برگردان به زبان ساده
صحبت به حریفان سیه کار مدارید
بر روی سخن آینه تار مدارید
هوش مصنوعی: بدی‌ها و ناپاکی‌ها را با دیگران مطرح نکنید و در گفت‌وگوهای خود، به مسائل روشن و واضح توجه داشته باشید.
ظاهر نشود در دل نادان اثر حرف
در پیش نفس آینه تار مدارید
هوش مصنوعی: آدم نادان نمی‌تواند تأثیر حرف‌ها را در دل خود حس کند، پس سعی کنید حرف‌هایی که می‌زنید به گونه‌ای باشد که در دل نفوس تاریک و ناپاک تأثیر نگذارد.
چون خامه قدم جفت نمایید درین راه
در سیر وسفر عادت پرگار مدارید
هوش مصنوعی: وقتی به سفر و راه رفتن مشغولید، مانند قلمی باشید که با دقت و هوشیاری قدم برمی‌دارد و هرگز از عادت‌های گذشته خود فاصله نگیرید.
خون می چکد ازغنچه لب بسته درین باغ
کاری به سراپرده اسرار مدارید
هوش مصنوعی: در این باغ، غنچه‌ای که دهانش بسته است، از آن خون می‌چکد. پس به رازها و اسرار این مکان کاری نداشته باشید.
شیرازه اوراق دل آن موی میان است
زنهار که دست از کمر یار مدارید
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به وضوح بیان می‌کند که موهای میان یار، بخشی از دل و احساسات او را شکل می‌دهند و به ما توصیه می‌کند که هرگز ارتباط خود را با معشوق قطع نکنیم. این شعر بر اهمیت و ارزش عاطفی ارتباطات در زندگی تأکید می‌کند.
چون شمع اگر سوز شما عاریتی نیست
پروای دم سرد خریدار مدارید
هوش مصنوعی: مانند شمعی باشید که اگر سوختن شما به خاطر دیگران باشد، نگران سرما و بی‌توجهی کسانی که از شما بهره‌برداری می‌کنند، نباشید.
گر آینه جان شما ساده ز نقش است
اندیشه گردوغم زنگار مدارید
هوش مصنوعی: اگر آینه‌ی وجود شما پاک و بی‌نقش باشد، نباید ذهن‌تان را با غم و اندوه آلوده کنید.
چون سایه سبکسیر بود دولت دنیا
با سایه اقبال هماکار مدارید
هوش مصنوعی: زمانی که نعمت و خوشبختی به سرعت و به آسانی به دست می‌آید، باید مراقب باشید که به راحتی به دست آمده است و به همین خاطر نباید به آن وابسته شوید.
با تاج زر از گریه نیاسود دمی شمع
راحت طمع از دولت بیدار مدارید
هوش مصنوعی: با وجود اینکه با تاج طلا بر سرم هستم و از گریه لحظه‌ای آرام نگرفته‌ام، ای شمع آرامش، امیدوار نباشید که از خوشبختی بیدار خواهید شد.
مفتاح نهانخانه دل قفل خموشی است
اوقات خود آشفته به گفتار مدارید
هوش مصنوعی: رازهای دل با سکوت محفوظ می‌مانند، بنابراین در زمان‌های آشفته، با صحبت کردن دلخوری‌ها و ناآرامی‌ها را بیشتر نکنید.
سیلاب حواس است نظر های پریشان
آیینه خود بر سر بازار مدارید
هوش مصنوعی: آشفتگی افکار مانند جریان آب است؛ بنابراین، در هنگام توجه به خود، در شلوغی زندگی مراقب باشید و اجازه ندهید افکار شما را به هم بریزد.
بازیچه امواج بود کشتی خالی
دل را ز غم و درد سبکبار مدارید
هوش مصنوعی: کشتی خالی دل مانند بازیچه‌ای در میان امواج دریا است. آن را به حال خود رها کنید و از غم و درد آزادش کنید تا سبک و بی‌وزن باشد.
بر سرو تهیدست خزان دست ندارد
از بی ثمری بر دل خود بار مدارید
هوش مصنوعی: بر درخت بی‌ثمر در فصل خزان، اثر و نشانه‌ای از بی‌ثمری وجود ندارد؛ بنابراین، بر دل خود بار نگذارید و غم و اندوه را به خود تحمیل نکنید.
در گوشه چشم است نهان فتنه دوران
با گوشه نشینان جهان کار مدارید
هوش مصنوعی: در گوشه چشم، حوادث و مشکلات زمان پنهان شده‌اند؛ پس به زندگی افرادی که در کنج نشسته‌اند، سر و کار نداشته باشید.
کوهی که بلندست نگردد کم ازو برف
با همت عالی غم دستار مدارید
هوش مصنوعی: کوهی که بسیار بلند است، هرگز از برف پوشیده نخواهد شد. پس نباید از تلاش و اراده خود غافل شوید و غم به دل راه دهید.
گر هست هوای گل بی خار شما را
خاری که درین راه بود خوار مدارید
هوش مصنوعی: اگر در جستجوی عشق و زیبایی هستید، نباید به موانع و مشکلاتی که در این مسیر وجود دارد، بی‌توجه باشید و آن‌ها را کوچک بشمارید. باید ارزش و اهمیت آن‌ها را درک کنید و خطری که ممکن است به وجود بیاورند را جدی بگیرید.
چون صائب اگر موی شکافید درین بزم
دست از کمر رشته زنار مدارید
هوش مصنوعی: اگر مثل صائب در این جشن و بزم، موی خود را شکافتی، هرگز دست از کمر این رشته نگیر.
