برگردان به زبان ساده
از شرم، حرص دلبری افزود ناز را
کز دوختن گرسنه شود چشم، باز را
هوش مصنوعی: به خاطر شرم، علاقه و زیبایی او بیشتر شده است، چون وقتی چشم به زیبایی او می‌دوزد، دیگر نمی‌تواند از برتری و جذابیت او بگریزد.
دارم امید آن که شود طبل بازگشت
آواز دل تپیدنم آن شاهباز را
هوش مصنوعی: امیدوارم که صدای دل تپیدنم دوباره به گوش برسد و همانند پرنده‌ای بزرگ، مرا به سوی خود بازگرداند.
فریاد عندلیب ز گل شد یکی هزار
بی پرده کرد، پرده بسیار، ساز را
هوش مصنوعی: صدای بلبل از گل بلند شد و به یکی هزار شکل و بی‌پرده احساساتش را بیان کرد، در حالی که پرده‌های زیادی از راز و رمز در سازش وجود داشت.
از های های گریه من، چون صدای آب
خواب غرور گشت گرانسنگ، ناز را
هوش مصنوعی: صدای گریه من مانند صدای آب، خواب را سنگین و سنگین‌تر کرده است و موجب شده است که ناز و خودپرستی به شدت احساس شود.
آهن دلان به عجز ملایم نمی شوند
از اشک شمع دل نشود نرم، گاز را
هوش مصنوعی: دلهای آهنی به راحتی نرم نمی‌شوند و نمی‌توانند با اشک و غم، احساسات خود را تغییر دهند. برعکس، شمع دل هرگز عاطفی و ضعیف نمی‌شود.
دلهای بی نیاز نیندیشد از زیان
پروای نقش کم نبود پاکباز را
هوش مصنوعی: دلهای بی‌نیاز و مستقل به اندیشه‌ی زیان و ضرر نمی‌افتند، زیرا پاکبازان هرگز نگران ارزش‌های کم و کوچک نیستند.
گردد قبول خلق، حجاب قبول حق
پوشیده کن ز دیده مردم نماز را
هوش مصنوعی: برای اینکه مردم به خوبی بپذیرند، باید حجاب‌ها و موانع را از دید آنها برداری و نماز را به شکل صحیحی نشان دهی.
خامش نشین چو شمع که لازم فتاده است
کوتاهی حیات، زبان دراز را
هوش مصنوعی: سکوت کن مانند شمع، زیرا که شرایطی پیش آمده است که عمر بسیار کوتاه است و نیازی به صحبت بی‌مورد نیست.
فرمان پذیر باش که از راه بندگی
محمود شد ز حلقه به گوشان ایاز را
هوش مصنوعی: به اطاعت از خداوند بپرداز، زیرا از طریق بندگی و خدمت به او، ایاز به مقام و مرتبه‌ای بلند دست یافت.
در محفلی که نیست می ناب، عارفان
از زاهدان خشک شمارند ساز را
هوش مصنوعی: در جمعی که خبری از می و شادی نیست، عارفان به زاهدان خشک و بی‌روح می‌مانند.
منعم مکن ز پرورش خویش چون هلال
کافکنده ام چو مه به تمامی گداز را
هوش مصنوعی: من را از تربیت و پرورش خود محروم نکن، زیرا مانند ماهی که در آسمان درخشان شده‌ام، از گرمای عشق به شدت ذوب می‌شوم.
سر می رود به باد ز افشای راز عشق
صائب نهفته دار گهرهای راز را
هوش مصنوعی: اگر عشق را آشکار کنی، ممکن است سر و سامان تو به باد برود. بنابراین، باید گوهرهای پنهان راز را در دل نگه‌داری و آنها را فاش نکنی.
