برگردان به زبان ساده
لَیْسَ عَلَیْکَ هُدٰاهُمْ وَ لٰکِنَّ اَللّٰهَ یَهْدِی مَنْ یَشٰاءُ وَ مٰا تُنْفِقُوا مِنْ خَیْرٍ فَلِأَنْفُسِکُمْ وَ مٰا تُنْفِقُونَ إِلاَّ اِبْتِغٰاءَ وَجْهِ اَللّٰهِ وَ مٰا تُنْفِقُوا مِنْ خَیْرٍ یُوَفَّ إِلَیْکُمْ وَ أَنْتُمْ لاٰ تُظْلَمُونَ (۲۷۲) لِلْفُقَرٰاءِ اَلَّذِینَ أُحْصِرُوا فِی سَبِیلِ اَللّٰهِ لاٰ یَسْتَطِیعُونَ ضَرْباً فِی اَلْأَرْضِ یَحْسَبُهُمُ اَلْجٰاهِلُ أَغْنِیٰاءَ مِنَ اَلتَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُمْ بِسِیمٰاهُمْ لاٰ یَسْئَلُونَ اَلنّٰاسَ إِلْحٰافاً وَ مٰا تُنْفِقُوا مِنْ خَیْرٍ فَإِنَّ اَللّٰهَ بِهِ عَلِیمٌ (۲۷۳)
هوش مصنوعی: بر تو واجب نیست که باعث هدایت آنها شوی، بلکه خدا هر که را بخواهد هدایت میکند. و هر چه از خوبیها انفاق کنید، برای خودتان است و هدف از انفاق، تقرب به خداوند است. هر خیری که انفاق کنید، به شما برمیگردد و به شما ظلمی نخواهد شد. این صدقات برای فقیرانی است که در راه خدا محدود شدهاند و توانایی رفتن به زمین را ندارند. جاهلان آنها را در حالتی میبینند که گویی غنی هستند، به خاطر خودداریشان. آنها را با نشانههایشان میشناسی و هرگز با التماس به مردم نمیخواهند. و هر چه انفاق کنید، خدا به آن آگاه است.
نیست بر تو هدایتشان و لیکن خدا راه مینماید آن را که خواهد و آنچه را که انفاق میکنید از مالی پس باشد از برای خودهامان و انفاق نمیکنید مگر از برای طلب رضای خدا و آنچه را انفاق میکنید از مالی بتمام داده میشود بشما و شما ستمدیده نشوید (۲۷۲) از برای درویشانیست که باز داشته شدهاند در راه خدا که توانایی ندارند سیر کردنی در زمین میپندار ایشان را نادان بحال ایشان توانگران از عفت گزینی میشناسی ایشان را بعلامتشان سؤال نمیکنند از مردمان بابرام و آنچه را انفاق میکنید از مالی پس خدا بآن دانا است (۲۷۳)
هوش مصنوعی: هدایت آنها به عهده تو نیست، اما خداوند هر که را بخواهد هدایت میکند. هر مالی که انفاق میکنید، برای خودتان است و تنها به خاطر جلب رضای خدا این کار را انجام میدهید. آنچه انفاق میکنید به طور کامل به شما برمیگردد و شما مورد ظلم واقع نمیشوید. این انفاق برای بیپولهایی است که در راه خدا نگهداشته شدهاند و قدرت سفر کردن در زمین را ندارند. ممکن است این افراد به نظر نادان بیایند، اما توانگران آنها را به خاطر عفت و دیانتشان میشناسند، و به دلیل وضعیتشان از دیگران سؤال نمیکنند. خداوند به آنچه انفاق میکنید آگاه است.
از تو جبری نیستشان بر راه راست
لیک حق هادی است هر کس را که خواست
هوش مصنوعی: اجباری در پیروی از راه درست وجود ندارد، اما حقیقت، راهنمایی برای هر کسی است که بخواهد آن را دنبال کند.
در مقام صدقه یعنی عرض دین
نیست بر مسکین روا از مؤمنین
هوش مصنوعی: در مورد صدقه دادن، بیان شده که درخواست دین از فرد نیازمند از مؤمنان صحیح نیست.
وین نباشد جز ز روی اختیار
کلفت است آن گر شود بر خلق بار
هوش مصنوعی: این اتفاق تنها به انتخاب خود انسان بستگی دارد، و اگر چنین باشد، میتواند به دیگران فشار بیاورد.
از شما اعطاست بر مسکین و بس
تا ز حق توفیق چبود بهر کس
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که کمک و بخشش به نیازمندان فقط از سوی شماست و تا زمانی که خداوند توفیق دهد، این کار برای هر کسی امکانپذیر است.
مشرکی از مسلمی از اقرباء
خواست چیزی ، کرد آن مسلم اِباء
هوش مصنوعی: مشرکی از یک مسلمان که از خویشاوندانش بود، درخواست چیزی کرد، اما آن مسلمان از دادن آن امتناع ورزید.
گفت ایمان آوری گر بر رسول
بر تو احسان را به جان دارم قبول
هوش مصنوعی: اگر به پیامبر ایمان بیاوری، من نیز به تو محبت و خوبی میکنم و آن را با دل میپذیرم.
آورم حقّ قرابت را بجا
ور نه احسان نیست بر مشرک روا
هوش مصنوعی: من اقدام به رعایت حقوق خویشاوندی میکنم، زیرا احسان به کسی که شرک ورزد، جایز نیست.
آمد این آیت که دین تحمیل نیست
وقت صدقه عرض دین تجلیل نیست
هوش مصنوعی: این آیه به ما یادآوری میکند که دین یک امر تحمیلی نیست و در هنگام صدقه دادن، باید به ارزش و کرامت دین توجه کنیم.
