برگردان به زبان ساده
بود یکی مرد تهی مغز خام
با زن خود خفته شبی روی بام
هوش مصنوعی: مردی ساده و بیفکر به همراه همسرش شبهنگام روی بام خوابیده بودند.
کرد به حیرت سوی گردون نظر
وز زن خود جست ز انجم خبر
هوش مصنوعی: او با حیرت به آسمان نگریست و از همسر خود خبرهایی از ستارهها جستجو کرد.
زن ز کسان آنچه که بشنیده بود
گفت و در آن مرد تحیر فزود
هوش مصنوعی: زن از افرادی که به آنها اعتماد داشت، چیزهایی را که شنیده بود بیان کرد و این باعث شد که در آن مرد حیرت بیشتری ایجاد شود.
داد از آن جمله خط کهکشان
با سر انگشت به شوهر نشان
هوش مصنوعی: به وسیله سر انگشت، نشانههایی از خط کهکشان به شوهر نشان میدهد.
گفت که این جادهٔ بیتالله است
قافلهٔ حاج روان زین ره است
هوش مصنوعی: گفتند که این مسیر به خانهٔ خدا میرسد و گروه حجاج از این راه در حال حرکت هستند.
مرد چو این مسئله از زن شنید
سخت غمین گشت و زبان در کشید
هوش مصنوعی: مرد وقتی این موضوع را از زن شنید، بسیار ناراحت شد و سکوت کرد.
گفت مباد اشتری از حاجیان
بر سر من اوفتد از آسمان
هوش مصنوعی: گفت که کاش هیچ وقت شتری از حاجیان از آسمان بر سر من نیفتد.
بود در این فکر که از بخت بد
اشتر همسایه ز دل بانگ زد
هوش مصنوعی: او در این فکر بود که به خاطر بدبیاری، شتر همسایه از دلش صدایی بلند کرد.
گفت همانا شتر آمد فرود
به که گریزم من بیچاره زود
هوش مصنوعی: شخصی بیان میکند که شتر به زمین نشسته است و او با نگرانی از موقعیت خود فرار کند.
جست شتابان و به ره رو نهاد
از زبر بام به زیر اوفتاد
هوش مصنوعی: شخصی به سرعت حرکت کرد و در حین راه رفتن، از روی پشت بام به زمین افتاد.
چونکه درافتاد ز بالا به پست
دل شده را دست و سر و پا شکست
هوش مصنوعی: وقتی کسی از مقام و جایگاه بلند به پستی و ذلت بیفتد، دل او شکسته و روحش آسیب میبیند.
ابله از ابله سخنی کرد گوش
نیم چراغ خردش شد خموش
هوش مصنوعی: نادان با نادانی سخنی گفت و گوشش که مانند یک چراغ خرد میدرخشید، خاموش شد.
نامده اشتر ز سما بر سرش
گشت لگد کوب بلا پیکرش
هوش مصنوعی: شتر از آسمان نیامده، اما بر سرش بلا و مشکلاتی سنگین فرود آمده و او را تحت فشار قرار داده است.
زین مثل ار با خردی بیسخن
کشف شود بهر تو مقصود من
هوش مصنوعی: اگر با درک و فهم درست به این مثال توجه کنی، به هدف من خواهی رسید.
بین دو نادان ز جواب و سئوال
فایده چبود؟ غم و رنج و ملال
هوش مصنوعی: وقتی دو نفر نادان با یکدیگر صحبت میکنند و سؤالی میپرسند و جوابی میدهند، هیچ فایدهای برایشان ندارد و فقط باعث غم، رنج و ناراحتی میشود.
روی دل از صحبت نادان بتاب
چونکه ندانی، بر دانا شتاب
هوش مصنوعی: اگر از صحبتهای نادانان دوری کنی و با آگاهی رفتار کنی، میتوانی به درک بهتر و انتخابهای درستتری برسید. در اینجا اشاره شده که باید از نادانی دوری کرد و به افراد با دانش و آگاه رو آورد.
صحبت دانا چه بود؟ کیمیا
میشود از آن مس قلبت طلا
هوش مصنوعی: صحبتهای یک فرد دانا میتواند همچون جادو اثرگذار باشد و قدرت و ارزش درونی انسان را به طلا تبدیل کند.
صحبت دانات معظم کند
کعبهوَشَت قبله عالم کند
هوش مصنوعی: وقتی که ذهن آگاه و عاقل به سخن میآید، مانند کعبه و قبلهای برای همه جهان میشود.
هرکه به هر رتبه و هرجا رسید
از اثر صحبت دانا رسید
هوش مصنوعی: هر کس به هر مقام و جایگاهی که دست پیدا کرده، به خاطر تأثیر گفتوگو و ارتباط با افراد دارای دانش و آگاهی به آنجا رسیده است.
همدم دانا شوی ار یک نفس
حاصل عمر تو همانست و بس
هوش مصنوعی: اگر بتوانی با یک یار دانا و باتجربه باشی، در واقع به همان اندازه از عمر خود بهرهمند شدهای.
مردم دانا که جهان دیدهاند
نیک چو بینی به جهان دیدهاند
هوش مصنوعی: افراد فرزانه که تجربیات زیادی از زندگی و دنیا دارند، وقتی به اطراف و وضعیتها نگاه میکنند، قضاوتهای صحیح و درستی انجام میدهند.
دیده چو بینا بود و برقرار
هست یقین باقی اعصار به کار
هوش مصنوعی: اگر چشم بینا باشد و ثابت بماند، یقین و آگاهی در تمامی دورانها باقی خواهد ماند.
رونق هر ملت و هر کشوری
نیست جز از همت دانشوری
هوش مصنوعی: رشد و پیشرفت هر جامعه و کشوری وابسته به تلاش و اراده افراد دانشمند و اهل علم آن است.
حاصل مطلب چو صغیر حزین
در همه جا همدم دانا گزین
هوش مصنوعی: نتیجهگیری این است که مانند یک کودک غمگین، در هر جایی باید همراهی با فردی خردمند و دانا را انتخاب کرد.
