برگردان به زبان ساده
دوست جو از برادران بگسل
که برادر کند پر آذر دل
هوش مصنوعی: دوست را از برادران جدا کن، زیرا برادر به دل سوزان و آتشین دچار میشود.
کِه بود غمز بر پدر خواند
مِه بود بر تو خواجگی راند
هوش مصنوعی: کسی که غمهای پدر را بر دوش کشید، همانا محبت و بزرگی را برای تو به عهده گرفت.
تا پدر زنده با تو دمسازست
چون پدر مرد خصم و انبازست
هوش مصنوعی: تا زمانی که پدر زنده است، با تو همدل و همگام است، اما به محض اینکه او بمیرد، دشمن و رقیب تو خواهد شد.
گر دو نیمه کنی برو سیمت
ور نه در دم کند به دو نیمت
هوش مصنوعی: اگر سعی کنی که دو نیمه شوی و از هم جدا شوی، عزیز و دوست داشتنی خواهی شد؛ ولی اگر این کار را نکنی، در لحظهای ممکن است به دو نیمه تقسیم شوی و از هم جدا شوی.
نه برادر بود به نرم و درشت
کز برای شکم بود هم پشت
هوش مصنوعی: در این بیت به این نکته اشاره شده است که برخی از رفتارها و روابط ممکن است بر اساس منافع شخصی و نیازهای مادی شکل بگیرند، نه بر اساس محبت و دوستی واقعی. یعنی ممکن است برخی افراد، به خاطر نیازهای خود و به منظور تأمین منافع شان، به یکدیگر نزدیک شوند و این نزدیکی لزوماً ناشی از رابطهایی عمیق و واقعی نباشد.
عقل نبود برادری کردن
از پی رنج دل جگر خوردن
هوش مصنوعی: عقل حکم نمیکند که انسانی به خاطر درد و رنج دل دیگران، با آنها برادرانه رفتار کند و خود را در عذاب قرار دهد.
رنج دل باشد و عنای جگر
به برادر دویدن از مادر
هوش مصنوعی: این عبارت به نوعی اشاره دارد به عشق و ارتباط عمیق خانوادگی. در آن به رنج و سختیهای دل و همچنین محبت و توجهی که نسبت به برادر وجود دارد، اشاره شده است. به نوعی نشاندهنده این است که در برادری و محبت خانوادگی، حتی در مواجهه با درد و رنج، احساس مسئولیت و حمایت وجود دارد و این پیوند عمیقتر از هر گونه سختی است.
نه قبولش خوش و نه کردن رد
همچو اعراب و همزه بر ابجد
هوش مصنوعی: نه او را تأیید میکنم و نه او را رد میکنم، مانند اعراب و همزه که در حروف الفبا جای مشخصی ندارند.