برگردان به زبان ساده
زخم را آماده شو چون شد مساعد روزگار
کزکجی بیش است عیب راستی در تیرمار
هوش مصنوعی: زخم را آماده کن، زیرا وقتی زمان مساعد شد، نیش کژ و مژ دارد و این خطا در راستگویی همچون زهر مار است.
می زند ناخن به داغ عشق،سیر لاله زار
شاخ وبرگی می دهد دیوانگی را نو بهار
هوش مصنوعی: عشق به گونه‌ای عمیق و پرشور در دل نفوذ کرده که انسان را به حالت جنون می‌کشاند، مانند لاله‌هایی که در بهار دوباره سر از خاک برمی‌آورند و زیبایی و تازگی را به نمایش می‌گذارند.
در بیابانی که مارا می دواند شور عشق
کوهکن با بیستون طفلی بود دامن سوار
هوش مصنوعی: در بیابانی که عشق و شور وجود دارد، مانند کوهی که سنگینی و سختی دارد، ما را با سرعت می‌دواند و در این میان، دختری جوان و زیبا همچون یک سوار بر دامن طبیعت به نظر می‌رسد.
پیر کنعان ار نظر بازی ندارد شکوه ای
پاکبازست از پشیمانی حریف این قمار
هوش مصنوعی: اگر پیر کنعان به بازی نگاه نکند، دیگر هیچ شگفتی در کار نیست و فقط بازیکنی خسته و پشیمان از باختش باقی می‌ماند.
حلقه زهگیر شد قد خدنگ سرو را
طوق قمری ز انفعال قامت موزون یار
هوش مصنوعی: قامت زیبا و موزون محبوب مانند یک چنار بلند و شگفت‌انگیز است، که به طرز خاصی بر شادی و زیبایی آن افزوده شده و گردنبندی به شکل طوق دور گردنش حلقه زده است.
همچو مستان سر به پای یکدگر بنهاده اند
در حریم نرگس بیمار او خواب و خمار
هوش مصنوعی: مانند افرادی مست که سر و بدنشان را به هم تکیه داده اند، در جایی آرام و امن در کنار نرگس بیمار او، خواب و حالتی سرمستی دارند.
غنچه هر وقتی که خواهد می تواند گل شدن
گل نگردد غنچه، دل را از شکفتن پاس دار
هوش مصنوعی: غنچه هر زمان که بخواهد، می‌تواند شکفتن و گل شدن را تجربه کند، اما اگر به درستی از این فرصت استفاده نکند، ممکن است هرگز به گل تبدیل نشود. بنابراین، دل را از شکفتن غافل نکنید و به آن اهمیت دهید.
جای خود را تا به چشم فتنه جوی او سپرد
در شکر خواب فراغت رفت چشم روزگار
هوش مصنوعی: او به خاطر زیبایی و جذبه‌ی شخص مورد نظرش، آرامش و آسایش خود را ترک کرد و در دام مشکلات و حوادث زمانه گرفتار شد.
از دل ما بیقراری گرد کلفت می برد
می زداید آستین موج از دریا غبار
هوش مصنوعی: دل ما پر از نگرانی و بیقراری است؛ مانند باد که غبار را از سطح دریا می‌زداید و آرامش نمی‌گذارد.
گرچه عقل و هوش و دین و دل به پای او فشاند
می کشد شرمندگی صائب همان از عشق یار
هوش مصنوعی: علی‌رغم اینکه عقل، دانش، دین و احساسات خود را به پای او می‌گذاریم، شرم از عشق محبوب همچنان بر دل صائب سنگینی می‌کند.
