برگردان به زبان ساده
گرت با صورهالحق است روئی
محمددان که صورت بند اوئی
هوش مصنوعی: اگر چهرهات با حقیقت الهی باشد، بدان که چهرهات همانند چهره محمد (ص) است؛ زیرا تو هم باید مانند او در حقیقت و صفات الهی تجلی کنی.
خود این باشد اگر دانی مقامی
که هست آنرا محمد نیک نامی
هوش مصنوعی: اگر بدانی که این مقام چیست، خود آن مقام محمد نیکنام است.
تحقق باشد او را بر حقیقت
احدیت دگر هم واحدیت
هوش مصنوعی: تحقق او بر حقیقت یکتایی، به این معناست که او وجودی است که با اصل و بنیاد یکتایی خود، عمیقاً هماهنگ و متصل است. وجود او نمادی از وحدت و یگانگی است که در حقیقت وجود دارد.
گر اهل ذوق بودی داد تحقیق
احدیت دگر هم واحدیت
هوش مصنوعی: اگر ذوق و سلیقهات را داشته باشی، درک خواهی کرد که حقیقتِ وجود، فراتر از یگانگی است و به سمت یکی بودن میرود.
گر اهل ذوق بودی داد تحقیق
ترا میدادم اینجا بهر تشویق
هوش مصنوعی: اگر اهل ذوق و سلیقه بودی، حقیقت و واقعیت کار خود را به تو میگفتم تا تو را تشویق کنم.
ولی از عالم و جاهل چو این خلق
گرفتارند بر تقلید تا حلق
هوش مصنوعی: ولی از آنجا که مردم عادی و کسانی که نادان هستند در این دنیا به تقلید از یکدیگر مشغولند و این وضعیت آنها را به شدت در بر گرفته است.
بسی من فیلسوفان را مقلد
بتقلیدات بینم هم مقید
هوش مصنوعی: بسیاری از فیلسوفان را میبینم که فقط به تقلید از دیگران پرداخته و خود را به آن محدود کردهاند.
نبرده هیچ بوی از علم و حکمت
حکم تحصیل کرده بهر صحبت
هوش مصنوعی: هیچ عطر و بویی از علم و حکمت نتوانسته به دست آورد؛ چون هدفش فقط برای صحبت کردن بوده است.
شود فارغ چو از تدریس اسفار
همان گاو است و تیر و سنگ عصار
هوش مصنوعی: وقتی از آموزش و تدریس علوم مختلف فارغ شوی، دیگر تفاوتی با یک گاو یا سنگ و چوب نخواهی داشت.
مدان هر فیلسوفی کین چنینند
سبا هم کنجکاو و تیز بینند
هوش مصنوعی: هر فیلسوفی را نمیتوان در یک دسته قرار داد، زیرا آنها مانند پرندههای کنجکاو و تیزبین، متفاوت و جستجوگر هستند.
غرض چون حال خلق این است چندی
زبان را در بیان بایست بندی
هوش مصنوعی: هدف این است که چون حال مردم چنین است، مدتی زبان را در بیان خود مهار کنیم.
محمد صورتالحق است باری
حقیاق هم به او دارد قراری
هوش مصنوعی: پیام این بیت این است که محمد، نماد حقیقت و واقعیت است و بر این اساس، حقیقت نیز با او تعهدی دارد.