برگردان به زبان ساده
با دهان خشک هرکس خندهٔ تر میزند
ساغر تبخالهاش پهلو به کوثر میزند
هوش مصنوعی: هر کسی که با دهان خشک و بیحالی میخندد، در واقع نشاندهندهٔ خوشحالیاش، نوشیدنیاش (ساغر) به قدری شیرین و دلپذیر است که حتی از آب کوثر هم بهتر به نظر میرسد.
سیر چشمان را نسازد تنگدستی دربهدر
حلقه خود را از تهی چشمی به هر در میزند
هوش مصنوعی: سیر نگاهها در تنگدستی نمیگنجد و کسی که از فقر و بیپناهی رنج میبرد، با چشمی پر از حسرت به هر در و دیواری میزند.
میکند خاکسترم در لامکان پرواز و شوق
همچنان بر آتشم دامان محشر میزند
هوش مصنوعی: خاکسترم را در فضایی نامحدود به پرواز درمیآورد، و اشتیاقم همچنان در دل آتش زنده است و مرا به سوی روز آخر فرا میخواند.
شد ز سودا استخوان پهلوی من بس که خشک
گر کنم بستر ز سنگ خاره مسطر میزند
هوش مصنوعی: به دلیل عشق و غم دلی که دارم، استخوانهای پهلوی من خشک شده و حالا چنان است که اگر بخواهم در رختخواب بخوابم، احساس میکنم که بستر من مانند سنگ سخت است و خواب برایم دشوار شده است.
در زمان عقد دندان و لب جان بخش تو
در صدفها پیچ و تاب رشته گوهر میزند
هوش مصنوعی: در زمان عقد، دندانها و لبهای تو مانند جان، در صدفها میپیچند و رشتههای گوهر را به اهتزاز در میآورند.
میفزاید حرص را نعمت که در دریای شهد
دست و پا مور حریص از بهر شکر میزند
هوش مصنوعی: حرص و طمع انسان را به سمت نعمتها میکشاند، اما مانند موری که در دریای شیرین دست و پا میزند، تنها به دنبال پاداش و شکرگزاری است.
آن که گل بر سر زند، غافل که هنگام زدن
دست را با شاخ گل یک بار بر سر میزند
هوش مصنوعی: آن کسی که با خوشحالی و شادی گلی را بر سر میگذارد، باید بداند که هنگام این کار، شاخۀ گل یک بار به سرش میخورد و این ممکن است باعث درد یا آسیب شود.
چون علم در راستی هر کس سرآمد گشته است
بیمحابا غوطه در دریای لشکر میزند
هوش مصنوعی: هر کس در دانش و حقیقت به بلوغ و کمال رسیده باشد، بدون هیچ تردیدی و ترسی، مانند کسی که در دریای لشکر است، در فعالیت و تلاش میکوشد.
هرکه میگوید حدیث عشق با افسردگان
از تهیمغزی به خون مرده نشتر میزند
هوش مصنوعی: هر کسی که درباره عشق صحبت میکند و این موضوع را با افرادی ناامید و افسرده در میان میگذارد، در واقع به آدمهای خسته و بیانگیزه آسیب میزند و بر زخمهایشان نمک میپاشد.
گرچه صائب بستر و بالین من از آتش است
مرغ روح من ز خامی همچنان پر میزند
هوش مصنوعی: هرچند که جای خواب و استراحت من پر از آتش و مشکلات است، اما روح من با نادانی و خامیاش همچنان پرواز میکند.