برگردان به زبان ساده
عارف ز نه سپهر چو صرصر کند گذار
چون برق ازین سیاهی لشکر کند گذار
هوش مصنوعی: عاشق یا دانای حقیقی مانند باد تند و وحشی، از مشکلات و سختی‌های زندگی عبور می‌کند و به راحتی از این دنیای تاریک و پرچالش عبور می‌نماید.
از پیچ و تاب جسم، مسیح از فلک گذشت
باریک شد چو رشته ز گوهر کند گذار
هوش مصنوعی: مسیح با زیبایی و لطافت خاصی از آسمان عبور کرد، به گونه‌ای که به نظر می‌رسد همچون رشته‌ای نازک از جواهرات می‌گذرد.
هرکس که تن به آتش سوزان دهد چو عود
از تنگنای دیده مجمر کند گذار
هوش مصنوعی: هرکس که در مسیر سختی‌ها و چالش‌ها قرار گیرد، مانند چوب عود که در آتش می‌سوزد و بویی خوش از خود متصاعد می‌کند، از درون دل خود روشنایی و زیبایی به‌وجود می‌آورد.
از سر سبک برآکه درین بحر، چون حباب
دولت درآن سرست که از سر کند گذار
هوش مصنوعی: از این بلندی به سطح آب نگاه کن؛ مانند حبابی که در آب است، آنچه در اوج قدرت و موفقیت قرار دارد، به زودی از آنجا عبور خواهد کرد.
از پیچ و تاب رشته جانی که خشک شد
سالم ز آب تیغ چو جوهر کند گذار
هوش مصنوعی: رشته‌ای که جان را در خود پیچیده و خشک شده، همچون آبی که بر روی تیغ قرار بگیرد، باید عبور کند و رهایی یابد.
همت بلند دار که با زور این کمان
از سنگ خاره ناوک بی پر کند گذار
هوش مصنوعی: با اراده و عزم قوی، تلاش کن که با قدرت و توانایی، سنگ سخت را از پیش رو برداری و به مقصود خود برسی.
بردار بار از دل مردم که از صراط
هر کس گرانترست سبکتر کند گذار
هوش مصنوعی: بار سنگینی را از دل مردم بردار، زیرا که بر هر کسی در مسیر زندگی وزن و مسئولیتش سنگین‌تر است و این باعث می‌شود که عبور کردن برای او آسان‌تر گردد.
از نه سپهر آه جگردارمن گذشت
چون تیر کز شکاری لاغرکند گذار
هوش مصنوعی: من از سختی‌های زمانه عبور کردم، مثل تیر که از بدن یک شکار ضعیف رد می‌شود و به راه خود ادامه می‌دهد.
تیغ از گلوی سوختگان تند نگذرد
آب از زمین تشنه به لنگر کند گذر
هوش مصنوعی: تیغ بر گلوی کسانی که داغ عشق را تحمل کرده‌اند، تند نخواهد گذشت؛ همچنان که آب بر زمین تشنه به آرامی و با احتیاط حرکت می‌کند.
زینت دهد،چو مصرع رنگین کلام را
چون کشته تو بر صف محشر کند گذر
هوش مصنوعی: زیبایی کلام مانند مصرع‌های رنگین، جلوه‌ای خاص به آن می‌بخشد، همان‌طور که در روز قیامت، مرده در صف ایستاده به نمایش در می‌آید.
از دست و پا زدن نرود کار عشق پیش
از بحر مشکل است شناور کند گذار
هوش مصنوعی: عشق نیازمند تلاش و کوشش است و بدون این تلاش، پیشرفت در آن دشوار می‌شود. برای رسیدن به عمق احساسات و معانی عشق، باید از موانع عبور کرد و تلاش کرد تا به مرحله‌ای برسیم که بتوانیم به خوبی در دنیای عشق شناور شویم.
از خود سبک برآی که دست دعا شود
بر هر زمین که مرغ سبک پر کند گذار
هوش مصنوعی: خود را از قید و بندهای مادی رها کن تا دعایت شامل رحمت شود، زیرا هر جا که مرغی سبک‌پر پرواز کند، آن مکان به برکت و زیبایی معروف می‌شود.
از دامگاه حادثه،پای سبکروان
چون خامه از قلمرو مسطر کند گذر
هوش مصنوعی: پای افرادی که سبک‌بار و بی‌دغدغه هستند، مانند قلمی که به آرامی بر روی کاغذ می‌لغزد، از محیط پر چالش و خطرناک حوادث به راحتی عبور می‌کند.
با عاشقان حرارت دوزخ چه می کند؟
آتش سبک ز بال سمندر کند گذار
هوش مصنوعی: عشق و محبت به اندازه‌ای قوی و گرم است که حتی آتش دوزخ را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد. درست مانند اینکه سمندر که معروف به زنده ماندن در آتش است، می‌تواند به راحتی از روی آتش عبور کند. این نشان می‌دهد عشق و علاقه می‌تواند بر هر دشواری غلبه کند.
جنت خمار تشنه دیدار نشکند
لب تشنه تو خشک ز کوثر کند گذار
هوش مصنوعی: بهشت مانند شرابی است که در انتظار دیدار توست و نمی‌تواند لب تشنه‌اش را از خواب بیاساید. تو اما با نوشیدن کوثر، عطشت را فرو نشاندی و به راه خود ادامه می‌دهی.
غافل مشو ز خنده دندان نمای او
دست از دعا مدار چو اختر کند گذار
هوش مصنوعی: از خنده‌های دل‌فریب او غافل نشو و هرگز از دعا کردن غافل نباش، زیرا اگر او به صورت اختر (ستاره) از کنار تو بگذرد، ممکن است غفلتت باعث از دست رفتن فرصتی شود.
چون آب در زمین ز خجالت فرو رود
گر قامتش به سرو و صنوبر کند گذار
هوش مصنوعی: زمانی که آب به دلیل شرم و خجالت به زمین نفوذ می‌کند، اگر به قامت درختان بلند مانند سرو و صنوبر برسد، به آرامی حرکت می‌کند.
روشندلان ز سختی ایام خوشدلند
کز سنگلاخ آب سبکتر کند گذار
هوش مصنوعی: سروشندلان به دلیل تجربه‌های سخت زندگی، با دل خوش و امید به آینده به جلو می‌روند، زیرا می‌دانند که مانند آبی که از سنگلاخ عبور می‌کند، می‌توانند بر سختی‌ها فائق آیند و راه خود را پیدا کنند.
صائب ز هر چه هست تواند سبک گذشت
رندی که در خمار ز ساغر کند گذار
هوش مصنوعی: شاعر می‌فرماید که آدمی که اهل رندی و شیطنت است، می‌تواند از هر چیزی که وجود دارد به سادگی بگذرد. او حتی در حالی که تحت تأثیر شراب و خماری است، می‌تواند به راحتی از آن وضعیت عبور کند.
