برگردان به زبان ساده
خواب غفلت گر به این عنوان شود سنگین مرا
بالش پر می شود سنگی که شد بالین مرا
هوش مصنوعی: اگر در خواب غفلت باشم و سنگینی آن مرا به خواب ببرد، بالش من پر از سنگ خواهد شد و این سنگینی به من فشار می‌آورد.
آهم از دل تا به لب جولان کند در لاله زار
در گلو از بس گره شد گریه خونین مرا
هوش مصنوعی: اندوه من از قلبم به لب‌هایم می‌رسد و در میان گلزار لاله‌ها در گلویم به خاطر گره‌خوردن‌های زیاد، گریه‌ام به خون تبدیل شده است.
بس که ترسیده است از خواب پریشان چشم من
می گزد چون مار و عقرب بستر و بالین مرا
هوش مصنوعی: چشم من به خاطر خواب‌های نگران‌کننده‌اش، مانند مار و عقرب به بستر و جای خواب من آسیب می‌زند و دچار ترس شده است.
از گرانی سنگلاخ آرد برون سیلاب را
کی شود سنگ ملامت لنگر تمکین مرا؟
هوش مصنوعی: این بیت به ارتباط بین چالش‌ها و فشارهای زندگی و اثر آن‌ها بر روح و شخصیت انسان اشاره دارد. شاعر بیان می‌کند که وقتی در شرایط سخت و دشوار قرار می‌گیرد، غم و ملامت مانند سنگی سنگین بر دوش او می‌افتد. اما آیا می‌تواند از این بار سنگین رهایی یابد و آرامش را برای خود به ارمغان بیاورد؟ در واقع، این شعله‌هایی از امید و تلاش برای برقراری تعادل در زندگی در برابر فشارهای ناخواسته است.
در چمن چون از خمار باده گردم بی قرار
تاک از دست نوازش می دهد تسکین مرا
هوش مصنوعی: در چمن وقتی از نشئه‌ی شراب بی‌تاب شوم، تاک به خاطر نوازشش به من آرامش می‌بخشد.
من که چون خورشید از خوانش به قرصی قانعم
می کشد گردون چرا در خاک و خون چندین مرا؟
هوش مصنوعی: من که مثل خورشید از خوانش و دانش خود راضی و شاد هستم، چرا آسمان مرا در خاک و خون رنج می‌دهد؟
نیست از غفلت، نپردازم اگر دل را ز زنگ
ترسم این آیینه روشن، کند خودبین مرا
هوش مصنوعی: اگر به غفلت ادامه دهم و دل را از نگرانی آزاد نکنم، این آینه روشن ممکن است مرا به خودپسندی دچار کند.
ز آب تلخ و شور، روی خود نگرداندم ترش
تا چو گوهر استخوان در بحر شد شیرین مرا
هوش مصنوعی: من از آب تلخ و شور روی برنگرداندم، چون می‌دانستم که اگر صبر کنم، ممکن است در آینده به مانند مرواریدی که در دریا پیدا می‌شود، شیرین و با ارزش شوم.
درک فکر نازک من شاهد فهمیدگی است
می کند تحسین خود، هر کس کند تحسین مرا
هوش مصنوعی: فهم عمیق و حساس من به قدری است که دیگران از آن متوجه می‌شوند و درک می‌کنند. هر کسی که من را تحسین کند، در حقیقت استعداد و زیبایی تفکر من را می‌بیند و مورد تمجید قرار می‌دهد.
در مذاق من به است از خنده دندان نما
اره گر بر سر گذارد جبهه پرچین مرا
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که برای من شیرینی و لذت چیزی بیشتر از خنده کسی است که دندان‌هایش را نشان می‌دهد. اگر کسی با چهره‌ای زیبا و جذاب بر سر من بیاید، برایم بسیار دلپذیر و خوشایند خواهد بود.
مستمع را می برد صائب کلام من ز هوش
کیست تا آید برون از عهده تحسین مرا؟
هوش مصنوعی: سخنان من چنان دلنشین و تاثیرگذار است که شنونده را از حال و هوش خود بیرون می‌برد. آیا کسی هست که بتواند به خوبی احساس من را ستایش کند و از عهده‌ی بیان آن برآید؟
