برگردان به زبان ساده
ملک الموت چون بر او آید
تا که روحش ز جسم برباید
هوش مصنوعی: زمانی که فرشته مرگ بر او فرود آید و روحش را از بدنش جدا کند،
قهر بیند از او چو غافل بود
لطف بیند هر آنکه عاقل بود
هوش مصنوعی: هر کسی که نادان باشد، از او بیزار میشود و در مقابل، آنکه عاقل باشد، همواره لطف و محبت را درک میکند.
ملک الموت چون فرشته بود
جنس او شو که با تو یار شود
هوش مصنوعی: برای اینکه ملک الموت به تو نزدیک شود و با تو همراهی کند، باید مانند یک فرشته باشی.
چون ملک طاعت و نماز گزین
منشین غافل و نیاز گزین
هوش مصنوعی: وقتی به سوی خدا و بندگی میروی، از غفلت دوری کن و به نیازهای روحی خود توجه کن و آنها را برگزین.
زانکه خُلق مَلَک چو گیری تو
از ورود ملک نمیری تو
هوش مصنوعی: اگر صفات فرشته را در خود پرورش دهی، دیگر از ورود شیطان به دل خود در امان خواهی بود و نمیمردی.
بلکه جانت به وی بیاساید
قوتت از ورودش افزاید
هوش مصنوعی: اگر جانت آرامش یابد، نیروی تو نیز از ورود او بیشتر خواهد شد.
ز آب مر آب را هم افزونی است
قوّت و ازدیاد و موزونی است
هوش مصنوعی: آب دارای نیروی افزایشی و تعادل است و از آن میتوان به خوبی بهرهبرداری کرد.
جنس مر جنس را یقین مدد است
جنس را یک بدان گرچه عدد است
هوش مصنوعی: جنس مشابه همدیگر را بهتر درک میکند و به هم کمک میکنند، حتی اگر تعدادشان کم باشد.
چون فرشته شوی به خُلق نکو
برپری از سفول سوی علو
هوش مصنوعی: زمانی که از اخلاق نیکو برخوردار شوی، مانند فرشتهای پاک و بالدار خواهی بود و به مقامهای بالا دست خواهی یافت.
مرگ آن را بود که پُر ریو است
در لباس بشر نهان دیو است
هوش مصنوعی: مرگ، آن چیزی است که در درون لباس انسان، دیو پنهان است و تنها در زمان مناسب نمایان میشود.
ملک و دیو هر دو ضدانند
همدگر را به طبع میرانند
هوش مصنوعی: آدمهای خوب و بد هر کدام مخالف هم هستند و به طور طبیعی از یکدیگر دوری میکنند.
تو ز دیوی فرشته شو اکنون
تا که گردی ز جنس خود افزون
هوش مصنوعی: همین حالا از حالت پلیدی خارج شو و به سمت نیکی و فضیلت برو تا بیشتر از جنس خوب و فرشتهوار خودت پیشرفت کنی.
ملک الموت با تو یار شود
در بد و نیک غمگسار شود
هوش مصنوعی: فرشته مرگ در هر شرایطی با تو همراه خواهد بود و در شادیها و غمها یار و پشتیبان تو میشود.
ور نگردی مَلَک شوی مقهور
می بمانی ز وصل حق مهجور
هوش مصنوعی: اگر به مقام ملکوت نرسی و حکومت پروردگار را درنیابی، در اسارت و بندگی میمانی و از وصل و ارتباط با حقیقت دور خواهی بود.
زانکه با هر یک آن دگرگون است
بر یکی آب و بر دگر خون است
هوش مصنوعی: چون هرکدام از آنها ویژگیهای متفاوتی دارند، یکی مانند آب است و دیگری مانند خون.
لایق هر کسی نماید رو
وای بر هر که او بود بدخو
هوش مصنوعی: هر کسی شایستگی خود را نشان میدهد و متأسفانه بر هر کسی که بدرفتار باشد، باید حسرت خورد.
ملک الموت آینه است بدان
جمله رخسار خویش دیده در آن
هوش مصنوعی: فرشته مرگ، مانند آینهای است که چهره خود را در آن میبیند.
بر یکی خوش مثال حور آید
بر یکی هم چو دیو بنماید
هوش مصنوعی: برخی افراد به زیبایی و نیکویی مشهورند و میتوانند مانند پریها ظاهر شوند، در حالی که دیگران ممکن است رفتار و ظاهری ناخوشایند داشته باشند.
بر یکی مهربان و یار شود
بر یکی هم چو ذوالفقار شود
هوش مصنوعی: برخی از افراد مهربان و دوستدار هستند، در حالی که برخی دیگر مانند شمشیر ذوالفقار، تند و سختگیر میشوند.
بر یکی گردد او پدر مادر
بر یکی دوزخی پر از آذر
هوش مصنوعی: برخی افراد به یکدیگر نزدیک میشوند و مانند والدین برای همدیگر میشوند، در حالی که برخی دیگر به دشمنی میرسند و زندگیشان پر از درد و آتش میشود.
نسیه بگذار هین به نقد ببین
در دل هر یکی چو گشت دفین
هوش مصنوعی: با این که قرض و بدهی به آینده سپرده شده است، ولی حالا نگاهی به دل هر کس بینداز و ببین که دارای چه چیزهای پنهانی هستند.
در یکی غصّه در یکی شادی
یک خرابست و یک در آبادی
هوش مصنوعی: در یک جا غم وجود دارد و در جای دیگر خوشحالی؛ جایی خراب و ویران است و جایی دیگر آباد و سرسبز.
یک بود پُر ز درد مویهکنان
یک ز راحت روانه جلوهکنان
هوش مصنوعی: یک چیز پر از درد و ناله وجود دارد و چیز دیگری که از راحتی برخوردار است و به نمایش گذاشته میشود.
نی تجلی هوست هرچه که هست ؟
در بد و نیک و در بلندی و پست ؟
هوش مصنوعی: نی تجلی هستی تویی که در تمام جنبههای زندگی، چه خوب و چه بد، چه در بالا و چه در پایین، قابل مشاهده است.
مینماید به هر کسی حق رو
بی حجابی و لیک لایق کو ؟
هوش مصنوعی: هر کسی میتواند به راحتی ظاهر حقیقت را ببیند و از آن صحبت کند، اما در واقع، چه کسی واقعاً شایسته درک عمیق آن است؟
بر یکی شوق و ذوق و وصل و تلاق
بر یکی جور و رنج و درد و فراق
هوش مصنوعی: در زندگی، برخی افراد از عشق و وصال و شادی برخوردارند، در حالی که برخی دیگر با غم، درد و جدایی مواجه هستند.
چون به نقد ای پسر بدیدی این
نسیه را همچنین بدان و ببین
هوش مصنوعی: وقتی که پسرم، این اصل را به وضوح فهمیدی، همانطور که توجه به قرض و بدهی میکنی، درک کن و ببین.
