برگردان به زبان ساده
عقل سدی است درین راه که برداشتنی است
عشق خضری است که در مد نظر داشتنی است
هوش مصنوعی: عقل، مانع و سدّی در مسیر عشق است که باید از آن عبور کرد. اما عشق، مانند شخصیتی به نام خضر، باید در نظر گرفته شود و هدفی برای دستیابی باشد.
هر چه جز دامن سعی است بود بر دل بار
آنچه از توشه درین ره به کمر داشتنی است
هوش مصنوعی: هر آنچه که جز تلاش و کوشش است، بر دل انسان سنگینی می‌کند. آنچه را که در این مسیر باید به دوش داشته باشیم، باید از توشه و آمادگی‌مان برآید.
گر میسر نشود همرهی گرمروان
لنگ لنگان پی این قافله برداشتنی است
هوش مصنوعی: اگر نتوانی با روان و شاداب قدم به قدم همراهی کنی، پس با گام‌های آهسته و ناپایدار خودت را به هدف نزدیک کن.
روزها گر به خموشی گذرانی چون شمع
شب دل سوخته و دیده ترداشتنی است
هوش مصنوعی: اگر روزها را در سکوت بگذرانی، مانند شمعی خواهی بود که در شب می‌سوزد و دل شکسته و چشمی نگران دارد.
تا مگر دولت بیدار درآید از در
چشم چون حلقه شب و روز به درداشتنی است
هوش مصنوعی: تا زمانی که خوشبختی و نعمت بیدار شود و برای ما وارد شود، مانند حلقه‌ای که شب و روز در کنار هم قرار دارند، ما نیز باید منتظر بمانیم.
جوش دریای کرم نیست به خواهش موقوف
چون سبو دست طلب در ته سرداشتنی است
هوش مصنوعی: به این معناست که فعل و رفتار انسان‌ها نمی‌تواند فقط به واسطه درخواست و خواسته‌های ما تغییر کند. مانند این است که دریایی از بخشش و کرم وجود دارد که به هیچ وجه تحت تاثیر درخواست‌ها یا خواسته‌های ما قرار نمی‌گیرد، بلکه باید خود را برای دریافت آن آماده کنیم و در جستجوی آن باشیم.
نرسد دست کسی گرچه به آن شاخ بلند
دهنی تلخ به امید ثمر داشتنی است
هوش مصنوعی: هیچ کس نمی‌تواند به آن شاخه بلند دسترسی پیدا کند، هرچند که امید به میوه‌ای شیرین داشته باشد.
تا ز بی برگی ایام خزان خون نخوری
در بهاران سر خود در ته پرداشتنی است
هوش مصنوعی: تا وقتی که در دوران پاییز و بی‌برگی، دلیلی برای غم و اندوه نداری، در بهار، زمان رشد و شکوفایی، باید خود را آماده و سرزنده نگه‌داری.
تا مبادا ز غریبی به غریبی افتی
در سفر پاس رفیقان حضر داشتنی است
هوش مصنوعی: در سفر به خاطر اینکه از تنهایی و غریبی دچار مشکل نشوی، بهتر است که دوستان و همراهان را داشته باشی.
از گرانجانی اگر پیرو نیکان نشوی
خس و خار از ره این طایفه برداشتنی است
هوش مصنوعی: اگر از هم نشینی با خوبان و نیکان دوری کنی، باید منتظر باشی که در این مسیر، چیزهای بی‌ارزش و زشت مثل خس و خار به سراغت بیاید.
خبر از بیخبران گرچه تراوش نکند
گوش امید به پیغام و خبر داشتنی است
هوش مصنوعی: اگرچه شاید از طرف کسانی که بی‌خبرند، خبری به تو نرسد، اما امید به دریافت پیغام و خبر همیشه وجود دارد.
چهره از خال معنبر نمکین می گردد
داغ چون لاله به هر لخت جگرداشتنی است
هوش مصنوعی: چهره‌ای که دارای خال معنبر است، چون نمکین می‌شود، داغ و سرخ مانند لاله می‌گردد و این زیبایی به هر قسمت از جسم تعلق دارد.
چون زمین پاک بود، تخم یکی صد گردد
مشت اشکی پی دامان سحر داشتنی است
هوش مصنوعی: وقتی زمین پاک باشد، یک دانه می‌تواند به صد دانه تبدیل شود؛ این نشان‌دهنده این است که با تلاش و زحمت، می‌توان به دستاوردهای بزرگ رسید و سحر و جادو در این موفقیت نهفته است.
تا به معنی نبری راه ز صورت صائب
عزت هر صدف از بهر گهر داشتنی است
هوش مصنوعی: تا زمانی که به حقیقت نرسیده‌ای، به ظواهر بسنده نکن. هر صدف برای داشتن گوهر، ارزش و جایگاه خاصی دارد.
