برگردان به زبان ساده
از خط گرفته آن مه تابان نمی شود
این مور بار دست سلیمان نمی شود
هوش مصنوعی: آن ماه درخشان با نور خود نمی‌تواند این مورچه‌ی کوچک را بزرگ کند و مانند سلیمان به قدرت و عظمت برسد.
بر روی خویش تیغ چرا می کشی عبث
این دل سیه به تیغ مسلمان نمی شود
هوش مصنوعی: چرا بی‌هدف به خود آسیب می‌زنی؟ این دل سیاه با کارهای ظالمانه تغییر نمی‌کند.
از ماهتاب خواب سبک می شود گران
موی سفید مانع عصیان نمی شود
هوش مصنوعی: در خواب شبانه، نور ماه خواب را سنگین و عمیق می‌کند. اما حتی با وجود موی سفید، که به نشانه تجربه و پیری است، هیچ مانعی برای بروز شور و شوریدگی وجود ندارد.
سامان پذیر چون شود از تاج زرنگار
از داغ هر سری که به سامان نمی شود
هوش مصنوعی: وقتی کسی با تاج زیبای طلا در حال سامان‌دهی به خود و کارهایش باشد، نمی‌تواند از درد و مشکلی که در وجود دیگران وجود دارد، بی‌خبر باشد. در واقع، اگر کسی نتواند به آرامش و نظم برسد، مشکلات دیگران نیز او را رنج می‌دهد.
آن را که دستگاه سخاوت بود وسیع
دلتنگ از فضولی مهمان نمی شود
هوش مصنوعی: کسی که در دلش ویژگی بزرگواری و generosity دارد، از مزاحمت و فضولی مهمان‌ها خسته نمی‌شود و همیشه پذیرای آنهاست.
این تنگیی که در دل من خانه کرده است
قانع ز من به چاک گریبان نمی شود
هوش مصنوعی: دل من پر از تنگی و ناراحتی است و این احساس به قدری عمیق است که حتی به راحتی نمی‌توانم آن را از خود دور کنم.
پروای حرف پوچ ندارند بیخودان
دست ز کار رفته مگس ران نمی شود
هوش مصنوعی: بیخودان توجهی به حرف‌های بی‌ارزش ندارند و کسی که از انجام کار مفیدی دور شده، مانند مگسی که از جایی رانده شده، نمی‌تواند به کار خود ادامه دهد.
طوطی ز معنی سخن خویش غافل است
هر کس سخنورست سخندان نمی شود
هوش مصنوعی: طوطی از مفهوم کلام خودش بی‌خبر است و هر کسی فقط بلدن بگوید، نمی‌تواند لزوماً به معنا‌دار بودن سخن خود پی ببرد.
هر دل که داغ حسن گلو سوز تشنگی است
منت پذیر چشمه حیوان نمی شود
هوش مصنوعی: هر قلبی که به خاطر زیبایی‌ها داغ و دردمند است، به خاطر تشنگی عشق نمی‌تواند به سرچشمه‌ی حیات دسترسی پیدا کند.
با چار موجه مشت خسی چون طرف شود
صائب حریف شورش دوران نمی شود
هوش مصنوعی: اگر کسی از طبقات پایین و بی‌فایده بخواهد با قدرت و هیجان به نبرد بپردازد، نبرد او هرگز به نتیجه مطلوبی نخواهد رسید.
