برگردان به زبان ساده
در پریشان نظری غیر پریشانی نیست
عالمی امن تر از عالم حیرانی نیست
هوش مصنوعی: در زمان‌های نادانی و سردرگمی، هیچ چیز امن‌تر از حالتی که انسان به حیرت و تفکر فرو رفته، وجود ندارد. حالت پریشانی نشان‌دهنده حالتی از تفکر عمیق و تفکر در مورد زندگی است، و از این نظر، نمی‌توان آن را به‌عنوان یک وضعیت منفی دانست.
قفس تنگ فلک جای پر افشانی نیست
یوسفی نیست درین مصر که زندانی نیست
هوش مصنوعی: در این دنیا که محدودیت‌ها و سختی‌ها وجود دارد، امکان ابراز آزادانه وجود ندارد. در این سرزمین، مانند یوسف که در مصر زندانی بود، هیچ‌کس از قید و بند رهایی نمی‌یابد.
از جهان با دل خرسند بسازید چو مور
کاین گهر در صدف تاج سلیمانی نیست
هوش مصنوعی: از زندگی به‌اندازه‌ای که می‌توانید لذت ببرید و خوشحال باشید، مانند مور که تلاش می‌کند تا کوچک‌ترین چیزها را جمع‌آوری کند، زیرا این دنیا گوهری از ارزش‌های بزرگ را در خود ندارد.
چون ره مرگ سفیدی کند از موی سفید
وقت جمعیت اسباب تن آسانی نیست
هوش مصنوعی: وقتی که مرگ به آدمی نزدیک می‌شود و موهایش سفید می‌گردد، لحظه‌های زندگی و آسایش به پایان می‌رسد و نمی‌توان به راحتی جمع و جور کرد.
تیر کج را ز کمان دور شدن رسوایی است
زیر گردون وطن ما ز گرانجانی نیست
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که چوبی که در کمان به درستی نشود و به سمت نادرست پرتاب شود، موجب رسوایی خواهد شد. همچنین، در کشور ما (وطن ما) به دلیل فشارها و مشکلات، هیچ چیزی به راحتی در دسترس نیست و باید با دقت بیشتری به مسائل نگاه کنیم.
نیست از نقص جنون، خانه نشین گر شده ایم
عشق، شهری است درین عهد، بیابانی نیست
هوش مصنوعی: اگر به خاطر عشق در خانه نشسته‌ایم، این نشانه‌ی جنون نیست. در این زمان، عشق مانند شهری است و به هیچ وجه بیابانی نیست.
ساده کن لوح دل روشن خود را از نقش
که بصیرت به سواد خط پیشانی نیست
هوش مصنوعی: دل خود را از هرگونه نقش و تصویرهای اضافی خالی کن، زیرا معرفت و بصیرت در نوشته‌های بیرونی یا نشانه‌های ظاهری نیست.
در دل خاک، شهان گنج گهر گر دارند
گنج بی سیم و زران جز غم پنهانی نیست
هوش مصنوعی: در دل خاک، اگر سلاطین گنج و جواهر داشته باشند، هیچ چیز جز غم و اندوه پنهان وجود ندارد.
به که بر لب ننهد ساغر بی پروایی
هر که را حوصله زهر پشیمانی نیست
هوش مصنوعی: هر فردی که توانایی تحمل تلخی و تلنگرهای ناشی از پشیمانی را نداشته باشد، بهتر است که به شراب نوشیدن و لذت‌های بی‌پروا روی نیاورد.
سر زلف تو نباشد، سر زلف دگری
از برای دل ما قحط پریشانی نیست
هوش مصنوعی: این شعر به این معناست که زیبایی و جذابیت خاصی در زلف تو وجود دارد و اگر این زلف نباشد، باز هم برای دل ما زیبایی‌های دیگری وجود دارد و کمبودی احساس نمی‌شود. دل ما همیشه در جستجوی زیبایی‌های جدید است و در این فقره، دچار کمبود نمی‌گردد.
اژدها می شود این مار ز مهلت صائب
رحم بر نفس نمودن ز مسلمانی نیست
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که اگر به موجودات خطرناک و خرابکار به موقع رسیدگی نشود، آنها به شکل تهدیدی بزرگتر و خطرناک‌تر تبدیل خواهند شد. بنابراین، نشان می‌دهد که احساس ترحم و دست‌کم گرفتن مشکلات ممکن است ما را در دام خطرات بزرگتری قرار دهد و این کار از نظر اخلاقی نادرست است.
