برگردان به زبان ساده
زکلکت یکم ناله آمد به گوش
کزآنم پراکنده شد رای و هوش
هوش مصنوعی: از دهانت صدایی به گوش رسید که باعث شد عقل و هوش من پراکنده شود.
چه با فر یزدان برآکنده ای
سزد گر ز فرمان پراکنده ای
هوش مصنوعی: چقدر شایسته است که با زیبایی و قدرت خداوند آراسته شدهای، اگر از دستورات او پیروی نکنید.
تنی رسته ز آسایش جان و دل
چه پاید در آلایش آب و گل
هوش مصنوعی: اگر جسمی که به آرامش جان و دل رسیده از آلودگیهای دنیوی رها شده، دیگر چه چیز میتواند در این آلودگیها باقی بماند؟
تو آزاده و دام فرمان کمند
کس آزاد هرگز نبیند به بند
هوش مصنوعی: شما آزاد هستید و هیچ چیز نمیتواند شما را به بند بکشد. هیچ کس هرگز نمیتواند آزادی را درک کند در حالی که در قید و بند باشد.
برهنه سری اندرین بارگاه
بسی خوشتر از خسروانی کلاه
هوش مصنوعی: در این مکان، سر برهنه بودن و ساده زندگی کردن، از داشتن تاج و مقام سلطنتی خوشایندتر است.
نهفته است در نیستی زندگی
خداوندی آکنده در بندگی
هوش مصنوعی: در وجود عدم، زندگیای وجود دارد که پر از عبودیت و بندگی خداوند است.
بزرگی است شب تاز و تیر و سیاه
نه پروین در او پرتو افکن نه ماه
هوش مصنوعی: این شب بسیار بزرگ و تاریک است؛ نه ستاره پروین در آن نور میپاشد و نه ماه میتابد.
گزین لعل با سنگ خارا یکی است
کمین پشتک با مشک سارا یکی است
هوش مصنوعی: انتخاب و به دست آوردن لعل (جواهر گرانبها) با سنگ سخت مانند خارا، تفاوتی ندارد. همچنین، کمین کردن پشتک (جنبش ناگهانی) با مشک سارا (عطر خوشبو) نیز مشابه است.
نماید خس و لاله همساز و سنگ
می و خون، گل و خار هم آب و رنگ
هوش مصنوعی: در اینجا به تصویر زیبایی از هماهنگی و همخوانی طبیعت اشاره میشود. گیاهان و گلها به گونهای در کنار هم قرار دارند که هر یک زیبایی و جلوه خاص خود را به نمایش میگذارند. سنگ و می، خون و گل، و خار و رنگ، همه با هم ترکیب شدهاند و نشاندهنده تضادها و همجواریهای زیبای طبیعت هستند. این تفاوتها در عین حال، زیبایی و غنای بیشتری به همراه دارند.
نشاید جدا یوسف از گرگ ساخت
زهم دشمن و دوست نتوان شناخت
هوش مصنوعی: نباید یوسف را از گرگ جدا کرد، زیرا نمیتوان از هم دوست و دشمن را تشخیص داد.
چو نبود به نیک و بد و چند و چون
خرد کار فرما هنر رهنمون
هوش مصنوعی: وقتی که در شناسایی نیکی و بدی و کیفیت امور، عقل و خرد یاری نکند، هنرمند میتواند راهنمای خوبی باشد.
چه داند چه پیش آیدش داوری
کرا رنج باید کرا یاوری
هوش مصنوعی: هیچکس نمیداند چه چیزی برایش پیش میآید؛ کسی که دچار رنج و سختی میشود، نیاز به یاری دارد.
کسی را که نه رای باشد نه هوش
کجا باز دید اهرمن از سروش
هوش مصنوعی: کسی که نه فکر دارد و نه عقل، جایی که اهریمن میتواند از ندا و پیام آسمانی او را ببیند، کجاست؟
تو با آن بر و برز و بالا و ریش
شیار ارتوانی سزی گاو خویش
هوش مصنوعی: تو با آن قامت زیبا و ریش بلند، شبیه یک گاو سلطنتی هستی.
یکی دیر بخشایش زود خشم
سیه کاسه و سبز پا سرخ چشم
هوش مصنوعی: بعضی افراد صلاحیت دارند که به راحتی ببخشند، در حالی که زود عصبانی میشوند. آنها ممکن است به ظاهری خوشایند و آرام بیایند، اما در باطن دارای خشم و تندخویی هستند.
بد و بدگمان و بدآموخته
ز خود تا به آدم پدر سوخته
هوش مصنوعی: انسانی که بدگمان و ناپخته باشد، حتی به دیگران نیز آسیب میزند و درکی نادرست از دنیا و اطراف خود دارد.
تو از پشت آدم به صدراه و خیز
چنانی که از کون مردم کمیز
هوش مصنوعی: تو به گونهای رفتار میکنی که گویی از پشت آدم نگریسته میشوی، و این چنان است که به سمت هدفهای مختلف میروی، مثل اینکه از قامت مردم کمیز میکشی.
جز آن خنده سرد و تیتال گرم
تهی از شگفتی و بیرون ز شرم
هوش مصنوعی: به جز لبخند سرد و خندهای بیروح که هیچ هیجان و شگفتی در آن نیست و خارج از احساس شرم است.
چپ و راست پس پیش، زیر و زبر
ندیدیم هیچ از تو از هیچ در
هوش مصنوعی: در اطراف خود، نه چیز راست و صادق دیدیم و نه چیز نادرست و غلط. از تو، هیچ نشانی به چشم نمیخورد.
تنک مایه از گوهر فرهی
کجا داند آئین فرمان دهی
هوش مصنوعی: کسی که از بنیادی نادیده و ضعیف برخوردار باشد، چگونه میتواند هنر فرمانروایی و رهبری را درک کند؟
به نرمی و زفتی زسر تا به پای
تو گوئی زکون آفریدت خدای
هوش مصنوعی: به آرامی و لطافت از سر تا پا، انگار که خدا تو را با دقت و زیبایی خلق کرده است.
مگو هره گر خود بود رای تو
توان راندن اندر سراپای تو
هوش مصنوعی: نگو اگر خودت نظر و عقل نداری، نمیتوانی در تمام وجودت به درستی عمل کنی.
سر و ته کنی تا نشیب و فراز
زهر پیشه پیشی گرفتت نماز
هوش مصنوعی: اگر در زندگی خود به خوبیها و نکات مثبت توجه کنی و با تمرین و کوشش بالا و پایینهای آن را مدیریت کنی، میتوانی در برابر مشکلات و سختیها برتری پیدا کنی و به آرامش دست یابی.
چو آن خشت مال دغای درشت
گه خاکبوس ارجهندت به پشت
هوش مصنوعی: وقتی که آن خشتهای سنگین و بزرگ به زمین میافتند، خاک را به آسمان میپاشند و تو را به دردسر میاندازند.
دراز افکنی ساز و سوز نیاز
دلت نگسلد رای مهر از نماز
هوش مصنوعی: اگر درنگ کنی و به نیازهای قلبیات توجه کنی، محبت و عشق واقعی را از دست نده؛ زیرا که وصل با معشوق و نماز بههمپیوستهاند.
