برگردان به زبان ساده
زفیض عشق دلهای مخالف مهربان گردد
زآتش رشته های شمع با هم یکزبان گردد
هوش مصنوعی: از برکت عشق، دلهای دشمنان نیز مهربان می‌شوند و مانند شعله‌های شمع، با هم یکی و هماهنگ می‌گردند.
زکوه غم مترسان سینه دریادل ما را
که این بار گران برکشتی ما بادبان گردد
هوش مصنوعی: از درد و غم نترس، دل ما قوی و پایدار است. این بار سنگین، ما را قادر می‌سازد تا همچون بادبان کشتی‌امان به پیش برویم.
تماشای رخش بی پرده از چشم که می آید؟
مباد آن روز کاین آیینه بی آیینه دان گردد
هوش مصنوعی: دیدن زیبایی او بدون حجاب از چشم کی ممکن است؟ ای کاش آن روزی نیاید که این آینه بدون شفقت و محبت شود.
یکی صد شد زپند ناصحان سرگرمی عشقم
که بر دیوانه سنگ کودکان رطل گران گردد
هوش مصنوعی: یک نفر به نصیحت‌های دیگران گوش نمی‌دهد و تنها مشغول عشق خود است. حتی اگر این عشق دیوانه‌وار باشد، چون در دل او ارزش دارد، به مانند یک سنگ گرانبها برای کودکان تبدیل می‌شود.
مرا صبح امید آن روز از مشرق شود طالع
که آن ابر و کمان را استخوان من نشان گردد
هوش مصنوعی: من امیدوارم که روزی صبح امید از سمت شرق برای من طلوع کند، روزی که نشان استخوان‌های من بر آن ابر و کمان پدیدار شود.
مکن از تیغ خود نومید ما امیدواران را
مروت نیست ماه عید از طفلان نهان گردد
هوش مصنوعی: اینگونه نباش که از تیغ خود ناامید شوی، زیرا ما کسانی هستیم که امیدواریم. رفتار نیکو این نیست که در عید، ماه در مخفی شود و خود را از کودکان پنهان کند.
زخار راه افزون می شود سامان پروازش
چو برق آن کس که در راه طلب آتش عنان گردد
هوش مصنوعی: چون انسان در جستجوی حقیقت و هدف خاصی باشد، نیرنگ و پیچیدگی‌های زندگی، او را به سوی موفقیت و کمال هدایت می‌کند؛ درست مثل شخصی که وقتی در مسیر هدف قرار می‌گیرد، به مانند برق و سرعتی بی‌نظیر، توان پرواز به سوی آرزوهایش را پیدا می‌کند.
گل از سیر چمن آن غنچه بیدار دل چیند
که عریان از لباس رنگ و بو پیش از خزان گردد
هوش مصنوعی: گل به خاطر زیبایی و طراوت چمن، دل بیداری را می‌چینند که بی‌پناه و بدون جلوه‌های ظاهری، قبل از ورود فصل پاییز، تنهایی خود را نشان می‌دهد.
به سیل نوبهار از جان نمی خیزد غبار من
خوش آن رهرو که تا گویند راهی شو، روان گردد
هوش مصنوعی: در جریان بهاری، دل من از یاد و غبار رها نمی‌شود. خوشا به حال مسافری که وقتی به او می‌گویند راهی شو، بی‌درنگ روانه می‌شود.
جوان را صحبت پیران حصار عافیت باشد
به خاک و خون نشیند تیر چون دور از کمان گردد
هوش مصنوعی: صحبت کردن با افراد با تجربه و پیر، می‌تواند جوانان را از خطرات و مشکلات زندگی محافظت کند. اما زمانی که آن‌ها از تجربه‌های بزرگان دور شوند، ممکن است با مشکلات جدی و دردسرهای بزرگ مواجه شوند، چون مانند تیرهایی هستند که از کمان رها شده‌اند و به سمت هدف می‌توانند بروند.
قناعت کن که رزق آفتاب از سفره گردون
همان قرصی است گر صد قرن بر گرد جهان گردد
هوش مصنوعی: به اندازه‌ات راضی باش و قناعت کن، زیرا روزی‌ای که در آسمان مقدر شده، همان یک لقمه‌ای است که اگر هم صد سال دور دنیا بچرخی، تغییر نخواهد کرد.
اگر همراه مایی، خیر باد هر دو عالم کن
که بوی پیرهن بار دل این کاروان گردد
هوش مصنوعی: اگر با تو باشم، امید است که زندگی در هر دو دنیا برایمان خوشایند باشد، زیرا عطر و بوی دل‌انگیز این سفر به ما می‌رسد.
ندارد مسند عزت زیان خاکی نهادان را
که صدر از کیمیای خاکساری آستان گردد
هوش مصنوعی: افرادی که از خاک و دنیای مادی نسبت به دیگران برتر هستند، نیازی به تکیه‌گاه و مقام ندارند، چرا که در humility و تواضع خود به بالاترین مرتبه می‌رسند.
بجز زخم زبان رزق از سخن نبود سخنور را
که از گلزار خار و خس نصیب باغبان گردد
هوش مصنوعی: تنها زخم زبان، نتیجه‌ی سخن گفتن نیست. سخنران را نمی‌توان از غیر گلزار به برکت و شادی رساند، بلکه او از خار و خس نصیب می‌برد.
چنین کان سنگدل را حال من باور نمی آید
عجب دارم به مردن درد من خاطر نشان گردد
هوش مصنوعی: من باور نمی‌کنم که این سنگدل ممکن است حال مرا درک کند. برایم عجیب است که در هنگام مرگ، درد من در خاطر او باقی بماند.
زخط گفتم زمان حسن او آخر شود صائب
ندانستم که خطش فتنه آخر زمان گردد
هوش مصنوعی: زمانی از زیبایی و خوبی او سخن گفتم و فکر کردم که این زیبایی پایان می‌یابد. اما نمی‌دانستم که این زیبایی، خود باعث بروز مشکلات و فتنه‌های زمان خواهد شد.
