برگردان به زبان ساده
شد چو عالمگیر غفلت، جاهل و دانا یکی است
خانه چون تاریک شد بینا و نابینا یکی است
هوش مصنوعی: وقتی که غفلت بر همه جا چیره می‌شود، تفاوتی بین دانا و نادان وجود ندارد. وقتی خانه‌ای تاریک می‌شود، بینا و نابینا تفاوتی ندارند.
نیست مجنون را ز شور عشق پروای تمیز
گردباد و محمل لیلی درین صحرا یکی است
هوش مصنوعی: مجنون از شدت عشق لیلی هیچ توجهی به شرایط و اوضاع ندارد؛ برای او فرقی نمی‌کند که در طوفان باشد یا در یک محمل و مکان آرام. در نظر او، همه اینها یکی است.
نیست تدبیر خرد را در جهان عشق کار
ناخدا و تخته کشتی درین دریا یکی است
هوش مصنوعی: در جهان عشق، تدبیر و عقل کارساز نیست و نشان می‌دهد که عشق مانند دریاست؛ در این دریا، ناخدا و تخته کشتی یکسان هستند و هر دو در یک وضعیت قرار دارند.
ز اختلاف ظرف، گوناگون نماید رنگ می
ورنه در میخانه وحدت می حمرا یکی است
هوش مصنوعی: بسته به نوع ظرفی که در آن شراب ریخته شده، رنگ آن متفاوت به نظر می‌رسد. اما در حقیقت، در میخانه‌ای که وحدت وجود دارد، رنگ شراب همانند یکدیگر است و تفاوتی ندارد.
ما نفس بیهوده می سوزیم در آه و فغان
سرکشی و عجز پیش حسن بی پروا یکی است
هوش مصنوعی: ما در دل خود بی‌دلیل ناله و فریاد می‌کنیم و در مقابل زیبایی‌های بی‌پروا و غیرقابل دسترس، احساس ضعف و ناتوانی داریم.
گوشه گیرانند پیش کوته اندیشان سبک
ورنه شان کوه قاف و شوکت عنقا یکی است
هوش مصنوعی: افراد گوشه نشین و آرام در برابر کسانی که فکر تنگ‌نظر و محدودی دارند، از نظر ارزشی و معنوی بسیار بالاتر هستند. انسان‌هایی که در مقام و مرتبه‌ای بزرگ هستند، مانند کوه قاف و پر ناز و نعمت، در واقع به هم نزدیک‌اند و یکسانند.
آه ما رعناترست از آه ماتم دیدگان
آنچنان کز جمله شبها شب یلدا یکی است
هوش مصنوعی: عشق و زیبایی ما پرجاذبه‌تر است از غم و اندوهی که در چشمان اشکین است. به گونه‌ای که در میان تمام شبها، شب یلدا به یادماندنی‌ترین و خاص‌ترین می‌باشد.
غافلان از کاهلی امروز را فردا کنند
ورنه پیش خود حساب امروز با فردا یکی است
هوش مصنوعی: افرادی که غافل و سست‌عزم هستند، امروز را به فردا موکول می‌کنند؛ در حالی که اگر به خودشان بیایند، می‌بینند که امروز و فردا از نظر حساب و کتاب فرقی ندارند.
نیست صدر و آستانی خانه آیینه را
خار و گل را جای در چشم و دل بینا یکی است
هوش مصنوعی: در خانه‌ای که آینه وجود دارد، تفاوتی بین گل و خار نیست و برای چشمی بینا هیچ چیز جدایی نمی‌آورد.
اختلاف رنگ، گل را برنیارد ز اتحاد
با دو رنگی پیش یکرنگان گل رعنا یکی است
هوش مصنوعی: اختلاف رنگ‌ها باعث نمی‌شود که گل از هم‌پیوندی با رنگ‌های مختلف جدا شود; در بین گل‌های یکرنگ، گل زیبا و دلربا همانند باقی گل‌هاست.
شق کنند از تیغ صائب گر سر ما چون قلم
سرنمی پیچیم از توحید، حرف ما یکی است
هوش مصنوعی: اگر تیغی بر سر ما فرود آید، ما چون قلم نمی‌چرخیم و از یکتایی سخن می‌گوییم، حرف ما همیشه یکی است.
