برگردان به زبان ساده
نهان کرده است رویت در نقاب حشر جنت را
فرو برده است فکر مصرع قدت قیامت را
هوش مصنوعی: چهره‌ات را در پرده‌ای پنهان کرده‌اند و بهشت را به دلیل آن از یاد برده‌اند، در حالی که اندیشه در قد و قامت تو به روز قیامت مشغول است.
نمی اندیشد از زخم زبان چون عشق صادق شد
به دندان صبح گیرد تیغ خورشید قیامت را
هوش مصنوعی: فرصت را از دست نمی‌دهد و به سخنان تلخ اهمیت نمی‌دهد، زیرا عشق واقعی به او نیرو می‌بخشد. صبح، با طلوع خورشید، مانند تیغی قاطع و نیرومند قدرتش را نشان می‌دهد و همه چیز را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
اگر اشک پشیمانی نبندد بر کمر دامن
که پاک از روی مجرم می کند گرد خجالت را؟
هوش مصنوعی: اگر اشکی به خاطر پشیمانی بر چهره نیفتد، دامن بی‌گناهی را از عیب و شرمندگی پاک می‌کند.
ز سیلاب گرانسنگ حوادث غافل افتاده
سبک مغزی که ریزد در جهان رنگ اقامت را
هوش مصنوعی: در اثر حوادث بزرگ و شدید، کسی که سطحی نگری می‌کند، از اهمیت و عمق مسائل غافل شده و بی‌خبر از واقعیت‌ها، به راحتی زندگی را می‌گذراند و دنیای خود را به ناپایداری رنج می‌دهد.
درخت بارور را دل سبک از سنگ می گردد
نگیرد از هوا دیوانه چون سنگ ملامت را؟
هوش مصنوعی: درختی که میوه دارد، دلش از سنگ سبک‌تر می‌شود و از آسمان هیچ چیزی نمی‌گیرد. چرا باید سنگ به خاطر ملامت به دیوانگی بیفتد؟
به زور بازوی اقبال کاری برنمی آید
نگه دارد مگر دست دعا دامان دولت را
هوش مصنوعی: با سخت کوشی و تلاش به تنهایی نمی‌توان به موفقیت دست یافت؛ تنها راهی که می‌تواند ما را در مسیر رسیدن به خوشبختی یاری کند، توسل به دعا و کمک گرفتن از الطاف الهی است.
کمند وحدت خود را مکن شیرازه صحبت
مده در گوشه تنهایی خود راه، کثرت را
هوش مصنوعی: در اینجا به ما می‌گوید که در هنگام تنهایی و درون خود، نباید به تنوع و کثرت افکار و احساسات اجازه دهیم که ما را از وحدت و یکپارچگی دور کنند. بهتر است که در مکالمات و ارتباطات خود به همبستگی و یکدستی بپردازیم و از پراکندگی درونی دوری کنیم.
برون افتد چو تخم از خاک، گردد روزی موران
نهان کن زینهار از دیده مردم عبادت را
هوش مصنوعی: وقتی که تخم از خاک بیرون می‌آید، روزی مورچه‌ها آن را پنهان می‌کنند. این را در نظر داشته باش که عبادت باید از دید مردم دور نگه داشته شود.
ز منت نشکند در ناخنت نی تا شکر صائب
چو موران توتیای دیده کن خاک قناعت را
هوش مصنوعی: از لطف و مهربانی کسی نریزید که احساس خوبی در شما ایجاد کرده است. مانند مورچه‌ای که در قناعت و اندک‌نوشی زندگی می‌کند، باید به خاک و ریشه‌های خود پایبند باشید. این خاک نماد طلب و قناعت است.
