برگردان به زبان ساده
به دل چو کوه، گران گرچه این کهن دیرست
غنیمت است که سیلاب ما سبکسیرست
هوش مصنوعی: اگر دل مانند کوهی سنگین باشد، هرچند این احساس قدیمی است، اما همچنان ارزشمند است زیرا طوفان ما به راحتی جاری می‌شود.
دلی که بال و پر همتش نریخته است
اگرچه در ته خاک است، آسمان سیرست
هوش مصنوعی: دلی که تلاش و انگیزه‌اش را از دست نداده، حتی اگر در پایین‌ترین نقطه باشد، همچنان پر از آرزوها و امیدهاست.
مرا به میکده عزم شکست توبه رساند
رسد به نیت خود هر که نیتش خیرست
هوش مصنوعی: عزم من به میکده، ترک وعده‌های خوبم را به همراه آورد، زیرا هر کسی که نیتش خوب باشد، به هدفش می‌رسد.
ز نقش خود نتواند گذشت کوته بین
اگر به کعبه رود بت پرست، در دیرست
هوش مصنوعی: نما و صورت خود را انسان نمی‌تواند رها کند، حتی اگر فردی بت‌پرست باشد و به کعبه برود، باز هم در دل خود به اعتقادات و تصورات قدیمی‌اش متکی است.
به خود نیامدن اهل عشق تنبیهی است
که آشنایی خود، آشنایی غیرست
هوش مصنوعی: عدم توجه و بیداری اهل عشق، نتیجه‌ای است از این که آنها به آشنایی واقعی خود که نه با دیگران، بلکه با خودشان است، نرسیده‌اند.
ز قلقل بط می عارفی شود آگاه
که با خبر چو سلیمان ز منطق الطیرست
هوش مصنوعی: از صدای آرام و نرم بط، عارفی آگاه می‌شود که مانند سلیمان از زبان پرندگان خبر دارد.
مدار چشم اقامت ز دولت دنیا
که سایه پر و بال هما سبکسیرست
هوش مصنوعی: به دنیا و زندگی مادی نمی‌توان خیلی تکیه کرد، زیرا مثل سایه‌ای زودگذر و ناپایدار است.
جواب آن غزل است این که آذری فرمود
که ناامید مباشید، عاقبت خیرست
هوش مصنوعی: این بیان به معنای این است که ناامید نباشید، چرا که در نهایت همه چیز به خوبی و خوشی ختم خواهد شد.
