که چه کسانی هستند و کجا هستند. او همچنین بیان کرد که ارتباط با اهل بدعت انسان را از حق دور میکند.
شیخ الاسلام گفت: کی از بندار ارگانی پرسیدند کی تصوف چیست؟ گفت: وفاء عهد شیخ الاسلام گفت: کی وفا برعهد آنست، کی چیزی بر دل گذشت او را، آن بکنی.
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام گفت: وقتی از یک بندار (عالم صوفی) پرسیدند تصوف چیست، او پاسخ داد: وفای به عهد. شیخ الاسلام توضیح داد که وفا به عهد به این معناست که هر چیزی که بر دل تو گذشت، باید آن را کنار بگذاری.
شیخ الاسلام گفت: کی وقتی عیاری فرا صوفی گفت: کی فرق میان ما ومیان شما آنست: که ماهر که بگوئیم بکنیم، و هر که شما بیندیشید، و بر دل گذرد بکنید. شیخ الاسلام گفت که مشایخ گفتهاند: که پیشین خاطر کی بر دل گذرد از حق بود و دیگر از دیو. او فوا بعهدی اوف بعهدکم عقد آن بود که بدل و خاطر اندیشی، و عهد آن بود که بزبان بگوئی. هر دو را وفا کنی. بدان که طریق صوفیان بروفاست. صحبت با اللّه دو حرفست: اجابت و استقامت. اجابت عهد و استقامت وفا. چنانکه شریعت دینست، وفا اینانرا دینست در شریعت صدهزار فرمان بیش است و در حقیقت یک فرمانست. در وفا آمدی بپای، تا وران بمن آی. درک شریعت هزار سال بساعتی درتوان یافت. و درک ساعتی در حقیقت بهزار سال در نتوان یافت.
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام بیان کرد که عیاری از صوفیها گفت: تفاوت ما و شما این است که ما به هر کاری که میگوییم عمل میکنیم، اما شما تنها به افکار و خیالات خود بسنده میکنید. شیخ الاسلام اشاره کرد که مشایخ گفتهاند، آنچه که نخست به دل میگذرد ممکن است از خداوند باشد یا از شیطان. وفای به عهد به این معناست که هم به افکار و هم به آنچه که بر زبان میآید، پایبند باشی. او گفت که طریقه صوفیان به دو چیز است: پاسخگویی و استقامت. پاسخگویی به معنای پایبندی به عهد و استقامت به معنای وفاداری به آن است. شریعت مانند یک دین است و وفا نیز برای آنها دین به حساب میآید. در شریعت بیشمار دستور وجود دارد، اما در حقیقت فقط یک قانون وجود دارد. در وفا باید ثابتقدم بمانی تا به درک واقعی دست یابی. درک شریعت ممکن است هزار سال به طول بینجامد، در حالی که درک حقیقت فقط به یک لحظه نیاز دارد.
شیخ الاسلام گفت، که اسحق حافظ گفت، که علی یوسف شیرازی گفت حافظ: که شیخ بوالحسن جهنم همدانی گفت، که بندار ارگانی گفت: که اللّه تعالی معرفت خویش چیزی فرار هی دهد از بندگان خویش، که ار بنده با اللّه نه بآن معاملت کند، آن از وی نستاند و باو بگذارد حجت را، تا فردا وزو بآن حساب کند اما زیادت باز گیرد در زیادت در بندد.
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام بیان کرد که اسحق حافظ نقل کرده است که علی یوسف شیرازی گفت: حافظ به نقل از شیخ بوالحسن جهنم همدانی میگوید که بندار ارگانی اشاره کرده است به این نکته که خداوند متعال معرفت خود را به بندگانش عطا میکند. اگر بنده با خدا به طور خاص معامله نکند، این معرفت از او گرفته نخواهد شد و خداوند حجت را برای او باقی میگذارد تا او در روز قیامت مسئولیت خود را پاسخگو باشد. اما در مورد روزی بیشتر، در آن مورد نباید به بندگان افزوده شود.
شیخ الاسلام گفت: که هر که نه در زیادتست در نقصانست واین صعبست این قوم را. و بندار گفته: من لم یترک الکل رسماً فی جنب الحق لایحصل له الکل حقیقةً و هوالحق. و انشد بندار بن الحسین:
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام بیان کرد که هر کس در تلاش برای افزایش نباشد، در واقع در حال کاهش است و این موضوع برای این قوم بسیار دشوار است. بندار نیز گفته است: کسی که اصول و مبانی حق را رها کند، هرگز به حقیقت آن دست نخواهد یافت و خود حق نیز همین است. همچنین بندار بن حسین شعری را خوانده است.
نوایب الدهرا دبتنی
و انما یوعظ الاریب
هوش مصنوعی: سرنوشت و حوادث روزگار بر من حاکم شده و تنها به کسانی که تردید و شک دارند، نصیحت میشود.
قد ذقت حلواً و ذقت مراً
کذاک عیش الفتی ضروب
هوش مصنوعی: من طعم شیرینی و تلخی را چشیدهام، همینطور است زندگی جوانان که انواع و اقسام میشود.
ما مربؤس و لا نعیم
الاولی فیهما نصیب
هوش مصنوعی: ما در بلایایی که به ما میرسد، زندگی آرام و خوشی نداریم و بهرهای از خوشحالیها نمیبریم.
