برگردان به زبان ساده
شنیدی چون ز عارف داستانی
ز عالم گوش کن نیکوبیانی
هوش مصنوعی: داستانی از یک عارف شنیدی، حالا کار را با دقت و خوب گوش کن.
بود عالم کسی کورا الهی
ز هر چیز آگهی بخشد کماهی
هوش مصنوعی: شخصی در دنیا وجود دارد که خداوند او را به گونهای میسازد که از هر چیز باخبر باشد، مانند ماهی که در آب از محیط خود آگاه است.
ز راه و منزل و احکام دینش
نه از کشفی که از راه یقینش
هوش مصنوعی: از طریق یقین و درک عمیقش، به راه و منزل و دستورات دینش میرسد، نه از طریق ادراکهای سطحی و عادی.
بود این هم همان معنی عارف
که از عرفان علمی اوست واقف
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که این موضوع هم نشاندهنده فهم عمیق عارف است که بر اساس دانش عرفانی او بهدست آمده است.
تفاوت در همان علم و شهود است
که این دانا و آن بینابه بود است
هوش مصنوعی: تفاوت در دانش و بینش است؛ برخی تنها اطلاعات را دارند و برخی دیگر واقعیتها را به وضوح مشاهده میکنند.
همان علمی که عارف را عیانست
بعالم آشکارا از بیان است
هوش مصنوعی: آن دانشی که برای عارف روشن و واضح است، برای دیگران از طریق گفتار و بیان است.
بدینسان عالمی را گر تو عارف
بخوانی نیست از وجهی مخالف
هوش مصنوعی: اگر تو کسی را که آگاه است، عالم بخوانی، از یک جنبه هیچ مخالفتی وجود ندارد.
ز راه کشف عارف مطلع گشت
حجاب از چشم قلبش مرتفع گشت
هوش مصنوعی: از طریق درک عارف، پردههایی که بر چشم دلش بود، برداشته شد و حقیقت را مشاهده کرد.
ز راه علم عالم با خبر شد
درخت بهره بخشش بارور شد
هوش مصنوعی: با کسب دانش، عالم به حقیقتی پی میبرد و درخت بخشش پرثمر میشود.
و لیک این علم غیر از آن علوم است
که گوئی عالمش اهل رسوم است
هوش مصنوعی: این دانش متفاوت از سایر دانشهاست که میتوانی بگویی صاحبش تنها به تشریفات و ظواهر میپردازد.
نه رسمی عالم است آگاه ازین علم
نبرده در مقامی راه ازین علم
هوش مصنوعی: هیچ فرد با دانشی از این علم وجود ندارد که در مقام خاصی برگزیده شده باشد و راهی به این علم بر او گشوده باشد.
حقیقت عالم رسمی عوام است
باسم شرع او را احترام است
هوش مصنوعی: حقیقت دنیا برای مردم عادی به شکل ظاهری و رسمی از دین معرفی شده است و به همین دلیل مردم به آن ارادت و احترام میگذارند.
همانا عالم غیر از نقطهئی نیست
همان یک نقطه در هر باب کافی است
هوش مصنوعی: در واقع، جهان چیزی جز یک نقطه نیست و همین یک نقطه در هر موضوعی کافی و کفایتبخش است.
کثیر آن نقطه شد از جهل جهال
معانی مبدل جمله بر قال
هوش مصنوعی: در اثر نادانی مردم، معانی بسیاری دچار تغییر و تحول شده است و در نتیجه حقایق تغییر یافتهاند.