برگردان به زبان ساده
ای تماشاییان جاه و جلال
بشتابید بهر استقبال
هوش مصنوعی: ای افرادی که زیبا و با شکوه هستید، به سرعت بیایید تا به استقبال بپردازیم.
که ز ره میرسد به سد اعزاز
از در شاه موکب آمال
هوش مصنوعی: کسی که از مسیر محبت و دوستی عبور میکند، به مقام و احترام بالایی در درگاه پادشاه و آرزوها میرسد.
موکبی با جهان جهان شوکت
موکبی با جهان جهان اجلال
هوش مصنوعی: موکبی با شکوه و عظمت در برابر جهانی بزرگ و پرچمدار با عزت و افتخار وجود دارد.
خلعت خسروانه سر تا پا
داشته شاه خسروان ارسال
هوش مصنوعی: شاهان بزرگ به زیبایی و شکوه خود بسیار توجه دارند و در تمامی اجزای وجودشان، از لباس تا رفتار، جلوهای از عظمت و قدرت را به نمایش میگذارند.
آنچنان چون عدیل سوی عدیل
وآنچنان چون همال سوی همال
هوش مصنوعی: آنطور که دو تا همسطح و همتراز به هم نزدیک میشوند، و همانطور که دو موجود همنوع به یکدیگر جذب میشوند.
تاج و سارق نهاده طالع و بخت
بر سر دست دولت و اقبال
هوش مصنوعی: سرنوشت و بخت به مانند تاج و دزدی بر سر قدرت و موفقیت قرار گرفتهاند.
تاجی از مهر پایهاش ارفع
مهری ایمن ز احتمال زوال
هوش مصنوعی: تاجی که بر پایهاش عشق قرار دارد، بالاترین نوع محبت است که از آسیب و زوال در امان است.
تاجی اختر بر او گهر پیرای
اختری فارغ از فتور و بال
هوش مصنوعی: او به مانند ستارهای درخشان است که بر سرش تاجی از جواهرات دارد و این زیبایی او را از هر عیب و نقصی دور نگه داشته است.
پیش پیش افسری چنین وز پی
اسب و زینی چو چرخ و جرم هلال
هوش مصنوعی: در جلوی فرمانده، به مانند اسبی که زین شده و آمادهی حرکت است، به چرخش و درخشندگی هلال توجه میشود.
اسبی اندر جهندگی چو صبا
اسبی اندر روندگی چو شمال
هوش مصنوعی: لتعبیر از این بیت، میتوان گفت که یک اسب در حال دویدن مانند نسیم صبح، سریع و پرانرژی حرکت میکند، در حالی که اسب دیگری در حال حرکت به سمت شمال، ناقل و راسخ است. این دو تصویر به نوعی به توصیف ویژگیهای مختلف در حرکت و سرعت اشاره دارد.
در فضایی چو پهن دشت سپهر
بردویده به نیم تک چو خیال
هوش مصنوعی: در فضایی که همانند دشت وسیع آسمان است، نیمهای از آن به شکل تصوری دلانگیز و زیبا در حال حرکت است.
در مضیقی چو تنگنای قلم
شده باریک در خزیده چو نال
هوش مصنوعی: در شرایط سخت و دشوار زندگی، فضای حاکم بر وجود انسان به قدری تنگ و محدود میشود که احساس سنگینی و فشار را تجربه میکند. مانند جایی که انسان در کنار موانع و ناامیدیها، صدای ناله و دردی را از خود به گوش میرساند.
همچو تیرش قلم جهد ز بنان
چون مصور تکاورش تمثال
هوش مصنوعی: قلم مانند تیری است که از دست هنرمند جدا میشود و تصویری زیبا خلق میکند.
وقت سرعت بود تقدم جوی
پای او بر سر و دمش بر یال
هوش مصنوعی: در زمانهایی که اوج سرعت و شتاب است، به دنبال پیشی گرفتن هستیم؛ پاهای او بر سر و دمش بر یال است.
اینچنین اسب و اینچنین تشریف
کش دو سد دولت است در دنبال
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف قدرت و شکوه یک سوارکار و اسب او میپردازد که به نوعی نماد افتخار و عظمت است. سوارکار با اسبش نمایانگر اقتدار و جلال است و این تصویر، نشاندهندهی اهمیت و ارزش موقعیت اجتماعی و سیاسی او در جامعه است. این دو به عنوان سمبلهای قدرت و اعتبار در نظر گرفته میشوند.
باد یارب مبارک و میمون
بر تو فرخنده بخت فرخ فال
هوش مصنوعی: ای باد، امیدوارم برای تو خوشبختی و شگون به ارمغان بیاوری.
میر میران غیاث ملت و ملک
شحنهٔ کامل صنوف کمال
هوش مصنوعی: فرماندهی که حافظ و پاسدار ملت و سرزمین است، برتری و کمال را در همه جنبهها به نمایش میگذارد.
