برگردان به زبان ساده
چرا بیرون نیامد ماه از پشت حجاب امشب
ندارد عزم رفتن سوی خرگه آفتاب امشب
هوش مصنوعی: شب به طرز خاصی تاریک و دلگیر است و ماه که معمولاً میدرخشد، این بار از پشت ابرها و حجابها بیرون نیامده است. به نظر میرسد که شب فراموش کرده است که به سمت روشنایی و گرمای خورشید برود و همچنان در همین حال و هوا باقی مانده است.
زمین ز آسمان افتاده اندر اضطراب امشب
رسد از کربلا بر گوش صوت بوتراب امشب
هوش مصنوعی: امشب زمین به خاطر آسمان در نگرانی و پـرسش است و از کربلا صدای بوتراب (شهادت و اندوه) به گوش میرسد.
همانا میرود در کوفه زینب بینقاب امشب
هوش مصنوعی: امشب زینب بدون پوشش به سمت کوفه میرود.
نشسته سر به زانو حضرت زهرا لب کوثر
فشاند اشک ماتم هر زمان از دیده پیغمبر
هوش مصنوعی: حضرت زهرا در کنار حوض کوثر نشسته و هر لحظه از چشمهای پیامبر اشک ماتم بریزند.
نهاده سبحه طاعت ز کف کروبیان یکسر
مگر شمر لعین برده سر بیچادر و معجر
هوش مصنوعی: این بیت به وضعیتی اشاره دارد که گروهی از ملائک (کروبیان) در حال عبادت و بندگی خدا هستند و در حال سجده و دعا هستند، اما شخصی مثل شمر، که او را به عنوان یک فرد بد و لعین معرفی میکند، با بیاحترامی و نداشتن حجاب از کنار آنها عبور میکند. این تصویر نشاندهنده تضاد میان پاکی و ناپاکی، بندگی و معصیت است.
حریم آل احمد را سوی بزم شراب امشب
هوش مصنوعی: امشب باید به مراسم شرابنوشی برویم، جایی که حریم و مقام خاندان پیامبر گرامی اسلام محفوظ است.
چه خصمی داشت یا رب با حسین تشنه تب دوران
که کرد او را قتیل تیغ عدوان با لب عطشان
هوش مصنوعی: چرا خداوند با حسین، که در دوران تشنگی به سر میبرد، دشمنی کرد و او را گرفتار شمشیر ظالمین و با لب تشنه کشته شد؟
زنان و دخترانش شد به شام کوفه سرگردان
چرا ابنزیاد ای دل نگردد خرم و خندان
هوش مصنوعی: زنان و دخترانش در شهرهای شام و کوفه سرگردان شدهاند. چرا ابنزیاد با وجود این وضعیت، خوشحال و خندان است؟
که از قتل حسین تشنهلب شد کامیاب امشب
هوش مصنوعی: امشب کسی که از ماجرای قتل حسین به عطش و سیری نرسید، به هدفش دست یافته است.
چو بهره کوفه رفتن کرد زینب جای در محمل
روان شد کاروان اشک پیشاپیش از آن منزل
هوش مصنوعی: وقتی که زینب عزم سفر به کوفه کرد، به آرامی در محمل نشست و کاروان اشک از قبل از آن مکان به راه افتاد.
به خود گفتا فراق آسان ولیکن زندگی مشگل
سکینه هر زمان میگفت با آه و فغان کای دل
هوش مصنوعی: به خود گفت جدایی راحت است، اما زندگی همیشه دشوار است. سکینه همواره با آه و ناله میگفت، ای دل.
دریغا شمر نگذارد مرا در نزد باب امشب
هوش مصنوعی: ای کاش شمر اجازه ندهد تا امشب نزد باب بروم.
تن فرزند زهرا بیکفن در عرصه میدان
سر چون ماه تابانش به نوک نیزه عداوان
هوش مصنوعی: فرزند حضرت زهرا بدون کفن در میدان جنگ قرار دارد و سرش که مانند ماه میدرخشد، بر سر نیزههای دشمنان است.
چو شد اندر تنور آن سرز جو کوفیان پنهان
ملایک جمله نالیدند نزد قادر سبحان
هوش مصنوعی: زمانی که آن سرز (سران) کوفیان در تنور (آتش) قرار گرفتند، همۀ ملایکه (فرشتگان) به خاطر این عمل شنیع به گریه و ناله درآمدند و نزد خداوند قادر و بلندمرتبه شکایت کردند.
که اندر خانه خولی نهان شد ماهتاب امشب
هوش مصنوعی: امشب ماهتاب در خانه خولی پنهان شده است.
سکینه خورد چون سیلی ز دشت شمر بداختر
دل افلاک خون گردید و شد بیرون ز چشم تر
هوش مصنوعی: سکینه مانند سیلی هولناک از دشت شمر به وجود آمد و دل آسمان را پر از خون کرد و اشکهایش به بیرون آمد.
سبب جستند خیل قدس نزد خالق اکبر
که یارب این تزلزل چیست برپا شد مگر محشر
هوش مصنوعی: جمعی از فرشتگان در پیشگاه خدای بزرگ از او میپرسند که چرا این ناآرامی و تزلزل به وجود آمده است، آیا دنیا به سببی در حال قیامت و محشر است؟
ندا آمد ده طفل حسین به بصیر و تاب امشب
هوش مصنوعی: صدا آمد که ده کودک حسین به درازا و درخشش شب آمدهاند.
زمین کوفه را یکسو پر از شور و نوا بینم
فغان کودکان را رفته تا عرش خدا بینم
هوش مصنوعی: در زمین کوفه، شور و شوقی را میبینم که همه جا را پر کرده است. صدای ناله و فریاد کودکان به آسمان میرود و به عرش خدا میرسد.
ز یک جا ساربان را در زمین کربلا بینم
جدا دست حسین تشنه لب را از دو جا بینم
هوش مصنوعی: در دشت کربلا، من ساربان را میبینم که دست حسین، تشنه و بییار، از دو سو جدا شده است.
عجب نبود اگر کون و مکان گردد خراب امشب
هوش مصنوعی: اگر امشب همه چیز به هم بریزد و ویران شود، جای تعجبی نیست.
در این ماتم نه تنها فرش و عرش کبریا گرید
جناب مصطفی(ص) با انبیا و اولیا گرید
هوش مصنوعی: در این سوگ بزرگ، نه تنها زمین و آسمان به خاطر پیامبر بزرگ اسلام گریه میکنند، بلکه تمام پیامبران و اولیای خدا نیز در غم او اشک میریزند.
رقیه فاطمه کلثوم با زین العبا گرید
جوان و پیر و مرد و زن از این غم برملا گرید
هوش مصنوعی: رقیه، فاطمه و کلثوم به همراه زینب، سبب گریه و اندوه است. همه، از جوان و پیر تا مرد و زن، به خاطر این غم آشکارا اشک میریزند.
بپا کرده است (صامت) شورش یومالحساب امشب
هوش مصنوعی: امشب صدای بلندی از حساب و کتاب به گوش میرسد که نشاندهنده قیامت و روز رسیدگی است.