برگردان به زبان ساده
کلی آن اگرچه بی ریب است
لیک جزوی که حکم بر غیب است
هوش مصنوعی: کلی و عمومی بودن یک امر، بدون شک روشن است، اما جزئیات آن که حکایت از مسائل پنهان دارد، ممکن است به وضوح مشخص نباشد.
نیست در وسع و طاقت بشری
زان مزن دم که آب خود ببری
هوش مصنوعی: در توان و ظرفیت انسان نیست که از آن چیزها صحبت کند، پس دم از آن نزن که خود را به خطر می‌اندازی.
کی درآید به زیج ایلخانی
حکم و تقدیرهای ربانی
هوش مصنوعی: چه کسی می‌تواند به کتاب‌های نجومی ایلخانی دست یابد و فرمان‌ها و سرنوشت‌های الهی را در آن بیابد؟
سیر سیارگان به حکم رصد
کی درآید به حصر و ضبط و عدد
هوش مصنوعی: حرکت سیارات تحت تأثیر رصد و اندازه‌گیری قرار می‌گیرد و می‌توان آن را در یک چارچوب مشخص و تعداد معین قرار داد.
حرکات و ثوابت و اعداد
پس اثر در سرای کون و فساد
هوش مصنوعی: حرکات و ثابت‌ها و اعداد تأثیر خود را در دنیای وجود و تغییر می‌گذارند.
کی بدانی به عقل و فکرت و رای
کی رسد علم تو به علم خدای
هوش مصنوعی: هرگز نمی‌توانی بفهمی که با توانایی و فکر خودت چه زمانی به دانش و آگاهی خداوند می‌رسی.
سیر سیاره استوار مدار
تا بدو از ثوابت است مدار
هوش مصنوعی: سیارات در مدار خود به‌طور ثابت و پایدار حرکت می‌کنند و این حرکت از ثوابت بنیادی الفبای جهان نشأت می‌گیرد.
زانکه ضبط مدار اوست محال
ساعت و روز و هفته و مه و سال
هوش مصنوعی: چون تمامی زمان‌ها و مدت‌ها در تابعیت اوست، گفتن ساعت و روز و هفته و ماه و سال بی‌معناست.
سال دورش که هست اند هزار
سی و شش گفتهاند اهل شمار
هوش مصنوعی: در سال‌های دور، وقتی که عدد سی و شش به عنوان سال شناخته شده بود، مردم درباره آن صحبت کرده و آن را حساب کردند.
کی شود زو مکرر ازتأثیر
کیست کان داند از پی تقدیر
هوش مصنوعی: چه کسی است که از تأثیر او مکرر بخواهد که بداند بر طبق تقدیر چه خواهد شد؟
خود گرفتم که می بدانی تو
دفع ضرش کجا توانی تو
هوش مصنوعی: من متوجه شدم که تو چه دردی داری، حالا بگو چطور می‌توانی جلوی ضرر آن را بگیری.
دفع آن چونکه نیست در امکان
جز غم بیهده چه فایده زان
هوش مصنوعی: هرچند از دور کردن آن مشکل نمی‌توانم، تنها احساس ناراحتی بیفایده‌ای باقی می‌ماند.
بیهده عمر خود تلف کردن
غم و اندوه بر سلف خوردن
هوش مصنوعی: نمی‌توان وقت ارزشمند زندگی را بی‌دلیل هدر داد و بابت مسائل کوچک و ناچیز ناراحت بود.
نرود هیچ ز امهات اثر
سوی آبا بشو تو جان پدر
هوش مصنوعی: هیچ نشانی از مادران به جانب پدران منتقل نخواهد شد؛ پس جان و روح پدر را حفظ کن.
حاصل تو کنون ز علم نجوم
بخت بد بود و طالع میشوم
هوش مصنوعی: نتیجه‌ای که از علم نجوم به دست آمده، نشان می‌دهد که بخت من خوب نیست و طالع من دردسر خواهد داشت.
در جهان هر کجا فلک زدهایست
در پی گفتگوی بیهدهایست
هوش مصنوعی: در هر نقطه از دنیا که مصیبت و سختی وجود دارد، در واقع در پی بحث و گفتگوهای بی‌فایده و بی‌نتیجه‌ای می‌باشد.
هوسش از علومتنجیم است
میل طبعش به زیج و تقویم است
هوش مصنوعی: علاقه و تمایل او به علم نجوم و دانش‌های مربوط به آن است و سلیقه و طبعش به کتاب‌ها و جداول تقویمی کشیده می‌شود.
ای موحد از آن بگردان روی
وحده لاشریک له میگوی
هوش مصنوعی: ای یکتاپرست، روی خود را از غیر خدا برگردان و به یکتایی او که شریک ندارد، بپرداز.
