برگردان به زبان ساده
باید آهسته ز پیران جهان دیده گذشت
نتوان تند به اوراق خزان دیده گذشت
هوش مصنوعی: برای عبور از وضعیت‌های دشوار و تجربه‌های تلخ زندگی باید با آرامش و احتیاط پیش برویم. اینکه با شتاب و بی‌ملاحظه از این مراحل بگذریم، به ما آسیب خواهد زد.
چشم شوخ که مرا در دل غم دیده گذشت؟
کز تپیدن، دلم از آهوی رم دیده گذشت
هوش مصنوعی: چشمان بازیگوش تو چگونه می‌توانند غم را در دل من ببینند؟ دل من که از هیجان و اضطراب می‌زند، دیگر قادر به تحمل آن نیست.
وقت آن بی سر و پا خوش که در ایام بهار
سبک از باغ چو اوراق خزان دیده گذشت
هوش مصنوعی: زمانی که بی‌دغدغه و آرام، در روزهای بهار از باغ عبور می‌کنیم، شبیه به برگ‌های پاییزی که بدون هیچ نگرانی می‌افتند، لحظه‌ای خوش و دل‌انگیز است.
دارد از گرمروان داغ، مرا سیر شرار
که به یک چشم زدن زین ره خوابیده گذشت
هوش مصنوعی: من از آتش و حرارت عمیق وجودم به شدت متاثر هستم، به طوری که اگر یک لحظه غفلت کنم، این احساس را از دست می‌دهم و بلافاصله از این مسیر به خواب می‌روم.
طفلی از بیخبری ها ز لب بام افتاد
سخنی بر لب هر کس که نسنجیده گذشت
هوش مصنوعی: کودکی به خاطر ناآگاهی از لبه بام سقوط کرد و هر کسی بدون فکر و سنجش در مورد این حادثه چیزی گفت.
دست و دامان تهی رفت برون از گلزار
هر که از مردم فهمیده، نفهمیده گذشت
هوش مصنوعی: هر کس که به آگاهی و دانایی می‌رسد، از زندگی پر از زیبایی‌ها و نعمت‌ها عبور می‌کند، حتی اگر دستش از منابع و امکانات خالی باشد.
خنده رو سر ز دل خاک برآرد چون صبح
غنچه هر که ازین باغ، نخندیده گذشت
هوش مصنوعی: هر کسی که از این باغ عبور کرده و لبخند نزده، مانند غنچه‌ای است که در صبح از دل خاک روییده و شکوفا نمی‌شود.
از جهان چشم بپوشان که ازین خارستان
گل کسی چید که با دیده پوشیده گذشت
هوش مصنوعی: از دنیای کنونی فاصله بگیر، زیرا در این دنیای پر از مشکلات و خاری، کسی گل را چید که با چشمانی بسته از آن عبور کرد.
زلف مشکین تو یک عمر تأمل دارد
نتوان سرسری از معنی پیچیده گذشت
هوش مصنوعی: موهای مشکی و زیبای تو به قدری جذاب و معمایی است که نمی‌توان به سادگی از کنار آن گذشت و باید به دقت در آن تأمل کرد.
آه نگذاشت اثر از دل صد پاره من
چون نسیمی که بر اوراق خزان دیده گذشت
هوش مصنوعی: نفس عمیق و تاسف باری که از دل زخمی‌ام برمی‌آید، هیچ نشانی از آن باقی نمی‌گذارد، مانند نسیمی ملایم که به آرامی از روی برگ‌های خشک پاییزی عبور می‌کند و ردپایی از خود نمی‌گذارد.
از دو سر، عدل ترازوی گران تمکینی است
که نرنجاند کسی را و نرنجیده گذشت
هوش مصنوعی: ترازوی سنگین عدالت به گونه‌ای طراحی شده که هیچ‌کس را آزار ندهد و در عین حال، با احترام از کنار آزارهای دیگر عبور کند.
کرد خون در جگر خار علایق صائب
هر که زین مرحله با دامن برچیده گذشت
هوش مصنوعی: هر کسی که از این مرحله با دست خالی عبور کند، مانند کسی است که غم و رنجی عمیق را تحمل کرده است و در دلش زخم‌های عاطفی و وابستگی‌ها باقی مانده.