می کنید انفاق گر چیزی ز خیر
کرده اید آن بهر خود نی بهر غیر
هوش مصنوعی: اگر چیزی از خوبی برای دیگران خرج میکنید، بدانید که این کار در حقیقت به نفع خودتان است و نه برای دیگران.
نیست آن انفاق بر اهل سؤال
جز کز او خوشنود گردد ذوالجلال
هوش مصنوعی: انفاق و کمک به نیازمندان تنها زمانی ارزش دارد که خداوند مهربان از آن راضی شود.
حق نه بهر دین به کس روزی دهد
نی به ترک شرک فیروزی دهد
هوش مصنوعی: خداوند به هیچکس به خاطر دینش روزی نمیدهد، و پیروزی را هم تنها به خاطر کنار گذاشتن شرک به کسی عطا نمیکند.
نعمت دنیا به خلقان عام کرد
بر مسلمان و مجوس اکرام کرد
هوش مصنوعی: خداوند نعمتهای دنیوی را به همه مردم عطا کرده است، چه مسلمان و چه مجوس، و به همه احترام میگذارد.
ای خدا ما را به نیکی راه ده
بر رضای خود دلِ آگاه ده
هوش مصنوعی: ای خدا، ما را به راهی نیک هدایت کن و دل آگاهمان را به رضایت خودت روشن کن.
ما ندانیم آنچه حقّ بندگی است
حاصل و محصولمان شرمندگی است
هوش مصنوعی: ما نمیدانیم که حقیقت بندگی چیست، اما آنچه که به دست آوردهایم، تنها شرمندگی است.
تو به ما آموز آنچه از ما سزاست
کن هم اصلاح ار عملها بر خطاست
هوش مصنوعی: شما به ما آموزش بدهید که چه چیزی برای ما مناسب است و همچنین رفتارهای نادرست ما را اصلاح کنید.
ما که ایم و چیست استحقاق ما
تا که باشد جود ما و انفاق ما
هوش مصنوعی: ما که هستیم و چه حق و حقوقی داریم تا زمانی که بخشش و انفاق ما وجود دارد.
آنچه از خیر آورید انفاق و برّ
بر شما گردد تمام از جهر و سرّ
هوش مصنوعی: هر چیزی که از خوبی و نیکی به دیگران بدهید، چه آشکار و چه پنهان، به خودتان برمیگردد و آثاری مثبت در زندگیتان خواهد داشت.
هم ز منع آنکه باشد ظلم و غم
هیچ ناید بر شما وارد ستم
هوش مصنوعی: هیچ ظلم و دریغی به شما نخواهد رسید، زیرا از جلوگیری و منع آن آگاهی دارید.
آنکه هِشت انفاق را مظلوم اوست
که ز پاداش و جزا ء محروم اوست
هوش مصنوعی: کسی که در برابر نیکیها و کمکهایش مورد بیمهری قرار گرفته و از پاداش و نتیجه کارهای خوبش محروم مانده است، به نوعی مظلوم است.
بر فقیرانی که دارند امتناع
در طریق حق ز کسب و انتفاع
هوش مصنوعی: بر افرادی که به خاطر فقرشان از کسب درآمد و بهرهبرداری در مسیر صحیح خودداری میکنند، ترحم و توجه ویژهای لازم است.
نیستشان هیچ استطاعت بر سفر
بهر تحصیل معاش مختصر
هوش مصنوعی: آنها هیچ توانایی برای سفر کردن به منظور کسب یک درآمد اندک ندارند.
ظنّ جهال این بود کآن قوم صاف
اغنیاء باشند از فرط عفاف
هوش مصنوعی: قیافهی معصوم و پاک افرادی باعث شده بود که برخی نادانها تصور کنند آنها به دلیل حجب و حیا، ثروتمند و برخوردار از داراییهای بسیار هستند.
حال خود دارند پنهان از انام
تو به سیما می شناسی آن کرام
هوش مصنوعی: آنها حال خود را از مردم پنهان کردهاند، اما تو با چهرهشان میتوانی آن افراد بزرگوار را بشناسی.
نیستشان از مردمان روی سؤال
نی به گفتار و نه از آثار و حال
هوش مصنوعی: آنها از جنس انسانها نیستند؛ نه در سخنانشان و نه در نشانهها و حالتشان چیزی از آدمیان دیده نمیشود.
نیستشان ابرام در خواهش ز کس
نی که بی ابرام دارند این هوس
هوش مصنوعی: آنها در خواستههای خود از هیچکس قاطعیت ندارند، بلکه بدون قاطعیت هم به این آرزو دچارهستند.
بلکه چشم از غیر حق پوشیده اند
جام استغناء ز حق نوشیده اند
هوش مصنوعی: آنها از دیدن چیزهای دیگر جز حق چشم پوشیدهاند و به طور کامل از نعمتهای حق بهرهمند شدهاند.
هر چه از نیکی به درویشان کنید
وز ولاء، انفاق بر ایشان کنید
هوش مصنوعی: هر عملی که در زمینه نیکوکاری و محبت نسبت به درویشان انجام دهید و هر نوع کمک و بخشش که به آنان داشته باشید، در واقع نشانه ای از دوستی و عشق به آنهاست.
حق بر آن داناست هم پاداش نیک
هست بر خلق از خدای بی شریک
هوش مصنوعی: حق بر آن داناست که پاداش نیک و خوب، از جانب خداوند یکتا و بیهمتا به مخلوقات داده میشود.