برگردان به زبان ساده
هر نظر بازی که آن لبهای خندان دیده است
برگ عیش عالمی در غنچه پنهان دیده است
هوش مصنوعی: هر بار که به آن لبهای خندان نگاه می‌کند، گویی یک برگ شادی و خوشی از جهانی دیگر را در دل غنچه‌ای پنهان یافته است.
از گریبان لعل را چون اخگر اندازد برون
تا لب لعل تراکان بدخشان دیده است
هوش مصنوعی: وقتی که سنگ گرانبها به رنگ سرخ از گریبان بیرون می‌افتد، مانند جرقه‌ای از آتش می‌درخشد و لبخند تو را به یاد لبهای سرخ و زیبا در تراکان بدخشان می‌اندازد.
چون نسازد ناله گرمش جگرها را کباب؟
بلبل ما بارها داغ گلستان دیده است
هوش مصنوعی: چطور می‌تواند صدای دلخراش او جگرها را بسوزاند وقتی که بلبل ما بارها زیبایی و درد گلستان را تجربه کرده است؟
زنگ ظلمت از دل تاریک ما نتوان زدود
داغ چندین شمع روشن این شبستان دیده است
هوش مصنوعی: رنج و دل‌تنگی‌های ما را نمی‌توان به راحتی فراموش کرد، زیرا در دل این تاریکی، خاطرات تلخ و دردناک بسیاری وجود دارد که حتی با وجود روشنایی‌ها و خوشی‌های جدید، هنوز هم در ذهن‌مان باقی مانده‌اند.
عقل کوته بین ز بیم حشر می لرزد به خود
عشق در بیداری این خواب پریشان دیده است
هوش مصنوعی: عقل کوتاه‌نگر به خاطر نگرانی از روز قیامت ترسیده و لرزان است، اما عشق در بیداری، این خواب آشفته و پریشان را دیده و درک کرده است.
از سواد شهر اگر رم می کند عذرش بجاست
گوشه چشمی که مجنون از غزالان دیده است
هوش مصنوعی: اگر کسی از دل شهر دوری کند، دلیل خوبی دارد، مانند نگاه عاشقانه مجنون به غزالان.
چون ز نسیان یاد کنعان را نیندازد به چاه؟
این نوازشها که ماه مصر از اخوان دیده است
هوش مصنوعی: چطور ممکن است که یاد یوسفی، با تمام غم و فراموشی‌ها، به چاه بیفتد؟ این مهربانی‌هایی که ماه مصر از برادرانش دیده، چطور به فراموشی خواهد رفت؟
آیه رحمت شمارد پیچ و تاب مار را
هر که چین منع از ابروی دربان دیده است
هوش مصنوعی: هر کسی که زیبایی و پیچیدگی ابروی یک دربان را دیده باشد، می‌داند که حتی پیچ و تاب مار نیز در نظرش مانند یک نشانه رحمت محسوب می‌شود.
حال جان پاک را در قید تن داند که چیست
هر که ماه مصر را در چاه و زندان دیده است
هوش مصنوعی: کسی که زیبایی و لطافت روح را در قید و بند جسم خود تجربه کرده باشد، می‌داند که چه احساسی دارد؛ مانند کسی که ماه زیبا را در چاه و زندان دیده است.
هر که صائب آب زد بر آتش خشم و غضب
چون خلیل الله در آتش گلستان دیده است
هوش مصنوعی: هر کسی که بتواند بر آتش خشم و غضب خود غلبه کند و آن را کنترل کند، مانند ابراهیم خلیل، که در آتش هم مشکلی به خود راه نداد و آرامش خود را حفظ کرد، از آرامش و بزرگواری برخوردار خواهد شد.
