برگردان به زبان ساده
از زیر چشم در رخ مستور می نگر
مستور رابه دیده مستور می نگر
هوش مصنوعی: نگاهی به چهره زیبای محبوب از زیر چشمان پنهان داشته باش، چون زیبایی او را با چشمی پوشیده و خجالتزده ببینی.
از پاکدامنی نکنی گر به می نگاه
باری درآن دو نرگس مخمور می نگر
هوش مصنوعی: اگر در نزدیکی شراب هم باشی، از پاکدامنی و عفت خود دست برندار، زیرا در این می و شراب، زیباییهایی مانند نرگس خوابآلود را میتوانی ببینی.
بگشای چاک سینه وسیر بهشت کن
آیینه پیش رو نه و در حور می نگر
هوش مصنوعی: دل خود را گشوده و در زیباییهای بهشت غوطهور شو. آینهای رو به روی خود بگذار و در زیباییهای حور نگاه کن.
غمگین وشادمان مشواز هیچ حالتی
در انقلاب عالم پرشور می نگر
هوش مصنوعی: غمگین و شاد نباش، در هیچ وضعیت و حالتی به دگرگونیهای پرشور جهان نگاه کن.
سیری زخاک نیست تهی چشم حرص را
در کاسه های خالی فغفور می نگر
هوش مصنوعی: خالی بودن از خاک به معنای بینیازی نیست، و نگاه کردن به افرادی که همیشه دنبال کسب بیشتر هستند، بیفایده است. در واقع، افرادی که در جستجوی مال و مقام هستند، هرگز سیر نمیشوند و همیشه آنچه در دست دارند، کافی نمیدانند.
آخر به آتش است سر و کار ظلم را
انجام کار خانه زنبور می نگر
هوش مصنوعی: به پایان ظلم و ستم تنها آتش و نابودی خواهد بود، بنابراین باید به کار زنبور و تلاش و کوشش برای تولید و سازندگی توجه کنیم.
روی زمین اگر چو سلیمان ازان توست
خود رابه زیر پای کم از مور می نگر
هوش مصنوعی: اگر بر روی زمین مانند سلیمان، فرمانروایی کنی، باید خود را در مقابل حتی مورچگان نیز کوچک ببینی و به آنها احترام کنی.
فربه مساز لقمه تن رابه آب ونان
آخر به تنگی دهن گور می نگر
هوش مصنوعی: لقمهای که به سوی تن میبری، نباید زیاد باشد، زیرا در نهایت تو را به تنگدستی و تنگی میکشاند. همانطور که گور بر آن خواهد شد که در نهایت زندگی به کجا ختم میشود.
شبنم به آفتاب ز پاس ادب رسید
با یار دل یکی کن و از دور می نگر
هوش مصنوعی: شبنم به خاطر احترام و ادب در برابر آفتاب به او نزدیک شد؛ با یار دل خود یکی شو و از دور به او زل بزن.
تاممکن است از سخن حق خموش باش
صائب به دار عبرت منصور می نگر
هوش مصنوعی: میتوانی از بیان حقیقت پرهیز کنی، اما نتیجهی عبرتآموز زندگی منصور را در نظر بگیر.