برگردان به زبان ساده
دل از تردد وخاطر ز انقلاب برآید
اگر دو روز ز یک مشرق آفتاب برآید
هوش مصنوعی: اگر دو روز فقط یک آفتاب از یک سمت طلوع کند، دل دچار تپش و خاطر نگران می‌شود.
مگر کند عرق شرم پاک نامه ما را
وگر نه کیست که از عهده حساب برآید
هوش مصنوعی: آیا عرق شرم می‌تواند نامه ما را پاک کند؟ چون به غیر از این، چه کسی می‌تواند از پس حساب و کتاب ما برآید؟
رسد به ظالم دیگر همان ذخیره ظالم
نصیب تیر شود پر چو از عقاب برآید
هوش مصنوعی: هرچه ظلم و ستم بیش‌تر باشد، در نهایت نتیجه‌ای جز آسیب و زیان برای ظالم نخواهد داشت. مانند اینکه وقتی پرندگانی از قبیل عقاب برای شکار به پرواز در می‌آیند، همواره به دنبال طعمه‌ای مناسب هستند که عاقبت دچار آسیب و ستم دیگران شوند.
ز ماهتاب کند شیر مست روی زمین را
شب سیاه اگر آن ماه بی نقاب برآید
هوش مصنوعی: چنانچه ماه تمام و درخشانی در آسمان نمایان شود، شب تار و تاریک، روشن و زیبا می‌شود و تمام زیبایی‌های خود را نمایان می‌کند. در این حالت، حتی موجوداتی چون شیر که در شب به خواب رفته‌اند، بیدار و سرزنده می‌شوند.
نبرده است دل از عشق هیچ کس به سلامت
ز آتشی که ملایم بود کباب برآید
هوش مصنوعی: هیچ کس نتوانسته از عشق بی‌دردسر عبور کند؛ مثل آتش ملایمی که اگر شعله‌ور شود، باعث کباب شدن می‌شود.
همیشه از نگه گرم عاشق است بر آتش
چگونه موی میانش ز پیچ و تاب برآید
هوش مصنوعی: همیشه چشم‌های عاشق به عشق گرم و پرشور است و نمی‌داند که چگونه موهایش با این پیچ و تاب‌ها به سمت بالا می‌رود.
فغان که آتش بی زینهار چهره ساقی
امان نداد که دود از دل کباب برآید
هوش مصنوعی: آه و افسوس که آتش عشق و جذبه چهره ساقی به من رحم نکرد و نتوانستم از دل سوخته‌ام دود بلند کنم.
