برگردان به زبان ساده
خواجه محمد بن محمد که بی بهار
خلق خوش تو گل شکفاند بماه دی
هوش مصنوعی: خواجه محمد بن محمد که با آمدن بهار، زیباییهای تو را به نمایش گذاشت.
بویاتر است خلق لطیفت بسی از آن
کز آتش و گل افتد در آبگینه خوی
هوش مصنوعی: عطر و بوی لطافت تو، به مراتب از عطر گل و آتش که در شیشه آبگیر میافتد، خوشتر و دلانگیزتر است.
امروز بنده خواهد مهمانت آمدن
کز یخ چو آبگینه شامیست زیر پی
هوش مصنوعی: امروز بنده برای دیدن تو خواهد آمد، مانند آبگینهای که از یخ در زیر پی، حال دلنشین و زلالی دارد.
دست تهی نیاید، بازا هدک بود
آن کز نفاق هست چو عبدالله ابی
هوش مصنوعی: دست خالی نمیتواند به کسی کمک کند، مثل انسانهایی که به خاطر نفاق و دورویی، مانند عبدالله ابی، در تلاشند ولی اثر مثبتی ندارند.
با خویشتن بیارد اگر دسترس بود
گلرخ بتی لطیف و چو در آبگینه می
هوش مصنوعی: اگر دسترسی به محبوبی لطیف و زیبا مانند گل رخسار باشد، میتوان با خود همراهی کرد. مانند گلی که در آب شفاف میدرخشد.
تا هوشیار، سنگ وی و آبگینه تو
چون مست گشت، سنگ تو و آبگینه وی
هوش مصنوعی: این بیت به ارتباطات بین افراد و تغییر حالتهای آنها اشاره دارد. وقتی انسان هوشیار است، او مانند سنگ و آبگینهای است که ثابت و پایدار است، اما وقتی مست میشود و تحتتأثیر احساسات و وضعیتهای مختلف قرار میگیرد، بهنوعی به وضعیت دیگران وابسته میشود و در واقع سنگ و آبگینهای دیگر را نیز تجربه میکند. این اشاره به تغییر حالتها و تأثیرات متقابل در ارتباطات انسانی دارد.
بر ساز مجلسی که نباشد در او کسی
جز لعبتی که چنگ زند جز مئی و نی
هوش مصنوعی: در محفلی بنشین که تنها در آن دختری زیبا باشد که با سازش نغمه مینوازد و به غیر از شراب و نی خبری نیست.
احمد حریف وار ز رامین سخن کند
یا آنکه باز گوید ازایشان حدیث حی
هوش مصنوعی: احمد، یا از رامین صحبت میکند و یا اینکه داستان حی را بازگو میکند.
اینست شرط بنده بدین شرط بنده را
گر میزبان شوی شو، اگر نه، فرست می
هوش مصنوعی: این شرط من است: اگر تو میخواهی میزبان من باشی، باید به من محبت کنی؛ و اگر نه، من از اینجا میروم.
تا بنده میهمان تو باشد بخوان خویش
نا آمدن ز بنده غنیمت شمار هی
هوش مصنوعی: تا زمانی که من مهمان تو هستم، خودت را از حضور من بینیاز ندان و آن را فرصتی ارزشمند بشمار.
تا مدتی که طی نشود نامه وار چرخ
از گشت چرخ نامه عمرت مباد طی
هوش مصنوعی: تا وقتی که در مسیر زندگیات به مراحل مختلف نرسی و تجارب جدیدی کسب نکنی، عمرت به خوبی سپری نخواهد شد.
