برگردان به زبان ساده
ای عزیز از حال دنیا چه تحقیق می نمائی و از مال این بی بقا چه سؤال می نمائی چه توان گشود زبان را در حق آن چیزی که او را به محنت وآلام بدست آرند و به مشقت تمام نگهدارند و بحسرت و ناکام بگذارند
هوش مصنوعی: ای عزیز، چرا درباره وضع دنیا تحقیق میکنی و از مال ناپایدار آن سؤال میکنی؟ چگونه میتوانی درباره چیزی صحبت کنی که برای بهدستآوردنش انسان را در زحمت و دردسر میاندازد، آن را با مشقت نگهمیدارد و سرانجام به حسرت و ناکامی میافکند؟
ای خدوندان طاق و طمطراق
دولت دنیا نمی ارزد بفراق
هوش مصنوعی: ای صاحبان قدرت و شکوه، بدانید که به دست آوردن موقعیتهای دنیوی اصلاً ارزش ندارد که انسان را از عزیزانش جدا کند.
اندک اندک خانمان آراستن
پس به یکبار از سرش برخاستن
هوش مصنوعی: به آرامی و به تدریج میتوان خانه را آراست و زیباییها را به آن افزود، اما ناگهان ممکن است همه چیز را به هم بریزد و از ابتدا شروع کرد.
دنیا پلی است در راه بادیه قیامت نه دراو آرام و نه جای اقامت در او جز مایه رنج و بلا نیست
هوش مصنوعی: دنیا تنها یک گذرگاه است به سوی آخرت و در آن نه آرامش وجود دارد و نه جایی برای ماندن. در این دنیا تنها درد و سختی وجود دارد.
وظیفه او مردم آزاریست و شیوه او کجبازی و کجرفتاری است
هوش مصنوعی: وظیفه او ایجاد مزاحمت برای مردم است و روش او رفتارهای غیرعادی و نامناسب است.
هر که از او تمتع جوید بی بضاعت گردد و هر که از او ترفع خواهد از اهل شناعت گردد مغرور او متابع نفس حریص خسیس و مسرور او متابع ابلیس پرتلبیس هر آوازه او (ادنیا سبحن المومن و جنة الکافر) و هر خطبه او (الدنیا راس کل خطیئة) آغازش همه معصیت است و گناه کاری و انجامش همه خجلتست و شرمساری
هوش مصنوعی: هر کسی که از دنیا بهرهبرداری کند، دچار فقر و ناداری میشود و هر کس که بخواهد از آن برتری جسته و ارتقاء یابد، به آلودگی و زشتی دچار خواهد شد. افراد مغرور پیرو نفس خود هستند که حریص و بخیل است، و کسانی که خوشحال و راضی به نظر میرسند، در واقع پیرو شیطان هستند که به آنها فریب میدهد. هر کلام او نشاندهنده دنیا و برتری مومن بر کافر است و هر خطبهاش اشاره به این دارد که دنیا منبع تمامی گناهان و خطاهاست. شروع هر کاری با معصیت و گناه است و پایان آن، با شرمندگی و خجالت ختم میشود.
هر کاری که از او برآید او را اعتباری نه و هر اعتباری از او آید او را قراری نه و نه بدولتش اعتماد توان نمود و نه بعزتش اعتقاد درون او همه پرشور است و برون او همه پرگور این آن توسنی است که هیچ شهسواری او را رام نکرد نازش او بیقدری و بی عاقبتی است و نوازش او کم اعتباری و عاریتی است به عاریت نازیدن کار زنان است دل از او باید کند که مردی در آنست هر که دست در آغوشش برد جز سیلی قفا نخورد و هر که پشت پا بروی زد دشمن خویش را پی زد
هوش مصنوعی: هر کاری که از او برآید، به او اعتباری نمیدهد و هر اعتباری که از او حاصل شود، به او اطمینان نمیدهد. نه میشود به حکومتش اعتماد کرد و نه به اعتبار و شخصیتش. درون او پر از شور و هیجان است، اما بیرونش کاملاً بیتحرک و کسل است. این شخص مانند اسبی است که هیچ کسی نتوانسته او را رام کند. ناز او بیمقدار و بدون آیندهای مشخص است و نوازش او نیز کماعتبار و موقتی است. بزرگترین عیب او این است که باید از او دل برداشت، چرا که در سمتی مردی نیست. هر کسی که به آغوش او برود، جز سیلی و تنبیه چیزی نخواهد دید و هر کسی که پشتش را بزند، دشمن خود را عذاب خواهد داد.
بر توسن دهر اگر سواری هی زن
رام ار نشود فرود آی و پی زن
هوش مصنوعی: اگر سوار بر اسب زمان نتوانستی به مقصد برسی، از سوارکاری پایین بیا و پیاده به راهت ادامه بده.
هر چند بهر دو دست داری سر او
بگذار ز دست و پشت پا بروی زن
هوش مصنوعی: اگرچه برای دستیابی به او تلاش میکنی، اما بهتر است از تلاشهای بیحاصل دست برداری و از موانع عبور کنی.
