برگردان به زبان ساده
آنان که مست باده قالوا بلی شدند
در کربلا به درد و یل مبتلا شدند
هوش مصنوعی: افرادی که از نوشیدن شراب شاد و سر مست بودند، در کربلا با درد و مشکلات زیادی مواجه شدند.
دیدند چون رضای خدا را به بذل جان
دادند تن ز شوق به قتل و رضا شدند
هوش مصنوعی: آنگاه که دیدند خداوند چه رضایتی در بخشیدن جان نهفته است، با شوق و با کمال آرامش جان خود را فدای او کردند و این کار برایشان باعث رضایت و خوشحالی شد.
به یگانگی ز خلق نموددن اختیار
تا از یگانگی به خدا آشنا شدند
هوش مصنوعی: مردم با انتخاب و یکپارچگی خود، به شناختی از یگانگی الهی دست یافتند.
پیوند مهر از همه اشیاء گسیختند
در صدق عهد خویش قرین وفا شدند
هوش مصنوعی: محبت و ارتباط با همه چیز از بین رفت، اما آنها در راستای صداقت و عهد خود به یکدیگر وفادار شدند.
دیدند چون نتیجه هستی ز نیستی
بهر بقا مجاوز ملک بقا شدند
هوش مصنوعی: آنها دیدند که چگونه نتیجه وجود از عدم بهدست میآید و برای حفظ جاودانگی، به مرز سلطنت جاودانی دست یافتند.
پیوند مهر ازهمه اشیا گسیختند
در صدق عهد خویش قرین وفا شدند
هوش مصنوعی: محبت و پیوند بین همه چیزها قطع شد و آنها در وفای به وعدههای خود، به صداقت و راستی دست یافتند.
دیدند چون نتیجه هستی ز نیستی
بهر بقا مجاوز ملک بقا شدند
هوش مصنوعی: آنها مشاهده کردند که وجود و هستی از عدم و نیستی به دست میآید و برای ادامه و بقای خود، به ملک و سرای جاویدان دست یافتند.
پا در دریار درد نهادند مردوار
از بهر درد عالم و آدم دوا شدند
هوش مصنوعی: مردان بزرگ در دریاچه درد پا گذاشتند تا سرانجام برای همه ی انسانها و موجودات دارویی بیابند و دردها را درمان کنند.
گردن کشان ز رهگذر طاعت هوا
مالک رقاب خلق به حکم خدا شدند
هوش مصنوعی: برخی افراد که در مسیر نافرمانی و تمرد از دستورات الهی قدم برمیدارند، به دلیل خواستههای نفسانی خود، بر دیگران تسلط پیدا کرده و به دستورات خداوند پاسخ میدهند.
کردند مشق شیوه یکرنگی و ز شوق
یک باره از بلای دو بینی رها شدند
هوش مصنوعی: آنها تمرین کردند که چگونه یکرنگ باشند و از شوق، یک باره از درد و رنج دوگانگی دیدن آزاد شدند.
از بسکه داشتند تمنای وصل دوست
از خویش هم به خواهش جانان جدا شدند
هوش مصنوعی: به خاطر شدت آرزوی دستیابی به وصال معشوق، حتی از خودشان هم جدا شدند و از هم فاصله گرفتند.
بستند دل به دلیر یکتای خویشتن
بیهوده نیست اینکه چنین دلربا شدند
هوش مصنوعی: دل را به مردی بزرگ و یگانه سپردن، بیدلیل نیست که اینقدر دلربا و جذاب شدهاند.
اول شدند در بدر آنگاه تا به حشر
شاهان تمام بر در ایشان گدا شدند
هوش مصنوعی: ابتدا در میدان بدر پیروز شدند و پس از آن، در روز قیامت همهی شاهان در درگاه آنها به بندگی و گدایی خواهند ایستاد.
پای ثبات و صبر فشردند در بلا
در چند روز عمر شفیع جزا شدند
هوش مصنوعی: در سختیها و مشکلات، کسانی که استقامت و صبر نشان دادند، در نهایت به پاداشهای بزرگی دست پیدا کردند.
