برگردان به زبان ساده
کس را جمال نقش به جز حسن حال چیست
وان را که حسن حال نباشد کمال چیست
هوش مصنوعی: هیچ کس را جز زیبایی درونش، زیبایی ظاهری اهمیت ندارد و برای کسی که از خوش اخلاقی و نیکویی باطن برخوردار نیست، کمال و زیبایی چه معنایی دارد؟
شعراست هیچ و شاعری از هیچ هیچ تر
در حیرتم که بر سر هیچ این جدال چیست؟
هوش مصنوعی: این بیت به نوعی بر عدم واقعیت و بی‌اساسی شعر و شاعری اشاره دارد. شاعر از این که شاعران به چیزهایی بی‌ارزش و توخالی پرداخته‌اند حیرت زده است. او تعجب می‌کند که چرا بر سر چنین مسائلی که هیچ ارزشی ندارند،争 و جدل می‌شود. به عبارت دیگر، او به تناقض و بی‌معنایی در هنر شاعری و مباحث آن انتقاد می‌کند.
یک تن نپرسد از پی ترتیب چند لفظ
ای ابلهان بی هنر این قیل و قال چیست؟
هوش مصنوعی: هیچ‌کس نمی‌پرسد که چرا این همه گفت‌وگو و بحث بی‌خود و بی‌هدف انجام می‌شود، ای نادانان بی‌هنر! این همه حرف و جدل برای چیست؟
از بهر مصرعی دو که مضمون دیگری است
چندین خیال جاه و تمنای مال چیست؟
هوش مصنوعی: چرا برای چند کلمه‌ای که معنای دیگری دارد، این همه خیال و آرزوی ثروت و مقام می‌پرورانی؟
شعر اصلش از خیال بود حسنش از محال
تا از خیال اینهمه فکر محال چیست؟
هوش مصنوعی: شعر از تخیل نشأت می‌گیرد و زیبایی آن نیز از چیزهای غیرممکن است. حال این سؤال پیش می‌آید که چطور از تخیل می‌توان این همه فکر و ایده‌های غیرمعمول به وجود آورد؟
از چند لفظ یاوه نزد لاف برتری
هر کس که یافت شرم چه و انفعال چیست؟
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که افرادی که فقط با گفتن برخی کلمات بی‌معنی به دنبال برتری‌جویی هستند، در واقع خود را خوار کرده‌اند. چون فرد با احساس شرم و عدم‌فعالیت، به خودی خود نشان می‌دهد که واقعا چه طور انسانی است و کلماتش ارزش چندانی ندارند.
صد نوع ازین کمال بر اهل رای و هوش
با حسن ذات عامی نیکو خصال چیست؟
هوش مصنوعی: این بیت به این معنی اشاره دارد که وقتی ویژگی‌های نیکو و فطری افراد عامی و ساده‌دل با صد نوع کمال و فضیلت اهل اندیشه و دانش همراه می‌شود، چه چیزی به وجود می‌آورد. در واقع، این ترکیب از حسن نیت و ویژگی‌های مثبت می‌تواند تاثیرات شگرفی بر دیگران و جامعه داشته باشد.
گیرم که نظم بحر در و کان گوهر است
با نثر کلک داورد دریا نوال چیست؟
هوش مصنوعی: مهم نیست که شعر و نظم مانند دریا و گوهر زیبا هستند، در نهایت باید بدانیم که در کار زندگی و نعمت‌ها، نتیجه و دستاورد چیست.
