برگردان به زبان ساده
کی گره باز از دل من باده گلگون کند؟
نی مگر دست نوازش ز آستین بیرون کند
هوش مصنوعی: چه کسی می‌تواند دردم را با شراب قرمز تسکین دهد؟ جز اینکه دستی مهربان از آستین بیرون بیاید و به من نوازش کند.
خارخاری هر که را در دل بود چون گردباد
ریشه هیهات است محکم در دل هامون کند
هوش مصنوعی: هر کسی که در دلش تلخی و ناراحتی وجود داشته باشد، مانند طوفان و گردباد، به شدت آن را در دلش ریشه‌دار می‌کند.
چشم پوشیدن زدنیا بر خسیسان مشکل است
نیست ممکن کاسه خود را گدا وارون کند
هوش مصنوعی: نزدیکان به دنیا و مال و ثروت، به راحتی نمی‌توانند از آن چشم بپوشند. افراد خسیس نمی‌توانند مانند یک گدا نسبت به مالکیت خود بی‌اعتنا باشند.
سالها می بایدش زد غوطه در دریای خون
هر سبکدستی که خار از پای ما بیرون کند
هوش مصنوعی: باید سالها در دریای خون غوطه‌ور شود هر کسی که بخواهد خار را از پای ما بیرون بکشد.
گردد از چین جبین حرص طمعکاران زیاد
پیچ و تاب تشنه را موج سراب افزون کند
هوش مصنوعی: چهره کسانی که طمع دارند، چین و چروک‌های زیادی دارد و همچون موج سراب، تشنگی آنها را بیشتر می‌کند.
کو تهی دست درازش را بود در آستین
هر که می خواهد به احسان خلق را ممنون کند
هوش مصنوعی: کسی که نمی‌تواند به دیگران کمک کند، دستش را در آستین خود پنهان کرده است و فقط کسانی که می‌خواهند با احسان خود دیگران را شکرگزار کنند، باید دست یاری به سوی آنها دراز کنند.
نیست ممکن تشنه را سیراب سازد آب تلخ
تا خط ظالم چها با آن لب میگون کند
هوش مصنوعی: آب تلخ نمی‌تواند تشنه را سیراب کند، پس چه بسا که ظالم با آن لبان زیبا چه کارهایی انجام خواهد داد.
می دهد روزی به ارباب قناعت بی طلب
آن که خاک بسته لب را طعمه از قارون کند
هوش مصنوعی: روزی را به کسانی که قناعت را می‌پذیرند می‌دهد، بدون اینکه چیزی از آن بخواهند. حتی آن کسی که لب‌هایش خاکی است، می‌تواند از برکات و ثروت‌های بزرگ بهره‌مند شود.
گوشه گیرانند ایمن از غبار حادثات
آب گوهر را کجا سیلاب دیگرگون کند؟
هوش مصنوعی: افراد گوشه‌گیر و دور از حوادث، از خطرات و ناملایمات در امان هستند؛ اما آب با ارزش گوهر چطور می‌تواند تحت تأثیر سیلاب‌های ناگهانی قرار بگیرد؟
می کند در خانه گلگشت خیابان بهشت
هر که صائب می تواند مصرعی موزون کند
هوش مصنوعی: هر کسی که توانایی داشته باشد می‌تواند با کلمات زیبا و موزون، مانند گل‌های بهشتی در خیابان‌ها، فضای دلنشینی ایجاد کند.
