برگردان به زبان ساده
بی دادرس آن کس که فغان چون جرسش هست
خاموش نگردد ز فغان تا نفسش هست
هوش مصنوعی: هر کس که فریادش همانند زنگ است، در برابر مصیبت و دردش هیچ کس را یاری‌دهنده‌ای نیست و تا زمانی که نفس می‌کشد، از فریاد زدن باز نمی‌ایستد.
چون رشته محال است کند راست نفس را
آن دانه گوهر که گره پیش و پسش هست
هوش مصنوعی: نفس انسان به مانند رشته‌ای است که در شرایط سخت می‌تواند دچار انحراف و بی‌نظمی شود، ولی در عوض، دانه‌ای گرانبها وجود دارد که می‌تواند به آن نظم و ترتیب بدهد، هر چند که گره‌هایی در پیش رو و پشت سر دارد.
آن کس که کسش نیست، کس اوست خداوند
بیکس بود آن کس که درین خانه کسش هست
هوش مصنوعی: کسی که هیچ‌کس را ندارد، تنها خداوند حامی اوست. اما کسی که در این دنیا به‌تنهایی کس و کار دارد، دیگر بیکس نیست.
غافل نشود یک نفس از بال رساندن
هر مرغ که امید نجات از قفسش هست
هوش مصنوعی: هرگز نباید از چنگال مشکلات غافل شد، زیرا هر پرنده‌ای که در قفس اسیر است، به امید نجات و آزادی نیاز دارد.
در گردن خورشید کند دست حمایل
چون صبح هر آن کس که اثر در نفسش هست
هوش مصنوعی: در صبح، هروقت که کسی نشانه‌ای از وجود خودش دارد، همچون خورشید بر دوش او بار حمایتی می‌نهد.
تا هیچ نگردی، نتوانی همه گردید
کز بحر حباب است جدا تا نفسش هست
هوش مصنوعی: تا زمانی که به کمال نرسی، نمی‌توانی به همه چیز دست یابی، زیرا مثل حبابی هستی که از دریا جدا شده و تا زمانی که نفس دارد، وجودش پایدار است.
صائب چه خیال است کند خواب فراغت
چون نفس کسی را که سگی در مرسش هست
هوش مصنوعی: چطور ممکن است کسی به آرامش و راحتی خواب برود، در حالی که در دلش نگران شخصی باشد که سگی در دشت اوست؟
