برگردان به زبان ساده
فضل دین در رهِ مسلمانیست
هنر ملک ره فرادانیست
هوش مصنوعی: فضیلت دین در مسیر مسلمان بودن است و هنر واقعی در سروری به دانایی و فهم مسائل است.
هست محتاج کارسازی ملک
چه کند پارسی و تازی ملک
هوش مصنوعی: ملک (حاکم یا سرزمین) به کمک و حمایت نیاز دارد. در این شرایط، زبان فارسی و عربی چه تاثیری میتوانند داشته باشند؟
از پی دین و شغل پردازی
هیچ در بسته نیست در تازی
هوش مصنوعی: هیچ مانعی برای دنبال کردن دین و کار و تلاش در زندگی وجود ندارد.
تا عمر شمع تازیان بفروخت
کسری اندر عجم چو هیمه بسوخت
هوش مصنوعی: تا زمانی که عمر شمعهای تازیان پایان یافت، کسری در سرزمین عجم مانند هیزم سوزانده شد.
ملک عدلست و دین دلِ پر درد
تازی و پارسی چه خواهد کرد
هوش مصنوعی: عدالت به حاکمیت ارتباط دارد و دین به دلهای پر از درد و رنج میپردازد؛ حالا چه تاثیری میتواند بر احساسات و وضعیت مردمان تازی (عرب) و پارسی (ایرانی) بگذارد؟
پارسی بهر کارسازی تست
تازی از بهر کرّه تازی تست
هوش مصنوعی: فارسی به خاطر کارهای مهم و اساسی است، در حالی که زبان عربی برای موضوعات خاص و ویژه مورد استفاده قرار میگیرد.
گر به تازی کسی ملک بودی
بوالحکم خواجهٔ فلک بودی
هوش مصنوعی: اگر کسی به زبان عربی برتری و قدرت داشته باشد، در آن صورت بوالحکم، یعنی صاحب حکمت و دانش، از آن خداوندی خواهد بود.
تازی ار شرع را پناهستی
بولهب آفتاب و ماهستی
هوش مصنوعی: اگر تو به قوانین دین پناه ببری، مانند خورشید و ماه درخشان و با عظمت خواهی شد.
مرد را چون هنر نباشد کم
چه ز اهل عرب چه ز اهل عجم
هوش مصنوعی: اگر مردی هنری نداشته باشد، فرقی نمیکند که از اهل عرب باشد یا اهل عجم، در هر حال کم و بیاهمیت خواهد بود.
بهر معنیست قدر تازی را
نز پی صورت مجازی را
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که هر مفهوم و معنیای به اندازه خود اهمیت دارد و نمیتوان به ظاهر و شکل ظاهری آن توجه کرد. بلکه باید به عمق و محتوای واقعی آن دقت کرد.
هرکه شد جان مصطفی را اهل
چکند ریش و سبلت بوجهل
هوش مصنوعی: هر کس که جان پیامبر را شناخت و به او محبت ورزید، باید به دور از عیبجویی و خندههای بیادبانه باشد.
بهر معنیست صورت تازی
نه بدان تا تو خواجگی سازی
هوش مصنوعی: هر ظاهری به خاطر یک معنا وجود دارد، اما نباید به آن ظاهرسازی دل ببندی، بلکه باید خود را به جایگاه واقعیات برسانی.
روح با عقل و علم داند زیست
روح را پارسی و تازی چیست
هوش مصنوعی: روح با عقل و علم میفهمد که زندگی روح چه تفاوتی بین زبانهای فارسی و عربی دارد.
این چنین جلف و بیادب زانی
که تو تازی ادب همی خوانی
هوش مصنوعی: شما که اینقدر بیادب و سبکسر هستید، چگونه میخواهید به دیگران آداب و اخلاق بیاموزید؟