برگردان به زبان ساده
ز مطلع سالکی تا مطلع نیست
ز اسرار تلاوت منتفع نیست
هوش مصنوعی: تا زمانی که سالک به درک کامل و روشنایی نرسیده است، از رازهای تلاوت بهرهمند نخواهد شد.
شهود آنکه او صاحب کلام است
تو را اندر تلاوت خود مقام است
هوش مصنوعی: دیدن حقیقت این است که او صاحب کلام است و تو در خواندن او جایگاهی خواهی داشت.
کند بر وصف آن آیت مکرر
تجلی آنکه ایت راست مصدر
هوش مصنوعی: تجلی آن حقیقت در وصف آن آیه، مکرراً نمایان میشود و این حقیقت، منبع و سرچشمه است.
شود حق بر عبادش گفت جعفر
بمعنی در کلام خود مصور
هوش مصنوعی: خداوند حق را به بندگانش میگوید که ماهیت واقعی در سخنان خود را به تصویر بکشند.
تو پنداری کند اکنون تکلم
ولی او را نمیبینند مردم
هوش مصنوعی: شما فکر میکنید که او اکنون صحبت میکند، اما مردم او را نمیبینند.
مگر یکروز بود اندر نماز او
فتاد و کرد غش از آن نیاز او
هوش مصنوعی: روزگاری در نماز او بهشدت تحت تأثیر دعا و نیازش قرار گرفت و از شدت احساساتش بیهوش شد.
بپرسیدندش از آنحال فرمود
که آن گوینده بر من جلوه فرمود
هوش مصنوعی: از او درباره حالش سؤال کردند و او پاسخ داد که آن شخصی که صحبت میکرد، به من نمایان شد.
سخن را آنقدر کردم مکرر
که دیدم قائلش را در برابر
هوش مصنوعی: من آنقدر دربارهی این موضوع صحبت کردم که متوجه شدم فردی که آن را قبول دارد، در مقابل من قرار گرفته است.
شنیدم وز زبان او مقالات
مقالاتی که میگفتم بحالات
هوش مصنوعی: من از زبان او سخنانی را شنیدم که در مورد حال و روز من میگفت.
شهاب سهروردی گفته آندم
لسانش نخل موسی بوده فافهم
هوش مصنوعی: شهاب سهروردی بیان کرده که در آن زمان، زبان او مانند درخت خرمای موسی بوده است. پس خوب دقت کن و مفهوم این سخن را درک کن.
دگر بشنو ز من معنای مطلع
که تحقیق مطالع راست مجمع
هوش مصنوعی: دیگر از من بشنو معنای شروع، زیرا تحقیق و بررسی واقعی در واقع در کنار یکدیگر جمع شده است.
اعم است آن ازین تحقیق و اجلی
شهود حق بود در کل اشیاء
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که حقایق کلی و عمیقتری در تمام اشیاء وجود دارد که به واسطهی بررسی و شناخت دقیق به دست میآید. از این رو، درک ما از وجود، میتواند به بینشهایی مهمتر و روشنتر از حقیقتهای اجمالی و سطحی منجر شود.
نه تنها ظاهر از وصف کلام است
که از هر وصف ظاهر بالتمام است
هوش مصنوعی: این جمله بیان میکند که تنها خود کلام یا گفتار نیست که در ظاهرش توصیف میشود، بلکه هر چیزی که در ظاهر دیده میشود، به طور کامل و دقیقی توصیف شده است. به بیان دیگر، آنچه در نگاه اول مشاهده میشود، به تمام معنا بیانگر صفاتی است که در کلام وجود دارد.
زهر شیئی که بینی او هویداست
و زان آیت بدون لفظ گویاست
هوش مصنوعی: هر چیزی که به آن نگاه میکنی، اثرش به روشنی دیده میشود و از آن نشانه، بینیاز از کلام، خود به خود پیامش روشن است.
ولی مطلع که از الفاظ خاص است
از آنرو بر کلامش اختصاص است
هوش مصنوعی: اما مقدمه کلام از واژههای ویژهای تشکیل شده که به همین خاطر بر سخن او ویژگی خاصی بخشیده است.
که گفت از بهر آیت ظهر و بطنی است
بدون حد و مطلع حرف هم نیست
هوش مصنوعی: این جمله به معنای این است که کسی که درباره نشان یا علامتی صحبت میکند، در واقع به موضوعی عمیق و پنهان اشاره دارد که قابل اندازهگیری یا محدودیت نیست و فقط ظاهر آن دیده میشود. به عبارت دیگر، حقیقت یا معنی اصلی آنچه که بیان شده، بیشتر از آن چیزی است که در ابتدا به نظر میرسد و در آن عمق و وسعتی وجود دارد که قابل وصف نیست.