برگردان به زبان ساده
اگرچه نطق در هر نکته صد تنگ شکر دارد
ولی شهد خموشی در نظر شان دگر دارد
هوش مصنوعی: هرچند که سخن گفتن در هر موضوع و نکته شیرینی خاص خود را دارد، اما خاموشی و سکوت در نظر آنها معنای دیگری و زیبایی خاصی دارد.
زطوق بندگی راه نفس شد تنگ بر قمری
همان سرو از رعونت دست تمکین بر کمر دارد
هوش مصنوعی: از آنجایی که به بندگی و اطاعت مشغول شدهام، راه نفس و تنفس برایم تنگ شده است. همانند قمری که به زیبایی و نازش معروف است، آن سرو بلند و باشکوه به خاطر غرور و خودبینیاش، دستش را بر کمر خود گذاشته و با خودخواهی رفتار میکند.
مصور را کند بی دست و پا حسنی که شوخ افتد
نشد نقشی درست از روی او آیینه بردارد
هوش مصنوعی: مصور (نگارگر) در حالی که دست و پا ندارد، حسنی (صورت زیبا) را به تصویر میکشد که اگر بخندد، هیچ تصویر درستی از او به نمایش درنمیآید. با این حال، میتوان آینهای از او برداشت.
زبی برگی نکردم روی خود را تلخ، تا دیدم
که بیش از فلس زیر پوست ماهی نیشتر دارد
هوش مصنوعی: تا زمانی که متوجه شدم مشکلات درونم بیشتر از آن چیزی است که به ظاهر میآید، هیچ نشانهای از تلخی در خود نشان ندادم.
میسر نیست دنیا دار را تحصیل آگاهی
نی از سیر مقامات است غافل تا شکر دارد
هوش مصنوعی: کسب آگاهی از دنیا و مراحل مختلف آن، بدون تلاش و توجه به سیر و پیشرفتها امکانپذیر نیست. باید در پی فهم و شناخت بود تا از نعمتها و داشتههای زندگی بهرهمند شد.
فزود از خط مشکین آب و رنگ لعل سیرابش
که زیر سبزه این آب روان حسن دگر دارد
هوش مصنوعی: او قلم سیاه را به رنگ سرخ زیبا میآراید و میگوید که در زیر سبزه، این آب جاری زیبایی دیگری دارد.
نشست از خاطرم گرد غمی بخت سیه صائب
چه حرف است این که ابر تیره باران بیشتر دارد؟
هوش مصنوعی: در ذهنم غم و حسرتی نشسته است، اما صائب فکر میکند که این درست نیست که ابرهای سیاه بیشتر باران میریزند.