قومی ز بهر دوزخ و برخی پی بهشت
از کوفه و مدینه به کرب و بلا شدند
هوش مصنوعی: گروهی به خاطر ترس از عذاب جهنم و برخی به امید بهشت، از شهرهای کوفه و مدینه به کربلا رفتند.
فوجی پی حمایت پور معاویه
جمعی معین زاده خیرالنسا شدند
هوش مصنوعی: گروهی به حمایت از پسر معاویه جمع شدند که از خانوادهی خیرالنسا بودند.
دین دادگان به درهم و سراددگان به دین
در جای خویشتن همگی جابجا شدند
هوش مصنوعی: آنان که از دین و مذهب دفاع میکنند، به ارزشهای مادی مشغولند و کسانی که به درآمدهای مادی اهمیت میدهند، در واقع به اصول دینی و معنوی توجهی نشان نمیدهند. در این بین، وضعیت هر دو گروه متغیر و دستخوش تغییر است.
بهر نثار مقدم فرزند فاطمه
سرهای سروران همه از شوق پا شدند
هوش مصنوعی: به خاطر استقبال از فرزند فاطمه، همه سروران از شوق به پا ایستادند.
در درک جاه و منصب و خلعت ز کوفیان
فوجی کثیر دشمن آل عبا شدند
هوش مصنوعی: در فهم مقام و موقعیت و نعمتهای دنیوی، گروه بزرگی از کوفیان به دشمنی با خاندان نبوت برخاستند.
یک مشت مرد و زن ز نبی مانده یادگار
در چنگ صدهزار بلا مبتلا شدند
هوش مصنوعی: گروهی از مردان و زنان از پیامبر یادگار ماندهاند که در برابر هزاران مشکل و سختی گرفتار شدهاند.
سرگشته سر به کوه و بیابان گذاشتند
آنان که خلق را به خدا رهنما شدند
هوش مصنوعی: آنانی که مردم را به سوی خدا راهنمایی کردند، خود در جستجوی حقیقت و معنای زندگی، به کوهها و بیابانها رفتند و سرگشته و سردرگم شدند.
آل رسول مفترض الطاعه دست گیر
در ربقه اطاعت اهل زنا شدند
هوش مصنوعی: فرزندان پیامبر که اطاعت از آنها واجب است، در برابر کسانی که به نافرمانی و رفتارهای ناپسند دچار شدهاند، کمک بکنند.
یک روز شد به کرببلا محشری که خلق
تا روز رستخیز به فکر عزا شدند
هوش مصنوعی: روزی در کربلا حادثهای رخ داد که مردم تا روز قیامت در اندوه و عزای آن خواهند بود.
از ظلم ابن سعد به صحرای نینوا
آخر که بانوان حرم بینوا شدند
هوش مصنوعی: به خاطر ظلم ابن سعد، در صحرای نینوا، زنان بیچاره و مظلوم حرم، دچار مشکلات و رنجهایی شدند.
مانند مصحفی کف اطفال بی تمیز
اوراق جزو جزو ز شیرازه وا شدند
هوش مصنوعی: مانند کتابی که در دست کودکان ناتمیز افتاده، ورقهایش از هم جدا شدند و نظم خود را از دست دادند.
چون اوفتاد دست علمدارش ز تن
معلوم شد به خلق که صاحب نوا شدند
هوش مصنوعی: زمانی که دست علمدارش از بدن جدا شد، برای مردم مشخص شد که صاحب نوا چگونه از پا درآمد.
رفرف سوارهای سر بال جبرئیل
پامال پا و چکمه شمر دغا شدند
هوش مصنوعی: سواران با پرچمهای بلند و شکوه جبرئیل، زیر پا و چکمههای شمر، نابود و شکست خوردند.
روحی لهم فداه که از یک اشارهای
اسباب نطق (صامت) شیرین ادا شدند
هوش مصنوعی: او که روح و جانم فدای اوست، با یک اشارهاش، باعث شد که علتهای خاموش به شکلی شیرین و زیبا صحبت کنند.