برگردان به زبان ساده
دل هرکس که مقید به هوس می گردد
عنکبوتی است که عاجز ز مگس می گردد
هوش مصنوعی: دل هرکس که به هوس و آرزوهای زودگذر وابسته می‌شود، مانند عنکبوتی است که نمی‌تواند مگسی را شکار کند و در واقع در ضعف و ناتوانی به سر می‌برد.
چون شرر سر به هوا دل ز هوس می گردد
شعله سرکش ز هواداری خس می گردد
هوش مصنوعی: زمانی که آتش شعله‌ور می‌شود، دل نیز به خاطر آرزوها و هوس‌ها دچار تلاطم می‌شود. این آتش، همچون شعله‌ای سرکش، به خاطر محبت و علاقه به چیزی، به طرز غیرقابل کنترلی درمی‌آید.
می شود دل ز پریشان سخنی زیر و زبر
جمع اوراق دل از پاس نفس می گردد
هوش مصنوعی: دل وقتی که پریشان است، با یک کلامی می‌تواند به هم بریزد و برآشوبد. این دل برای حفظ نفس و احساساتش تلاش می‌کند تا مسائل و دردهایش را کنار بگذارد و مرتب کند.
بر دل از بیخبری خانه تن گلزارست
بلبل مست خمش کی به قفس می گردد؟
هوش مصنوعی: دل از ندانم‌کاری و بیخبری مانند باغی زیباست، اما بلبل شاداب و سرمست چرا باید به قفس برگردد؟
حسن بی شرم رود زود به تاراج هوس
شهد بی پرده چو شد خرج مگس می گردد
هوش مصنوعی: زیبایی بی‌پروا به سرعت به سراغ تمایلات و هوس‌ها می‌رود، همان‌طور که شهد بدون پوشش به‌راحتی به دست مگس‌ها می‌افتد.
داد هرکس که عنان دل خود را به هوس
دربدر همچو سگ هرزه مرس می گردد
هوش مصنوعی: هر کسی که اجازه دهد دلش به هوس‌ها و تمایلات زودگذر سپرده شود، همانند سگی بی‌هدف و سرگردان خواهد شد.
از هوس سر به هوا شد دل آسوده ما
شعله سرکش ز هواداری خس می گردد
هوش مصنوعی: دل ما که زمانی آرام و بی‌غم بود، حالا به خاطر هوس‌ها و آرزوهای بی‌پایه، مضطرب و آتشین شده است. این دل پرشور، مانند شعله‌ای سرکش، تحت تأثیر عشق و محبت به زیبایی‌ها و اشیا در حال سوختن و ناآرامی است.
خال را می کند از حلقه بگوشان خط سبز
عاقبت دزد گرفتار عسس می گردد
هوش مصنوعی: در این بیت می‌گوید که علامت و نشانه‌ای که بر روی خال وجود دارد، به زودی مشخص می‌شود و در نهایت، دزد که در حال فرار است، به دام پلیس گرفتار می‌شود.
نامرادی مده از دست که پرگار سپهر
دو سه دوری به مراد همه کس می گردد
هوش مصنوعی: ناامیدی را از خود دور کن؛ چرا که سرنوشت و چرخش زمان، روزی برای همه به آنچه می‌خواهند می‌رسد.
بر دل تنگ اگر ناله چنین زور آرد
آخر این بیضه فولاد جرس می گردد
هوش مصنوعی: اگر دل خسته و پر از اندوه باشد و ناله‌ای از آن برآید، در نهایت این صدا مانند صدای زنگ‌های فلزی خواهد شد.
عجز آنجا که کند قدرت خود را ظاهر
برق عاجز ز عنانداری خس می گردد
هوش مصنوعی: ناتوانی در جایی بروز می‌کند که قدرت حقیقی خود را نشان می‌دهد. مانند برق که در برابر ناتوانی، به خاطر تکبر و خودسری، به ضعف می‌افتد.
هرکه را سینه شد از صدق مصفا صائب
زندگی بخش جهانی به نفس می گردد
هوش مصنوعی: هر کسی که دلش به خاطر صداقت و پاکی روحش پاک شده باشد، می‌تواند برای دیگران زندگی و روح تازه‌ای به ارمغان آورد.
