برگردان به زبان ساده
ای دل آخر یک قدم بیرون خرام از خویشتن
آشنا شو با روان بیگانه شو از خویشتن
هوش مصنوعی: ای دل، حالا وقت آن است که از خودت خارج شوی و قدمی به سوی دنیا برداری. با دیگران آشنا شو و از زندگی و احساسات جدیدی که به دور از خودت هستند، بهرهمند شو.
روی ننماید هلال مطلع عینالیقین
تا هوای ملک جان تاریک دارد گرد ظن
هوش مصنوعی: هلال قمر (ماه نو) برای کسی که در جستجوی حقیقت است، ظاهر نمیشود تا زمانی که فضای ذهنی او آکنده از شک و تردید باشد. در واقع، برای فهم و دیدن حقیقت، باید از تاریکیهای شک دوری کرد.
عین انسانیتی خواهی که ظاهر گرددت؟
چهره پنهان دار چون انسان عین از خویشتن
هوش مصنوعی: اگر میخواهی انسانیت را به نمایش بگذاری، باید چهرهای حقیقی و واقعی از خود نشان دهی. انسانیت واقعی در درون تو است و باید از آن سرسختانه دفاع کنی.
آدمی را آن زمان آرایش دین برکنند
کادمش زآلایش طین پاک گرداند بدن
هوش مصنوعی: انسان زمانی به زیبایی و آراستگی دین دست مییابد که از آلودگیهای دنیوی و ماده رهایی یابد و وجودش پاک گردد.
چون زنی پیر است دنیا کهنهچرخی در کنار
گر جوانمردی چه گردی گرد چرخ پیرزن
هوش مصنوعی: وقتی زنی سالخورده از دنیای کهنه به دور خود میچرخد، اگر جوانمردی در کنارش باشد، چه دورانی را سپری میکند.
لاف مردی می زنی با چرخ گردانت چه کار؟
رشتهٔ پیوند بگسل چرخ را برهم شکن
هوش مصنوعی: تو در حقت ادعای بزرگی میکنی با چرخ بختت، اما چه فایده؟ میتوانی پیوندها را بگسلی و چرخ زندگیات را بر هم بزنی.
زیر زین داری بُراق آخر چه خُسبی در گلیم
زیر ران داری نجیب؟ آخر چه پایی در عطن؟
هوش مصنوعی: زیر زین، اسب شجاع و نیرومندی است که در حال استراحت است. چرا در این حال، با این همه شجاعت و نجابت، آرام گرفتهای؟ در واقع، تو ظرفیت و توانایی بزرگی داری و باید استفاده کنی.
دار دنیا را بدین دزدان دین ده چون مسیح
راه دارالملک جان گیر از خرابآباد تن
هوش مصنوعی: دنیا را به دستان دزدان دین بسپار، چون مسیح که در مسیر خود، جان را از ویرانی جسم نجات میدهد.
خیمهٔ جان بر جهانی زن که در صحرای او
لالهزار گلشن خضر است خضرای دمن
هوش مصنوعی: جان خود را در این دنیا همچون خیمهای برپا کن، زیرا در بیابان زندگیات، باغی پر از لالهها و زیباییها وجود دارد که پر از سرسبزی و طراوت است.
در مقام صدق جان باید که باشد در نعیم
جسم خواهی در تنعّم باش خواهی در حزن
هوش مصنوعی: برای دستیابی به حقیقت و صداقت در زندگی، باید روح و جان خود را در آسایش و خوشی نگه داریم. اگر به دنبال آسایش جسمانی هستی، باید در آن حالت بمانی و اگر میخواهی از خطرات دور بمانی، باید مراقب باشی.
ذات یوسف را به مصر اندر کجا دارد زیان
زانکه در کنعان به خون آلوده باشد پیرهن
هوش مصنوعی: هرچند یوسف در مصر زندگی میکند، اما ذات او همواره درگیر یاد و خاطره کنعان است. او با وجود دستیابی به مقام و جایگاه بالا، از یادآوری رنجها و مشکلات گذشتهاش رهایی ندارد، خصوصاً آن زمانی که پیراهنش به خون آلوده شده بود.
تا به کی در باد خواهیدادن این عمر عزیز؟
در هوای رنگ و بوی ارغوان یا یاسمن
هوش مصنوعی: تا کی میخواهی این عمر باارزش را در باد هدر بدهی؟ آیا به خاطر زیبایی و عطر گلهای ارغوان و سمن؟
بس کن این آتشزبانی بس که در پایان چو شمع
خواهدت بر باددادن سرزبانت بیسخن
هوش مصنوعی: اینکه دیگر از گفتن این آتشین سخنان دست بردار، چرا که در نهایت مثل شمعی میسوزی و خاموش میشوی. زبان تو بیسخن در باد خواهد رفت.
هر زبانی کز میان او رسد جان را زیان
شمعوار آن به که سوزد یا بمیرد در لگن
هوش مصنوعی: هر زبانی که از دل برآید، میتواند به روح آسیب برساند. بهتر است مانند شمع بسوزد یا در ظرفی بمیرد، تا اینکه به دیگران آسیب بزند.
آبروی هر دو عالم آن زمان حاصل کنی
کز سر اخلاص گردی خاک پای بوالحسن
هوش مصنوعی: اگر با اخلاص و صداقت به خدمت بوالحسن بپردازی، میتوانی آبروی دنیا و آخرت را به دست آوری.