برگردان به زبان ساده
بود بهر چنین شیخی علامات
که بشناسند او را در مقامات
هوش مصنوعی: برای شناختن چنین شخصیتهایی در مقامها، نشانههایی وجود دارد.
نخست آگه ز علم شرع باشد
دگر عامل به اصل و فرع باشد
هوش مصنوعی: ابتدا باید با قوانین و اصول دین آشنا باشی، سپس باید به این اصول و فروع پایبند باشی و به آنها عمل کنی.
اسیر حلق و بند دلق نبود
کلامش جز بخیر خلق نبود
هوش مصنوعی: او تحت تأثیر زرق و برق و ظاهر خود نیست و سخنانش جز در راه نیکو کردن حال مردم نیست.
ز بی برگیش غم در سینه ناید
ز طعن خلق اندر کینه ناید
هوش مصنوعی: از بیبرگیاش در دل غم نمیآید و از نیش زبان مردم نیز کینهای در دلش شکل نمیگیرد.
نرنجد از جفا و جور مردم
نگردد تنگدل از طور مردم
هوش مصنوعی: اگر کسی از ظلم و ستم دیگران آزرده نشود و دلش گرفته نگردد، نشاندهندهی بزرگی و صبر اوست.
ز میل خود بکس دشمن نگردد
به تقدیرات حق ضامن نگردد:
هوش مصنوعی: هیچکس بر اساس خواستههای خود، دشمن نمیشود و تقدیرات الهی هم هیچکس را از عهده مسئولیتهایش معاف نمیکند.
که حسن دین و دنیای تو با من
منم بر دفع مکروه تو ضامن
هوش مصنوعی: خوبیها و زیباییهای دین و دنیای تو با من است و من برای دفع بدیها و مکروهات تو تضمین میکنم.
خود این از جهل و بعلمی بکار است
فضولی در قضای کردگار است
هوش مصنوعی: این جمله به معنای این است که انسان به خاطر جهل و نادانیاش، در امور الهی و قضا و قدر خداوند فضولی میکند و در کارهای او دخالت میکند. این نشاندهنده ناآگاهی انسان نسبت به علم و حکمت الهی است.
فضولی اندر سرائی ره ندارد
چنین شیخی دل آگه ندارد
هوش مصنوعی: کسی که فضولی و کنجکاوی بیمورد در مسائل دیگران دارد، نمیتواند به درستی در زندگی خود پیش برود، چون دلش از آگاهی و فهم عمیق بیبهره است.
ز اشیاء جهان چیزی بخیره
نسازد بهر خود هرگز ذخیره
هوش مصنوعی: هیچ چیز در این جهان نمیتواند برای خود حقیقی ذخیرهای ایجاد کند.
بهر چیزی که باشد بیش یا کم
بخود سلاک را دارد مقدم
هوش مصنوعی: هر چیزی که در زندگی وجود دارد، چه زیاد و چه کم، باید به خودت اولویت بدهی و نسبت به آن مسئولیت داشته باشی.
بود از مدح و ذم خلق آزاد
نه غمگین از رهی نه از علتی شاد
هوش مصنوعی: او در مدح و ذم مردم هیچ وابستگی ندارد و نه به خاطر راهی غمگین است و نه به دلیل خاصی شاد.
بداند واردات عالم از حق
بشیئی نیست غافل یکدم از حق
هوش مصنوعی: دنیا با حق ارتباطی نزدیک دارد و هیچ زمانی از آن غافل نیست.
نیاید بر ستوه از نا روائی
نیارد چین بر ابرویش بلائی
هوش مصنوعی: اگر در زندگی با ناگواریها مواجه شود، نباید به اندازهای کلافه و بیتاب شود که ابرویش دچار چین و چروک شود.
نیابد راه بر نفسش تزلزل
فزاید در شداید بر توکل
هوش مصنوعی: نفس انسان نمیتواند بر او تسلط یابد و با تکیه بر خداوند، در زمانهای سخت بیشتر استقامت میکند.
مقام آمد ترا گویم بیانی
که باشد در مقاماتت نشانی
هوش مصنوعی: به تو میگویم سخنانی صریح که در مقامهای تو نشانهای باشد.
شوی واقف ز احوال مشایخ
که چون کوهند در آلام راسخ
هوش مصنوعی: بدان که درباره اوضاع و احوال بزرگان و مشایخ آگاه شو، زیرا آنها مانند کوهها، در برابر مشکلات و دشواریها ثابت و استوارند.
