برگردان به زبان ساده
علم حکمت ز انبیا برخاست
حکمت کژنه، بلکه حکمت راست
هوش مصنوعی: دانش و حکمت واقعی از سوی پیامبران نازل شده است، نه حکمتهای نادرست و کژتاب.
وحی فرمود ایزد آن بر شیث
تا همی گفت بر سبیل حدیث
هوش مصنوعی: خداوند به شیث وحی فرستاد تا او درباره داستانها و احادیث سخن بگوید.
بعد از آن وحی کرد بر ادریس
تا نشست او به منصب تدریس
هوش مصنوعی: پس از آن به ادریس وحی شد که او به مقام آموزش و تدریس منصوب شود.
اندر آموختند از او مردم
حکمت دین و هیأت انجم
هوش مصنوعی: مردم از او آموختند که چطور به دانش دین و علم ستارهشناسی دست پیدا کنند.
تا به نقل اوفتاد در یونان
از اساطین به عامۀ دونان
هوش مصنوعی: زمانی در یونان، داستانها و افسانههای بزرگان و شخصیتهای مهم نقل و داستانسرایی شد و به دست اهل علم و مردم عادی رسید.
حکمت او که بود آب زلال
مختلط شد به جهل و کفر و ضلال
هوش مصنوعی: حکمت خداوند مانند آبی زلال است که با جهل، کفر و گمراهی آمیخته شده است.
نسخ و تحریف راه یافت بدان
سود و سرمایه گشت جمله زیان
هوش مصنوعی: تغییرات و تحریفاتی که در متون انجام شده، به مرور زمان منجر به از دست رفتن سود و سرمایه واقعی شده و همه چیز را به زیان کشیده است.
رأی اشراقیان افلاطون
مختلف شد به کفر گوناگون
هوش مصنوعی: دیدگاههای فیلسوفان اشراقی همچون افلاطون، به اعتقادات و نظرات مختلفی تقسیم شدهاند که هر یک به نوعی نشاندهنده کفر و انحرافات گوناگونی است.
آخرالامر صاحب اشراق
کرد تلویح سیم قلب رواق
هوش مصنوعی: در نهایت، صاحب روشنایی دل را با نغمهای زنده کرد که دلش مانند فضایی زیبا و دلپذیر است.
علم مشائیان به فکر خسیس
شد مدون به سعی رسطالیس
هوش مصنوعی: علم مشائیان به خاطر تلاشهای راسطو به شکل منظمی درآمد و سامان یافت.
ساخت منطق ز بهر اسکندر
اندر آن راستی نمود هنر
هوش مصنوعی: برای اسکندر، منطقی ساختند که در آن، هنر را به راستی نشان داد.
منطق انصاف بس نکو پرداخت
در اِلاهی است آنکه او کژ باخت
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که انسان باید در مسائل مختلف از انصاف و درستگویی پیروی کند. در کیهان یا در عالم الهی، کسی که به عنوان ناقص و بدشانس شناخته میشود، در واقع در رفع مشکلات و درک واقعیات زندگی دچار ایراد است. بیتوجهی به انصاف میتواند به نتایج نامطلوب و زندگی ناسالم منجر شود.
ساخت آلت، ولی در استعمال
غلط افتادش از ضلال خیال
هوش مصنوعی: ساخته شده است، اما در استفادهاش به دلیل اشتباه در تصور، دچار مشکل شده است.
شکل منطق بدان سبب انگاشت
که خدا دان شود، زهی پنداشت
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که برخی افراد بر این باورند که خداوند میتواند همه چیز را با منطق و دلیل درک کند. اما این تصور نادرست و شگفتآور است.
چونکه با آلتش حوالت بود
آلتش موجب ضلالتبود
هوش مصنوعی: وقتی که انسان به چیزی که دارد وابسته میشود، همان چیز میتواند او را به بیراهه ببرد.
چون مغالیط وهم اوضل گشت
نزد سنی ز دین معطل گشت
هوش مصنوعی: وقتی که مغالطهها و خیال بافیها زیاد شد، کسی که سنی و پیرو دین بود، از دین خود باز ماند و از راه درست منحرف شد.
به قیاسات عقل یونانی
نرسد کس به ذوق ایمانی
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند به زیباییهای ایمان، مانند آنچه در عقل یونانی دیده میشود، دست پیدا کند.
عقل خود کیست تا به منطق و رای
ره برد تا جناب پاک خدای
هوش مصنوعی: این بیت به بیان این نکته میپردازد که چگونه عقل و منطق انسانی ناتوان است در برابر عظمت و پاکی خداوند. به عبارت دیگر، عقل انسانی نمیتواند به تنهایی راهی به سوی درک خداوند پیدا کند.
گر به منطق کسی ولی بودی
شیخ سنت ابوعلی بودی
هوش مصنوعی: اگر کسی به منطق و استدلال بپردازد، قطعاً مانند شیخ سنت ابوعلی میشود.
ورچه او را دو صد شفا باشد
چون حبیب اعجمی کجا باشد
هوش مصنوعی: اگرچه او دو صد شفا داشته باشد، اما کجاست در برابر محبت و دوستی از یک محبوب خارجی؟
ابلهی با صفا و قلب سلیم
بهتر از زیرکی و رای سقیم
هوش مصنوعی: انسانی با دل پاک و بیآلایش، بهتر از کسی است که با وجود زیرکی و هوش، فکر و اندیشهاش نادرست و بیمار است.