قلزم معنی و محیط کرم
عالم دانش و جهان نوال
هوش مصنوعی: دریای ژرفی از معانی و فضایی پر از فضاهای علمی و جهانی که پر از نعمتهاست.
عالم از روی بخت خرم تو
صبح عید است و خاطر اطفال
هوش مصنوعی: دنیا به خاطر خوشبختی و شادی تو مانند صبح عید است و دلهای کودکان را شاد میکند.
روز بدخواه و کلبهٔ سیهش
شام مرگ است و خاطر جهال
هوش مصنوعی: در روزهای دشوار و در خانهای تیره، مرگ نزدیک است و دلهای نادان در غفلت به سر میبرند.
اثر خفت مخالف تو
ثقل ذاتی برد ز طبع جبال
هوش مصنوعی: وزن و تأثیر سنگینی مخالفت تو باعث شده است که طبیعت کوهها نیز تحت تأثیر قرار بگیرد.
سایه ذلت معاند تو
لعل و گوهر کند چو سنگ و سفال
هوش مصنوعی: اگر دشمنی به تو آسیب برساند، ارزش و زیباییهای او مانند سنگ و سفال بیارزش میشود.
وقت حاضر جوابی کرمت
چون گشاید طمع زبان سؤال
هوش مصنوعی: زمانی که سخاوت و بخشندگی تو به دیگران امید میدهد، زبان پرسش نیز به راحتی باز میشود.
کیست نی کان زمان نباشد گنگ
چیست لا، کان زمان نباشد لال
هوش مصنوعی: کیست که در زمان بیصدایی، وجودش بیمعنا باشد؟ چه کسی هست که اگر زمان نباشد، بیگفتار و بیصدای او نیز وجود نداشته باشد؟
پیش حاجت روایی کف تو
وعده در تحت امرهای محال
هوش مصنوعی: در آغاز هر نیازی، حقیقتی است که ممکن است به نظر غیرممکن بیاید، اما با تلاش و دقت میتوان آن را به دست آورد.
در جهان فراخ احسانت
مدت انتظار تنگ مجال
هوش مصنوعی: در دنیای وسیع احسان تو، زمان انتظار برای دریافت محبت بسیار کم است.
گر تو گویی که باز رو به ازل
بازگردد فلک به استعجال
هوش مصنوعی: اگر تو بگویی که سپهر و عالم به سرعت به سوی ازل برگردند، فرقی ندارد.
گردد امروز دی و دی امروز
شود امسال پار و پار امسال
هوش مصنوعی: امروز تبدیل به دی میشود و دی میتواند به امروز تبدیل شود، همچنین امسال هم به پار سال تبدیل میشود و پار سال هم به امسال برمیگردد.
نیست در حقههای کیسه چرخ
هیچ زهری چو زهر تو قتال
هوش مصنوعی: در کیسههای حقه و فریب، هیچ زهر و بدی به اندازه زهر و ضرری که تو به دیگران میزنی، وجود ندارد.
افکند نرم خویی خویت
دوستی در میان شیر و غزال
هوش مصنوعی: دوستی و مهربانی تو مانند یک نرم خویی است که میتواند تفاوتهای بزرگ و ناهمگون را به هم نزدیک کند، مانند شیر و غزال که از نظر طبیعی متضادند.
خصم را برتو چون گزیند عقل
با وجود ظهور نقص و کمال
هوش مصنوعی: وقتی عقل با وجود تمام نواقص و کمالات، دشمن را بر تو انتخاب کند، نشان از درک و بصیرت اوست.
تا بود پای ابلق مهدی
کس نبوسد سم خر دجال
هوش مصنوعی: تا زمانی که پای ابلق مهدی وجود دارد، کسی سم خر دجال را نخواهد بوسید.
داورا خاک راه تو وحشی
که ز بیلطفی تو شد پامال
هوش مصنوعی: ای داور، خاکی که در مسیر تو افتاده، به دلیل بیلطفی تو به حالتی خراب و ویران درآمده است.
گر به احوال او نپردازی
ای بدش حال و ، ای بدش احوال
هوش مصنوعی: اگر به وضعیت او توجه نکنی، حال او بد میشود و حال تو هم خراب خواهد شد.
تا چنین است دور چرخ که نیست
ماضی و حال او به یک منوال
هوش مصنوعی: چرخ زمان به گونهای است که گذشته و حال در آن به یک شکل نیستند و همواره در حال تغییر و تحول هستند.
مدت دولت تو باد چنان
که بردرشک ماضیش بر حال
هوش مصنوعی: مدت زمان قدرت و سلطنت تو باید به اندازهای طولانی باشد که گذشتهات بر آیندهات سایه نیندازد و تأثیری منفی بر حالت نگذارد.