برگردان به زبان ساده
حسن در پرده نیرنگ چرا می آید؟
گل بیرنگ به صد رنگ چرا می آید؟
هوش مصنوعی: چرا زیبایی در سایه فریب و نیرنگ خود را نشان می‌دهد؟ چرا گلی که رنگی ندارد، با صد رنگ مختلف ظهور می‌کند؟
گرنه در پرده دل مطرب دمسازی هست
از جگر ناله به آهنگ چرا می آید؟
هوش مصنوعی: اگر دل را خوب بشنوی، صدای دلنشینی در آن وجود دارد؛ پس چرا از دل، به جای شادی و خوشحالی، صدای ناله و اندوه به گوش می‌رسد؟
حسن سنگین دل اگر کعبه مشتاقان نیست
در لباس خط شبرنگ چرا می آید؟
هوش مصنوعی: چرا زیبا و باوقار حسن، که دلش سنگین است، در لباس زیبا و شکیل ظاهر می‌شود اگر کعبه و معبد دل‌باختگان را اشتیاقی ندارد؟
خار بهر گل بی خار بلاگردانی است
حسن را صحبت من ننگ چرا می آید؟
هوش مصنوعی: خاری که در کنار گل وجود دارد، به نوعی محافظ اوست و بلاها را از او دور می‌کند. چه نیازی به حضور من است که باعث شرم و ننگ می‌شود؟
نخل بی بر نشود گر ز جنون بارآور
اینقدر بر سر من سنگ چرا می آید؟
هوش مصنوعی: نخل بدون برگ نمی‌تواند به بار بنشیند، حالا اگر اینقدر باران جنون‌آمیز بر سر من می‌بارد، چرا سنگ‌ها بر سرم آوار می‌شوند؟
صحبت سوختگان باغ و بهار شررست
سوز عشق از دل ما تنگ چرا می آید؟
هوش مصنوعی: گفت‌وگوهای کسانی که دلشان سوخته است، شبیه به بازگشت به بهار و شکوفه‌هاست. اما چرا حس عشق و سوزش این احساس از دل ما کم است و به ما فشار می‌آورد؟
اگر از عشق تو خون نیست دل سنگدلان
لعل بیرون ز دل سنگ چرا می آید؟
هوش مصنوعی: چرا سنگدل‌ها با وجود اینکه از عشق تو به درد نیامده‌اند، هنوز اشک‌هایی شبیه جواهر از دلشان بیرون می‌آید؟
چه نشاط است که در پرده خاموشی نیست؟
غنچه از بستن لب تنگ چرا می آید؟
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که وقتی سکوت و خاموشی وجود دارد، چگونه می‌توان شادی و نشاط را حس کرد؟ همچنین، چرا غنچه‌ای که در حال بسته شدن است، نمی‌تواند باز شود و جلوه‌ای از زیبایی خود را نشان دهد؟
صلح با دشمن خونخوار بود مستان را
اینقدر چشم ترا جنگ چرا می آید؟
هوش مصنوعی: زندگی در کنار دشمن خطرناک به مانند خواب و خیالی است که به سختی می‌توان آن را تحمل کرد. چرا برادران و خواهران ما همیشه تمایل به جنگ دارند؟
اگر از دیدن او آب نگردید دلم
اشک من اینهمه بیرنگ چرا می آید؟
هوش مصنوعی: اگر وقتی او را می‌بینم، دلم به خاطر عشق و حسرت نمی‌لرزد، پس چرا این همه اشک بی‌دلیل از چشمانم می‌ریزد؟
پاک چشمان ز هنر چشم ندوزند به عیب
چشمت از آینه بر زنگ چرا می آید؟
هوش مصنوعی: چشمان پاک و بی‌گناه به عیوب دیگران نگاه نمی‌کنند، پس چرا چشمان تو از آینه زنگار و کدورت را نشان می‌دهند؟
چه به از آینه صاف بود یوسف را؟
حسن بیرون ز دل تنگ چرا می آید؟
هوش مصنوعی: آیا چیزی بهتر از آینه صاف برای یوسف وجود دارد؟ چرا زیبایی از دل تنگ او بیرون می‌آید؟
باغ بی غنچه نمی باشد و گل بی شبنم
عارت از صائب دلتنگ چرا می آید؟
هوش مصنوعی: باغی بدون غنچه وجود ندارد و گل بدون شبنم هم زیبایی ندارد. پس دلتنگی و غم چرا باید به سراغ تو بیاید؟
