برگردان به زبان ساده
چراغ راه ندارد به بزم روشن ما
ز ماهتاب گل افتد به چشم روزن ما
هوش مصنوعی: در مهمانی روشن ما، مانند روشنایی ماه، چراغی وجود ندارد. گل‌ها به چشم‌مان می‌افتند و زیبایی به وجود می‌آورند.
به شوربختی ما نیست چشمه زمزم
چو کعبه بخت سیه، جامه ای است بر تن ما
هوش مصنوعی: ما به خاطر بدبختی‌هایمان از چشمه زنده‌کننده و لطیف زمزم بی‌بهره‌ایم، همان‌طور که کعبه با سرنوشت شوم ما، به نوعی پوشش بد برای ما شده است.
چگونه عذر توانیم خواست از صیاد؟
قفس شده است چو ماتم سرا ز شیون ما
هوش مصنوعی: چطور می‌توانیم از صیاد درخواست عذر کنیم؟ وقتی که قفس مانند خانه‌ای پر از غم و سوگواری به خاطر فریاد و زاری ما شده است.
نشسته بر تن ما لاغری چو نقش حصیر
شکستگی نرود از قلمرو تن ما
هوش مصنوعی: لاغری بر تن ما مانند نقش روی حصیر نشسته و نرمی‌اش هرگز از وجود ما نمی‌رود.
نمی رویم چو ماهی به چشمه سار زره
چو تیغ، جوهر ذاتی بس است جوشن ما
هوش مصنوعی: ما مانند ماهی به چشمه نمی‌رویم، زیرا داشتن جوهر ذاتی ما کافی است و نیازی به زره‌ای مثل تیغ نیست.
ز خاکدان تعلق گرفته ایم هوا
غبار دست ندارد به طرف دامن ما
هوش مصنوعی: ما از خاک و ماده‌ی وجود به دنیا آمده‌ایم و در این دنیا، هیچ چیز نمی‌تواند به ما آسیب برساند یا ما را تحت تاثیر قرار دهد. ما از تعهدات و وابستگی‌ها رهایی داریم و در عین حال، خود را از دنیای مادی می‌دانیم.
ز بس که برق حوادث گذشته است بر او
به چشم مور کند کار سرمه خرمن ما
هوش مصنوعی: از شدت تأثیرات و حوادثی که بر او گذشته، همه چیز به چشمانش مثل یک مور کوچک به نظر می‌رسد و زندگی‌اش به شدت تحت تأثیر این تجربیات قرار گرفته است.
تپانچه کاری باد خزان اگر این است
تذرو رنگ چو عنقا شود به گلشن ما
هوش مصنوعی: اگر تپانچه‌ای در کار باشد که مانند باد خزان عمل کند، رنگ را می‌کَنَد و مانند پرنده افسانه‌ای «عنقا» در باغ ما می‌شود.
ز فیض این غزل تازه رو، دگر صائب
به آفتاب زند خنده طبع روشن ما
هوش مصنوعی: از برکت این غزل جدید، دیگر صائب با خنده‌ای از نور و روشنایی طبع خود، به آفتاب سلام می‌کند.
