برگردان به زبان ساده
ز بس اندیشه لیلی به هم پیچید مجنون را
به فکر گردباد افتاد هر کس دید مجنون را
هوش مصنوعی: مجید به خاطر افکار و احساسات پیچیده‌اش دربارهٔ لیلی، به شدت درگیر شده و دچار اضطراب شده است. هر کسی که او را می‌بیند متوجه این حال و وضعش می‌شود.
به این تمکین اگر بیرون خرامد لیلی از محمل
تپیدن های دل، خواهد ز هم پاشید مجنون را
هوش مصنوعی: اگر لیلی از جای خود بیرون بیاید و با زیبایی‌اش دل‌ها را به تپش درآورد، مجنون به شدت دچار درد و احساسات مختل خواهد شد.
جدایی مشکل است از هم، دو دل چون آشنا افتد
فرامش کرد وحشت را چو آهو دید مجنون را
هوش مصنوعی: جدایی از یکدیگر برای کسانی که به هم نزدیکند، سخت است. وقتی دل‌ها به هم پیوند می‌خورند، ترس‌ها و وحشت‌ها را فراموش می‌کنند، همان‌طور که آهو وقتی مجنون را می‌بیند، از ترسش راحت می‌شود.
من آن روزی که آهنگ بیابان جنون کردم
لحد از غیرتم، گهواره سان لرزید مجنون را
هوش مصنوعی: روزی که تصمیم گرفتم به بیابان دیوانگی بروم، حرارت غیرتم باعث شد که گهواره دیوانه به تلو تلو بیفتد.
در آن وادی کنم از سادگی فکر سر و سامان
که می باید به پای مرغ، سر خارید مجنون را
هوش مصنوعی: در آن منطقه، به سادگی افکارم سر و سامان می‌دهم، چون می‌دانم مجنون به خاطر عشقش باید سر خود را به پای مرغ بدهد.
ازان چشم جنون فرما، همان در پرده شرمم
اگر چه بارها سودای من مالید مجنون را
هوش مصنوعی: چشم‌های تو دیوانگی را به فرمان می‌آورند و در پس پرده‌ی شرم من نهفته‌اند؛ هرچند بارها افکار من به جنون کشیده شده است.
برآمد حسن لیلی بی حجاب آن روز از محمل
که ضعف و ناتوانی از نظر پوشید مجنون را
هوش مصنوعی: در روزی که لیلی زیبا و بی‌پرده از کالسکه بیرون آمد، زیبایی او به حدی بود که مجنون به خاطر ضعف و ناتوانی‌اش قادر به پنهان کردن خود نبود.
به تنگ آورد لیلی بر مجنون را، نمی دانم
که آن حسن بسامان چون به دل گنجید مجنون را؟
هوش مصنوعی: لیلی بر مجنون بسیار تأثیر گذاشت و او را دچار درد و رنج کرد. نمی‌دانم آن زیبایی که به طور کامل و بی‌نقص در دل مجنون جای گرفت، چگونه بود؟
به بال و پر اگر کوه گران را مور بردارد
به میزان خرد هم می توان سنجید مجنون را
هوش مصنوعی: اگر موری بتواند کوهی سنگین را به پرواز درآورد، پس می‌توان به اندازه عقل، مجنون را نیز سنجید.
گریبان چاک خواهی بازگشت ای لیلی از هامون
ز استغنا اگر خواهی چنین پرسید مجنون را
هوش مصنوعی: ای لیلی، اگر بخواهی، به پابوس مجنون برگرد و با او صحبت کن؛ زیرا اگر از خود بی‌نیازی می‌خواهی، همین حرف‌ها را از مجنون بپرس.
سماع خانه پردازان دل، کیفیتی دارد
که شد دیوانه هر کس در بیابان دید مجنون را
هوش مصنوعی: فضای دل‌افروز هنر و عشق، حالتی دارد که هر کسی در بیابان، دیوانگی مجنون را مشاهده کند، تحت تأثیر قرار می‌گیرد.
هوای دامن صحراست لیلی را مگر در سر؟
که دل در سینه می لرزد چو برگ بید مجنون را
هوش مصنوعی: آیا هوای دامن صحرا برای لیلی در دل مجنون جایی دارد؟ دل او همچون برگ بید در سینه‌اش می‌لرزد.
چنان از سوز سودا موی شد بر تارکش زرین
که نتوان فرق کردن صائب از خورشید مجنون را
هوش مصنوعی: به قدری از عشق و اندوه دچار شدم که موهای سرم به رنگ طلایی در آمد و به راحتی نمی‌توانم صائب را از مجنون خورشید تمایز بدهم.
