برگردان به زبان ساده
کی دل غمگین به زور آه و افغان وا شود؟
از گشاد تیر هیهات است پیکان وا شود
هوش مصنوعی: کی دل غمگین با ناله و زاری به آرامش می‌رسد؟ به سختی می‌توان امید داشت که زخم‌های عمیق و دردناک به راحتی ترمیم شوند.
ریزش پوشیده می خواهد گدای بی سؤال
عاشقان را دل ز شکرخند پنهان وا شود
هوش مصنوعی: گداهای عاشق که کمی از سختی‌های زندگی را تحمل کرده‌اند، به آرامی و به دور از نمایش، به دنبال دریافت محبت و عشق هستند. دل آنها به واسطه لبخندهای شیرین و پنهانی که دریافت می‌کنند، کم‌کم نرم و مهربان می‌شود.
از هلال عید دارد دل عبث چشم گشاد
کی گره با ناخن شیر از نیستان وا شود؟
هوش مصنوعی: دل بی‌هدف و بی‌خود، به خوشی‌های عید خوشبین است، اما با این حال، انتظار می‌کشد که آیا می‌تواند مشکلاتش را با توانایی و تلاش خودش حل کند یا نه.
تیره روزانند باغ دلگشای یکدگر
دل چو پیوندد به آن زلف پریشان وا شود
هوش مصنوعی: افراد بدشانس، زمانی که دل‌های خسته و غمگین با یکدیگر پیوند می‌خورند، می‌توانند به شادی و سرزندگی دست یابند.
چرخ از بیم فضولی روترش دارد مدام
میزبان سفله کی بر روی مهمان وا شود؟
هوش مصنوعی: چرخ به خاطر نگرانی از ناپاکی و فضولی، همیشه با احتیاط می‌چرخد. آیا ممکن است که میزبان بی‌ارزش گاهی به مهمان گرانقدر اجازه‌ی ورود دهد؟
مانده ای ز آلوده دامانی تو در زندان جسم
ور نه از دیوار در بر ماه کنعان وا شود
هوش مصنوعی: تو در دامان آلوده‌ای گیر کرده‌ای که باعث مانع شدن تو در زندان جسم شده است، وگرنه اگر آزاد شوی، می‌توانی به آسانی از دیوارها عبور کرده و به ماه کنعان برسید.
کارهای بسته را درمان به جز تسلیم نیست
دیده پوشیده چون گردید حیران وا شود
هوش مصنوعی: برای حل مشکلاتی که در راه هستند، چاره‌ای جز تسلیم وجود ندارد. وقتی که آدمی از دیدن واقعیت‌ها ناتوان می‌شود و به حالت گیجی و حیرت درمی‌آید، از این حالت رها می‌شود.
در دل سنگین، علایق می دواند ریشه سخت
از سلیمانی کجا زنار آسان وا شود؟
هوش مصنوعی: در دل و جان انسان، احساسات و علایق عمیق و قوی وجود دارد که ریشه‌دار و محکم هستند. اما آیا می‌توان از سختی‌ها و مشکلاتی که با آنها روبرو هستیم به سادگی عبور کرد و از بند آنها رها شد؟
بیغمان را نیست ره در خلوت ارباب حال
غنچه خسبان را کجا دل از گلستان وا شود؟
هوش مصنوعی: بی‌خبران از دنیای معنوی و حالت‌های روحی، در این خلوت جایتان ندارند. حالا غنچه‌ای که در خواب است، چگونه می‌تواند دلش از گلستان باز شود و به واقعیت بیدار شود؟
گرچه نگشاید گره از رشته های پر گره
دایم از باران گره از کار مستان وا شود
هوش مصنوعی: هرچند که در دنیای پر از پیچیدگی‌ها و مشکلات، ممکن است نتوانیم به آسانی مسائل را حل کنیم، اما با آمدن باران و تغییرات طبیعی، از سختی‌ها و گره‌ها کاسته می‌شود و راه برای انسان‌های سرخوش و عاشق هموارتر می‌شود.
بحر گوهردار را صائب بود تلخی بجا
چین مناسب نیست از ابروی دربان وا شود
هوش مصنوعی: دریاهای پر از گوهر، برای صائب بودن، تلخی و بدی را نمی‌پذیرند. همچنین، از ابروی نگهبان، نوار یا نشانه‌ای نمی‌تواند جدایی را به نمایش بگذارد.
