برگردان به زبان ساده
مرا آه از خموشی در دل دیوانه می پیچد
که از بی روزنیها دود در کاشانه می پیچد
هوش مصنوعی: صدای ناله‌ای از درونم به گوش می‌رسد که مثل دود در فضای خانه می‌پیچد. این ناله ناشی از سکوتی است که در دل من وجود دارد و به شدت آزاردهنده است.
زخال دلفریب او رهایی چشم چون دارم؟
که بر بال و پر من همچو دام این دانه می پیچد
هوش مصنوعی: چطور می‌توانم از زیبایی و جذابیت چشم او رهایی یابم؟ چرا که آن دانه‌ی محبت مانند تله‌ای بر بال و پر من پیچیده شده است.
دل دیوانه ای جسته است پنداری ز زندانش
که چون زنجیر بر خود طره جانانه می پیچد
هوش مصنوعی: دل یک نفر که دیوانه شده، به نظر می‌رسد از زندانی که در آن است رهایی یافته است، اما در واقع همچنان مثل زنجیری به خود پیچیده و گرفتار عشق محبوبش است.
تو از آمیزش عشاق پهلو می کنی خالی
وگرنه شعله بر بال و پر پروانه می پیچد
هوش مصنوعی: شما از عشق و محبت فاصله گرفته‌اید و در حقیقت، اگر این فاصله نبود، آتش عشق مانند شعله‌ای بر بال و پر پروانه می‌تاخت و شما را به خود می‌کشید.
اگرچه شانه پیچد دست زلف خوبرویان را
سر زلف گرهگیر تو دست شانه می پیچد
هوش مصنوعی: اگرچه دست‌های زیبای معشوق ممکن است در زلف‌هایش پیچ بخورد، اما دست من با گره‌ی موهای تو در هم می‌آمیزد.
شکوهی هست با بی خانمانی خاکساری را
که پای سیل را بر یکدگر ویرانه می پیچد
هوش مصنوعی: در اینجا بیان می‌شود که حتی در شرایط سخت و ناامیدکننده، مانند بی‌خانمانی و ویرانی، در دل انسان شکوه و عظمت وجود دارد. این شکوه می‌تواند همچون سیلی باشد که بر ویرانه‌ها جاری می‌شود و زندگی و امید را دوباره به وجود می‌آورد.
اگرچه مستی حسن از سرش برده است بیرون خط
زپرکاری همان دستار را مستانه می پیچد
هوش مصنوعی: با وجود اینکه زیبایی و جذابیت او او را به حالتی مست و سرخوش برده است، اما هنوز هم دستار و کلاهی که بر سر دارد را به طرز ماهرانه و زیبایی می‌پیچد.
سیه روزی به قدر قرب باشد عشقبازان را
که در فانوس دود شمع بیش از خانه می پیچد
هوش مصنوعی: روزهای سخت و ناکامی به اندازه نزدیکی به محبوب برای عاشقان اهمیت دارد، چون دود شمع در فانوس بیشتر از خود خانه را در بر می‌گیرد.
مگر کرده است بیخود نکهت گل عندلیبان را؟
که دست شاخ گل را باد گستاخانه می پیچد
هوش مصنوعی: آیا بوی خوش گل‌های قناریان بی‌دلیل است؟ چرا که باد بی‌پروا به شاخ‌های گل چنگ می‌زند و آن‌ها را به‌هم می‌پیچد.
خوش آن رهرو که همچون گردباد از گرم رفتاری
بساط عمر را بر هم سبکروحانه می پیچد
هوش مصنوعی: خوشا به حال آن مسافری که مانند گردباد با انرژی و شجاعت، زندگی‌اش را با روحی سبک و آزاد، به بهترین شیوه تغییر می‌دهد و از گذشته‌اش عبور می‌کند.
درین وحشت سرا هر کس زحقگویی به تنگ آمد
به چوب دار چون منصور بیتابانه می پیچد
هوش مصنوعی: در این محیط پر از ترس و ناامنی، هر کسی که از حقیقت گفتن به ستوه بیاید، مانند منصور، که به خاطر اعتقادش در حال اعدام بود، بی‌تاب و ملتهب به دور خود می‌چرخد.
به جوش سینه من برنیاید مهر خاموشی
که زور باده ام قفل در میخانه می پیچد
هوش مصنوعی: عشق و احساسات عمیق من هرگز نمی‌تواند در سکوت بماند، چرا که نیروی شراب و شادی مرا به سمت میخانه و خوشی می‌کشاند.
مکن چون بیدلان زنهار در پرخاش کوتاهی
که دست عاجزان را چرخ نامردانه می پیچد
هوش مصنوعی: هرگز مانند دیوانه‌ها در جدل و دعوا کوتاهی نکن، زیرا سرنوشت بی‌پناه‌ها را به‌طور ناعادلانه‌ای به بازی می‌گیرد.
زبس ناسازگاری عام شد در روزگار ما
بساط خواب را بر یکدگر افسانه می پیچد
هوش مصنوعی: در روزگار ما، ناسازگاری‌ها به حدی رسیده است که آرامش و خواب را از همگان گرفته و به داستانی تبدیل شده است.
چنین کز درد پیچیده است افغان در دل تنگم
کجا آوازه ناقوس در بتخانه می پیچد؟
هوش مصنوعی: درد و ناله‌ام از دل تنگم برمی‌خیزد، چه جای آواز ناقوس که در معبد طنین‌انداز می‌شود؟
زوحشت صید در آتش گذارد نعل صیادان
زسنگ کودکان دانسته سردیوانه می پیچد
هوش مصنوعی: از ترس شکار، صیادان نعل‌های خود را در آتش می‌گذارند، و کودکان از آن بی‌خبر، به سوی سردی می‌روند و دیوانه‌وار پیچ و تاب می‌خورند.
من بی دست و پا چون طی کنم این راه را صائب؟
که پای برق و باد اینجا به هم طفلانه می پیچد
هوش مصنوعی: من بی‌دست و پا چگونه می‌توانم این مسیر را طی کنم؟ در حالی که در اینجا، پاها و قدرت‌های طبیعی به طرز کودکانه‌ای با هم گره می‌خورند.
