برگردان به زبان ساده
آرزو در دل بسوزان، عود در مجمر گذار
خاک بر لب مال، لب را بر لب کوثر گذار
هوش مصنوعی: آرزوهایت را کنار بگذار و به زندگی‌ات ادامه بده، خود را از غبار دنیوی پاک کن و به عشق و خوشی‌های پاک فکر کن.
قطره خود را درین دریا چو گوهر ساختی
دست خود را چون صدف بر روی یکدیگر گذار
هوش مصنوعی: وقتی که قطره‌ای از خود را به عنوان جواهر در این دریا می‌نگری، دست خود را مانند صدف روی هم بگذار.
تا رسد وقتی که سازی تختگاه از تاج زر
سر به زانوی صدف یک چند چون گوهر گذار
هوش مصنوعی: تا زمانی که بتوانی تخت سلطنت را از تاج زر بسازی، باید صبر کنی و مدتی مثل گوهری ارزشمند در صدف بمانی.
در سرای مردم بی برگ چون مهمان شوی
مهر بر لب زن، فضولی را برون در گذار
هوش مصنوعی: وقتی که به خانه‌ی دیگران می‌روی و آنها را نمی‌دانی، باید با احتیاط عمل کنی و به خودت اجازه ندهی که در کارهایشان دخالت کنی. بهتر است احترام بگذاری و فقط به مهمان بودن خودت فکر کنی.
می شود جان تازه از آمیزش سیمین بران
سینه تفسیده را بر سینه خنجر گذار
هوش مصنوعی: از ترکیب زیبای عشق و محبت، می‌توان روحی تازه و زنده به قلبی که دچار ضعف و پژمردگی شده، بخشید.
می توانی حرف حق بر دار اگر بی پرده گفت
پای چون منصور بر بالای این منبر گذار
هوش مصنوعی: می‌توانی بدون ترس و به طور صریح، حقیقت را بیان کنی. اگر آماده‌ای که به مانند منصور، با شهامت و جسارت، در جایگاه خود ایستاده و سخن بگویی.
در بیابان طلب گر سر نخواهی باختن
از نشان پای خود مهری براین محضر گذار
هوش مصنوعی: اگر در بیابان به دنبال چیزی هستی و نمی‌خواهی در این مسیر شکست بخوری، باید نشانه‌ای از خودت بر این مکان بگذاری.
گوهر دل را چو آوردی سلامت بر کنار
کشتن تن را به این دریای بی لنگر گذار
هوش مصنوعی: زمانی که دل گرانبهایت را با سلامت به کنار می‌آوری، باید جان را به این دریای بی‌پایان بسپاری.
از دم آتش فشان، آیینه تاریک خود
گر نسازی آب، باری پیش روشنگر گذار
هوش مصنوعی: اگر نتوانی آینه سیاه خود را با آب روشن کنی، پس بهتر است در برابر روشنگر، خود را نشان ندهی.
مزد طاعات ریایی دیدن خلق است و بس
پشت بر محراب کن، پا بر سر منبر گذار
هوش مصنوعی: مزد واقعی کارهای نیک و عبادت‌ها تنها در نظر دیگران و جلب توجه آنهاست و بس. بنابراین، بهتر است که زمانی که در حال عبادت هستی، به فکر جلب توجه دیگران نباشی و با افتخار بر سر منبر بروی.
تا نپیچد آسمانها گردن از فرمان تو
پا مکش از راه حق، بر خط فرمان سرگذار
هوش مصنوعی: تا زمانی که آسمانها به اصول و فرمان تو تکیه دارند، از مسیر درست دور نشو و همواره بر اصول و دستورات صحیح پافشاری کن.
وصل آتش طلعتان چون برق باشد در گذر
تیزدستی کن سپند خود درین مجمر گذار
هوش مصنوعی: دیدن چهره زیبای شما مانند برق سریع و ناگهانی است. بنابراین، باید با مهارت و سرعت، زغال وجود خود را در این آتش مقدس بیفکنم.
شکوه و شکر از شکست و بست، کوته دیدگی است
شیشه را با شیشه گر، دل را به آن دلبر گذار
هوش مصنوعی: ستایش و قدردانی از پیروزی و شکوه زندگی، نشان‌دهنده‌ی تنگ‌نظری است. مانند اینکه اگر کسی بخواهد دلش را به ظواهر و دنیا پیوند بزند، باید آن را به معشوقی بسپارد که ارزش واقعی دارد.
جنگ دارد دولت و آسودگی با یکدگر
بر نمی آیی به دردسر، ز سر افسر گذار
هوش مصنوعی: دولت و آرامش در حال جنگ با یکدیگر هستند و تو از این درگیری و مشکلات دوری کن، از مقام و قدرت خود پایین بیا.
از می جان بخش زنگ تیرگی از دل بشوی
آرزوی آب حیوان را به اسکندر گذار
هوش مصنوعی: از شراب جان‌بخش، تیرگی‌ها را از دل برطرف کن و آرزوی آب حیات را به اسکندر بسپار.
آب گوهر ترجمان حالت گوهر بس است
عرض حال خویش را صائب به چشم تر گذار
هوش مصنوعی: آب و جواهر نشان‌دهنده‌ی احساسات و حالت درونی انسان است و کافی است که حال خود را به وضوح و با اشک در چشمانت بیان کنی.
