برگردان به زبان ساده
ز رحمت انبیا را آفریده
وز ایشان مصطفی را برگزیده
هوش مصنوعی: خدای رحمت، پیامبران را خلق کرده و از میان آنها، پیامبر ویژهای به نام مصطفی را برگزیده است.
امام سیصد و شصت و شش اخبار
سپهر هر دو شش ماه ده و چار
هوش مصنوعی: این بیت به تعداد سالهایی اشاره دارد که در آنها اخبار و اطلاعات جمعآوری شدهاند. همچنین به معنی تغییرات و تحولات در دو دوره ششماهه هر سال اشاره میکند، که در مجموع به دقت و تنوع اطلاعات به دست آمده اشاره دارد.
شهشنشاه سریر ملک لولاک
سوار عرصه میدان افلاک
هوش مصنوعی: پادشاه بزرگ و قدرتمند، همچون گلی زیبا و خونالود در میدان وسیع آسمانها، قرار گرفته است.
محمد عالم علم یقین است
محمد رحمة للعالمین است
هوش مصنوعی: محمد جلوهی واقعی علم و حقیقت است و او رحمت و بخشش برای تمامی جهانیان به شمار میآید.
به معنی قرةالعین دو عالم
به صورت پشت و روی نسل آدم
هوش مصنوعی: هر دو عالم در حقیقت به شکل دو طرفه نسل آدم، به زیبایی و جلوهای خاص میباشند که به انوار قرةالعین اشاره دارد.
ز فتح مقدمش در طاق کسری
بسی کسر آمده وانگه چو کسری
هوش مصنوعی: از پیروزی و ورود او به قصر کسری، خسارات و شکستهای زیادی به بار آمده است، همانطور که خود کسری نیز دچار نقصان و آسیب شده است.
همان دم آتش کفر از جهان جست
زمین از موج سیلاب بلا رست
هوش مصنوعی: در همان لحظه، آتش نفاق و کفر از دنیا رخت بربست و زمین از تلاطم و هجوم مشکلات و مصائب نجات یافت.
به دارالملک سلمان آن فرومرد
زمین شهر ما این را فروبرد
هوش مصنوعی: در شهر ما، فردی ناتوان و بیاراده در دَربار سلطنتی سلمان حضور پیدا کرده و چیزی را به او تقدیم کرد.
گهی جبریل باشد میربارش
زمانی عنکبوتی پردهدارش
هوش مصنوعی: گاهی فرشتهای مانند جبرئیل به او کمک میکند و زمانی دیگر، مانند عنکبوتی که در گوشهای پنهان شده و پردهای میافکند، به تنهایی و در سکوت عمل میکند.
شد از شوق بنانش لاغر و زرد
قلم کو چون قمر شق قصب کرد
هوش مصنوعی: از محبت و شوقی که به او دارم، به شدت لاغر و زرد شدهام. چون قلم او مانند ماهی درخشان و زیباست.
بنانش تیغ بر گردون کشیده
به ایمانی صف مه بردریده
هوش مصنوعی: دستش مانند شمشیری به آسمان کشیده شده و با ایمانی قوی، صفی را از دشمنان جدا کرده است.
کسی کو داشت در تن گوهر بد
چو تیغ انصاف او بر گردنش زد
هوش مصنوعی: کسی که در وجودش نقصی دارد، مانند گوهر بد، به سزای عمل خود میرسد و عادلانه با او برخورد میشود.
کس را کی تواند کرد تقبیح؟
که آرد سنگ خارا را به تسبیح
هوش مصنوعی: هیچکس قادر نیست دیگری را سرزنش کند، زیرا چطور ممکن است کسی که سنگ سخت و غیرقابل تغییر را به استغفاری دعوت میکند، خودش مورد قضاوت قرار گیرد؟
کجا برده براق او منازل
خر عیسی فتد با بار در گل
هوش مصنوعی: کجا رفته است آن براق (در حدیث) که در شب معراج، پیامبر را به آسمان برد، در حالی که در باران و گل و لای درخاک نمیتواند بماند.
خرد در کار آنکس خیره ماند
که خر با مرکب تازی دواند
هوش مصنوعی: عقل و درک کسی که با خر به میدان میآید، بهتزده و حیران میماند.
اگر گوید کسی کاندر رهی خر
رود با مرکب تازی زهی خر
هوش مصنوعی: اگر کسی بگوید که در راهی، بینا با مرکب تازی خود را با خر مقایسه کند، باید گفت: چه افتخاری دارد که آن شخص با یک خر باشد. در واقع، این جمله به تمایز و برتری اشاره دارد و بیان میکند که مقایسه کردن دو چیز نابرابر جالب نیست.
کلیم آنجا که معجز را بیان کرد
ده و دو چشمه از سنگی روان کرد
هوش مصنوعی: در آن مکان، کلیم (موسی) وقتی نشانههای الهی را نشان داد، دوازده چشمه آب از دل سنگی جاری ساخت.
کجا احمد زند بر آب رنگی
کلیم آنجا بود بیآب و سنگی
هوش مصنوعی: احمد در جایی که رنگ و جلوه خاصی بر آب باشد زندگی میکند، اما آن مکان بیآب و بیسنگ است.
کجا ساییده چترش سر بر افلاک
به جای سایه مهر افتاده بر خاک
هوش مصنوعی: چترش را کجا باز کرده که به افلاک رسیده، به جای سایه آفتاب بر زمین افتاده است.
گهی سر در گلیم فقر برده
گهی این اطلس خضرا سپرده
هوش مصنوعی: گاهی در وضعیتی نادربه سر میبرم که فقر است و گاهی دیگر در حالی هستم که در آغوش ثروت و رفاه قرار دارم.
