برگردان به زبان ساده
آن را که نیست وسعت مشرب درین سرا
در زندگی به تنگی قبرست مبتلا
هوش مصنوعی: کسی که در این دنیا ظرفیت و وسعت درک و فهم ندارد، در زندگی همچون یک قبر تنگ و محدود به مشکلات و سختی‌ها دچار می‌شود.
هر چند آب شد دل من بی شعور نیست
بیگانه را تمیز کند بحر از آشنا
هوش مصنوعی: هرچند دل من برای تو شکسته و ناراحت است، اما هنوز هم می‌دانم که باید غریبه را از آشنا تشخیص دهم و این کار برای من دشوار نیست.
پاکان ستم ز دور فلک بیشتر کشند
گندم چو پاک گشت خورد زخم آسیا
هوش مصنوعی: خالصان و نیکوکاران بیشتر از بلایای روزگار تحمل می‌کنند، همان‌طور که گندم وقتی پاک و خالص شود، در آسیاب آسیب می‌بیند.
جست آب را سکندر و شد خضر کامیاب
روزی به قسمت است نه کوشش درین سرا
هوش مصنوعی: اسکندر به دنبال آب رفت و به نتیجه مطلوبی رسید، اما در زندگی، موفقیت به قسمت و سرنوشت بستگی دارد، نه تنها به تلاش و کوشش.
داغم که خار خار طلب آفتاب را
چندان امان نداد که خاری کشد ز پا
هوش مصنوعی: دلم پر از درد و غم است، به گونه‌ای که حتی درخواست نور خورشید هم به من اجازه نداد که به آرامش برسم و از این thornها رهایی یابم.
رسم است قد شاخ ز حاصل دو تا شود
گردید قامت تو ز بی حاصلی دوتا
هوش مصنوعی: این بیت به زیبایی و ظرافت قامت فرد اشاره دارد. در واقع، شاعر می‌گوید که اگرچه در زندگی ممکن است دچار ناکامی و کمبود باشیم، اما قامت و形 و زیبایی تو به گونه‌ای است که از این کمبودها بی‌خبر است و خود را به صورت شایسته‌ای نشان می‌دهد. بدین‌ترتیب، زیبایی و جذابیت تو حتی در شرایط سخت زندگی همچنان بر جا و چشم‌نواز است.
در پرده سیاهی فقرست نور فیض
آب حیات در دل شب می زند صلا
هوش مصنوعی: در دل شب تاریک و در شرایط فقری که وجود دارد، نوری از رحمت و برکت به مانند آب حیات در می‌تابد و به یاری می‌آید.
کوه غمی که در دل من پا فشرده است
صائب شود ز سایه او نیلگون، سما
هوش مصنوعی: غم بزرگی در دل من وجود دارد که مانند کوهی سنگین است، اما با ورود او، آن غم به رنگ آبی آسمان تبدیل می‌شود و تسکین می‌یابد.
